ส้มป่อย: บทบาทในพิธีกรรมและความเชื่อท้องถิ่นล้านนา

บทคัดย่อ

บทความนี้มุ่งศึกษาความสำคัญของ “ส้มป่อย” ในบริบทของวัฒนธรรมล้านนา โดยเฉพาะในพิธีกรรมที่เกี่ยวข้องกับความเชื่อในการชำระล้างสิ่งอัปมงคล ส้มป่อยมิได้เป็นเพียงพืชสมุนไพรพื้นบ้านที่มีคุณสมบัติทางเภสัชกรรมและใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวันเท่านั้น แต่ยังมีนัยทางจิตวิญญาณในฐานะพืชศักดิ์สิทธิ์ที่สัมพันธ์กับการปลดปล่อยเคราะห์กรรมและฟื้นฟูพลังชีวิต ความเชื่อดังกล่าวสะท้อนผ่านการใช้ฝักส้มป่อยในพิธีสะเดาะเคราะห์ รดน้ำดำหัว และพิธีกรรมที่เกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนผ่านช่วงชีวิต เช่น การเกิด การตาย องค์ความรู้เกี่ยวกับส้มป่อยจึงครอบคลุมทั้งด้านพฤกษศาสตร์ การแพทย์แผนโบราณ และวัฒนธรรมความเชื่อ ส้มป่อย” ไม่เพียงแต่ในฐานะพืชสมุนไพร แต่ในฐานะสะพานเชื่อมโยงระหว่างธรรมชาติ ความเชื่อ จิตวิญญาณ และภูมิปัญญาท้องถิ่นล้านนา ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์อันแนบแน่นระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติ และความต่อเนื่องของวัฒนธรรมผ่านพิธีกรรมที่ดำรงอยู่ร่วมกับวิถีชีวิตของชาวล้านนามาอย่างยาวนาน