สถาปัตยกรรมแห่งการกล่อมเกลาตัวตน: การวิเคราะห์เชิงพุทธจริยศาสตร์ ว่าด้วยเทคโนโลยีของตนเองในมิติการเลี้ยงดูบุตร
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อวิพากษ์และรื้อสร้างกระบวนทัศน์พื้นฐานเกี่ยวกับการเลี้ยงดูบุตรในสังคมร่วมสมัย โดยเปลี่ยนจุดเน้นจากการให้คำแนะนำเชิงปฏิบัติหรือจริยธรรมเชิงจารีต ไปสู่การวิเคราะห์เชิงพุทธจริยศาสตร์ ว่าด้วยเทคโนโลยีของตนเอง ท่ามกลางวิกฤตการณ์แห่งอัตตาและความแตกหักทางภววิทยาที่เกิดขึ้นในสถาบันครอบครัวยุคเปลี่ยนผ่านทางวัฒนธรรม
การศึกษานี้ประยุกต์ใช้กรอบแนวคิดเครื่องมือนิยมเพื่อสำรวจกลไกการจัดระเบียบความปรารถนาและการสร้างตัวตนในพื้นที่ทางจริยธรรม ผลการวิเคราะห์ชี้ให้เห็นว่าการเลี้ยงดูบุตรมิใช่เพียงภารกิจทางสัญชาตญาณเพื่อการสืบทอดเผ่าพันธุ์ ทว่าคือการแสดงสถาปัตยกรรมทางจิตสำนึกที่มุ่งหมายจะสถาปนาเสรีภาพภายในมากกว่าการใช้ความรุนแรงเชิงบรรทัดฐาน หรือการบังคับควบคุมทางพฤติกรรมในรูปแบบเดิม
ข้อค้นพบคือ การประยุกต์ใช้หลักทิศหกและพรหมวิหารสี่ทำหน้าที่เป็นปฏิบัติการทางจริยศาสตร์ที่ซับซ้อนในการจัดการพื้นที่ว่างระหว่างความผูกพันและการปล่อยวาง ซึ่งกลไกนี้ช่วยให้มนุษย์ในฐานะประธานแห่งการเปลี่ยนผ่าน สามารถก้าวพ้นสภาวะรอยต่อเชิงภววิทยาในช่วงวัยรุ่นได้อย่างมีเสถียรภาพ นำไปสู่การสังเคราะห์องค์ความรู้ในฐานะต้นแบบสถาปัตยกรรมทางจิตสำนึกสำหรับการเลี้ยงดูบุตรอย่างตื่นรู้ อันเป็นการเปลี่ยนผ่านสภาวะของผู้ปกครองจากสถานะผู้ผลิตตัวตนหรือผู้บงการชีวิต ไปสู่การเป็นผู้อำนวยความสะดวกเชิงภววิทยาและผู้สร้างเงื่อนไขแห่งอธิปไตยทางปัญญา จึงเป็นเน้นย้ำว่าการกล่อมเกลาที่สมบูรณ์คือชัยชนะของปัญญาเหนือตัณหา ซึ่งทำหน้าที่เป็นรากฐานสำคัญของสุขภาวะที่ยั่งยืนและการมีเสรีภาพทางภววิทยาอย่างแท้จริงในโลกยุคหลังมนุษยนิยม
Article Details
เอกสารอ้างอิง
Dewey, J. (1938). Logic: The theory of inquiry. Henry Holt and Company.
Foucault, M. (1988). Technologies of the self: A seminar with Michel Foucault. University of Massachusetts Press.
Hawking, S. (2019). Brief answers to the big questions. Bear Publishing.
Kant, I. (1998). Critique of pure reason (P. Guyer & A. W. Wood, Eds. & Trans.). Cambridge University Press. (Original work published 1781).
Mahachulalongkornrajavidyalaya University. (1996). Thai Tipiṭaka (Mahachulalongkornrajavidyalaya Edition).
Mahachulalongkornrajavidyalaya University Press.
Phra Brahmagunabhorn (P.A. Payutto). (2012). Buddhadhamma: The laws of nature and their benefits to life. Mahachulalongkornrajavidyalaya University Press.
Phra Dhammakosacariya (Buddhadasa Bhikkhu). (1984). Perfect parents. Somchai Printing.