ภาวะผู้นำเชิงศีลธรรมของพระอุปัชฌาย์ในยุคดิจิทัล: การวิเคราะห์เชิงพุทธปรัชญาว่าด้วยอำนาจ การกำกับดูแล และความรับผิดชอบ

Main Article Content

พระมหารัชชานนท์ สาสนกิตติ คำแสน

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิพากษ์และรื้อสร้างกระบวนทัศน์เกี่ยวกับบทบาทของพระอุปัชฌาย์ในบริบทสังคมดิจิทัล โดยเปลี่ยนจุดเน้นจากการบรรยายหน้าที่เชิงบริหารจัดการตามจารีต ไปสู่การวิเคราะห์เชิงพุทธปรัชญา ว่าด้วยกลไกการผลิตสร้างตัวตน ท่ามกลางวิกฤตการณ์แห่งอำนาจเชิงศีลธรรมและความลื่นไหลของอัตลักษณ์บนโลกออนไลน์ที่ส่งผลกระทบต่อสภาวะการมีอยู่ของสมณเพศ การศึกษานี้ประยุกต์ใช้กรอบแนวคิดเทคโนโลยีของตนเองเพื่อสำรวจปฏิบัติการของพระอุปัชฌาย์ในการเป็นผู้พิทักษ์พื้นที่ทางจริยธรรม ผลการวิเคราะห์ชี้ให้เห็นว่าพระอุปัชฌาย์มิได้ทำหน้าที่เพียงผู้คัดกรองกุลบุตรเข้าสู่ระบบนิเวศของสงฆ์ ทว่าคือผู้อำนวยการจัดการความรู้เชิงภววิทยาที่ต้องบริหารจัดการสภาวะรอยต่อระหว่างโลกแห่งความเป็นจริงและโลกเสมือน เพื่อป้องกันภาวะจำยอมทางปัญญาที่อาจเกิดขึ้นจากการเสพติดสื่อดิจิทัล


ข้อค้นพบคือการประยุกต์ใช้พระวินัยในฐานะระบบปฏิบัติการดิจิทัลทำหน้าที่เป็นเครื่องมือในการจัดระเบียบความปรารถนาผ่านกระบวนการชี้แนะและการเฝ้าสังเกตการณ์เชิงสร้างสรรค์ นำไปสู่การสังเคราะห์องค์ความรู้ในฐานะต้นแบบตรรกะแห่งการนำพาเชิงจริยธรรมดิจิทัล ซึ่งนวัตกรรมทางความคิดนี้จะทำหน้าที่เป็นรากฐานสำคัญในการสถาปนาอธิปไตยทางปัญญาให้แก่พระนวกะ ช่วยให้สามารถดำรงตนอยู่เหนือกระแสบริโภคนิยมทางข้อมูลข่าวสารได้อย่างมีเสถียรภาพ บทสรุปของบทความเน้นย้ำว่าการสถาปนาภาวะผู้นำเชิงศีลธรรมของพระอุปัชฌาย์คือการสร้างสถาปัตยกรรมทางปัญญาที่เปลี่ยนผ่านสภาวะจากการใช้อำนาจบังคับเชิงบรรทัดฐาน ไปสู่การสร้างเงื่อนไขแห่งเสรีภาพภายใต้ระเบียบวินัย อันเป็นหัวใจสำคัญของการรักษาความศักดิ์สิทธิ์และความยั่งยืนของสถาบันสงฆ์ในมิติหลังมนุษยนิยม

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
สาสนกิตติ คำแสน พ. . (2026). ภาวะผู้นำเชิงศีลธรรมของพระอุปัชฌาย์ในยุคดิจิทัล: การวิเคราะห์เชิงพุทธปรัชญาว่าด้วยอำนาจ การกำกับดูแล และความรับผิดชอบ. วารสารปรัชญาอาศรม, 8(1), 95–109. สืบค้น จาก https://so09.tci-thaijo.org/index.php/jpar/article/view/8475
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

Agamben, G. (1998). Homo sacer: Sovereign power and bare life. Stanford University Press.

Baudrillard, J. (1981). Simulacra and simulation. University of Michigan Press.

Deleuze, G. (1992). Postscript on the societies of control. October, 59, 3–7.

Foucault, M. (1977). Discipline and punish: The birth of the prison. Pantheon Books.

Foucault, M. (1988). Technologies of the self: A seminar with Michel Foucault. University of Massachusetts Press.

Han, B.-C. (2015). The transparency society. Stanford University Press.

Hawking, S. (2019). Brief answers to the big questions. Bear Publishing.

Heidegger, M. (1977). The question concerning technology, and other essays. Harper & Row.

Levinas, E. (1969). Totality and infinity: An essay on exteriority. Duquesne University Press.

Mahachulalongkornrajavidyalaya University. (1996). Thai Tipiṭaka (Mahachulalongkornrajavidyalaya Edition). Mahachulalongkornrajavidyalaya University Press.

Nāgārjuna. (1995). The fundamental wisdom of the middle way: Nāgārjuna’s Mūlamadhyamakakārikā (J. L. Garfield, Trans.). Oxford University Press.

Nishida, K. (1990). An inquiry into the good (M. Abe & C. Ives, Trans.). Yale University Press. (Original work published 1911).

Phra Brahmagunabhorn (P.A. Payutto). (2012). Buddhadhamma: The laws of nature and their benefits to life.

Mahachulalongkornrajavidyalaya University Press.

Promta, S. (2003). Man and religion. Siam Publishing House.

Turner, V. (1969). The ritual process: Structure and anti-structure. Aldine Publishing.

Žižek, S. (2001). On belief. Routledge.