Acacia Concinna (Sompoy): Role in Rituals and Local Beliefs of Lanna

Main Article Content

Phramaha Siwagorn Panyavajiro
Phrapalad Sukrit Piyasilo
Phrakhrubaidika Chalermpon Ariyavangso
Phrakhru Sophitchaiwong

Abstract

This article explores the cultural significance of Som Poi (Acacia concinna) in the context of Lanna traditions, particularly its role in rituals associated with the purification of misfortune. Som Poi is not only a traditional medicinal plant with pharmacological benefits and practical daily uses, but also holds profound spiritual meaning. It is considered a sacred plant linked to the release of misfortune and the rejuvenation of life force. This belief is reflected in the use of Som Poi pods in various rites, such as sadoh kroh (misfortune-lifting ritual), rod nam dam hua (water-pouring rite of respect), and life transition ceremonies such as birth and death. The body of knowledge surrounding Som Poi thus encompasses botany, traditional medicine, and cultural beliefs. It serves as a symbolic bridge between nature, belief systems, spirituality, and the local wisdom of Lanna, highlighting the deep-rooted connection between humans and nature, and the continuity of culture through rituals embedded in the everyday life of the Lanna people.

Article Details

How to Cite
Phramaha Siwagorn Panyavajiro, Phrapalad Sukrit Piyasilo, Phrakhrubaidika Chalermpon Ariyavangso, & Phrakhru Sophitchaiwong. (2026). Acacia Concinna (Sompoy): Role in Rituals and Local Beliefs of Lanna. Social Sciences and Modern Integrated Sciences, 7(1), 156–169. retrieved from https://so09.tci-thaijo.org/index.php/JSMIS/article/view/6572
Section
Academic Articles

References

กรมการศาสนา. (2560). รายงานสถานการณ์ทางศาสนา ประเพณี และวัฒนธรรมของประเทศไทย. กรุงเทพฯ: กระทรวงวัฒนธรรม.

กรมอนามัย. (2561). สมุนไพรพื้นบ้านกับโภชนาการ. กรุงเทพฯ: สำนักส่งเสริมสุขภาพ.

กองส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยนเรศวร. (2564). ส้มป่อย พืชศักดิ์สิทธิ์แห่งล้านนา. สืบค้นเมื่อ 3 พฤษภาคม 2568. เข้าถึงได้จาก https://www.nuac.nu.ac.th/?p=16941

โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืช. (2564). สมุนไพรไทย 200 ชนิด. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

จารุวรรณ วรรณศิริ. (2561). ภูมิปัญญาท้องถิ่นกับความเชื่อเรื่องการชำระล้างในล้านนา. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

จิราภรณ์ สุวรรณราช. (2560). ส้มป่อยกับภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์โอสถศาลา.

นรชาติ หอมสุวรรณ. (2560). ตำนานและความเชื่อเรื่องส้มป่อยในล้านนา. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

นรชาติ หอมสุวรรณ. (2560). ภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมกับพืชสมุนไพรล้านนา: กรณีศึกษาส้มป่อย. เชียงใหม่: สำนักพิมพ์ภูมิปัญญา.

ประคอง กระแสชัย. (2524). ความเชื่อกับพฤติกรรมทางสังคมในภาคเหนือ: ศึกษาจากพิธีกรรมล้านนา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ปริญญา มงคลชัย. (2554). การศึกษาเปรียบเทียบพิธีล้างเมืองของล้านนาและลุ่มน้ำโขง. วารสารมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา, 3(2), 55–73.

พเยาว์ เหมือนวงษ์. (2550). สมุนไพรพื้นบ้านล้านนา. เชียงใหม่: สถาบันวิจัยและพัฒนาสมุนไพรภาคเหนือ.

พรรณเพ็ญ เครือไทย. (2540). วรรณกรรมพุทธศาสนาในล้านนา. กรุงเทพฯ: ตรัสวิน.

พระมหาสุทิตย์ อาภากโร. (2548). การศึกษาองค์ความรู้และภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ปรากฏใน วรรณกรรมพระพุทธศาสนาเรื่อง อานิสงส์และคัมภีร์ที่ใช้เทศน์ในเทศกาลต่าง ๆ ของล้านนา. (วิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระอธิการโยธิน อินทะนะ, จีรศักดิ์ ปันลำ และสมจันทร์ ศรีปรัชยานนท์. พิธีกรรมและคุณค่าการใช้ส้มป่อยในวัฒนธรรมล้านนา. วารสารบัณฑิตแสงโคมคำ, 7(2), 334–348.

ศรีศักร วัลลิโภดม. (2543). มิติพิธีกรรมกับสังคมไทย. กรุงเทพฯ: มติชน.

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน). (2562). ชาติพันธุ์ในประเทศไทย: ล้านนา. กรุงเทพฯ: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน).

สรัสวดี อ๋องสกุล. (2561). ประวัติศาสตร์ล้านนา. กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.

สิงฆะ วรรณสัย. (2522). ชาดกล้านนา: โลกทัศน์และมิติทางวรรณกรรมพื้นบ้าน. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

อรุณรัตน์ วิเชียรเขียว และเดวิด เค. วัยอาจ. (2543). ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่. เชียงใหม่:สำนักพิมพ์ซิลค์เวอร์ม.