การศึกษาภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์ของผู้บริหารสถานศึกษาตามความคิดเห็นของครู อำเภอขามทะเลสอ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5
THE STUDY OF VISIONARY LEADERSHIP OF SCHOOL ADMINISTRATORS BASED ON THE OPINIONS OF TEACHERS IN KHAM THALE SO DISTRICT UNDER NAKHON RATCHASIMA PRIMARY EDUCATIONAL SERVICE AREA OFFICE 5
คำสำคัญ:
ภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์, ผู้บริหารสถานศึกษา, อำเภอขามทะเลสอ, สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5บทคัดย่อ
การวิจัยวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาระดับภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์ตามความคิดเห็นของครู อำเภอขามทะเลสอ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5 2) เพื่อเปรียบเทียบระดับภาวะผู้นำดังกล่าวจำแนกตามขนาดและที่ตั้งของสถานศึกษา โดยประชากรที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ คือ ครูสังกัดอำเภอขามทะเลสอ ปีการศึกษา 2568 จำนวน 228 คน และกำหนดกลุ่มตัวอย่างจำนวน 144 คน โดยสุ่มแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล เป็นแบบสอบถามแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ มีค่าดัชนีความสอดคล้อง อยู่ที่ 1.00 และมีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.95 การวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ทดสอบ (t-test) และทดสอบ (F-test) เมื่อพบความแตกต่างทำการทดสอบความแตกต่างรายคู่โดยวิธีการของเชฟเฟ่
ผลการวิจัยพบว่า 1) ภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์ของผู้บริหารสถานศึกษาตามความคิดเห็นของครู
อำเภอขามทะเลสอ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5 โดยรวมอยู่ในระดับมาก
เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า อยู่ในระดับมากทุกด้าน โดยด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุดใน 3 อันดับแรก ได้แก่ ด้านการสร้างวิสัยทัศน์ เป็นอันดับแรก รองลงมาคือ ด้านการปฏิบัติตามวิสัยทัศน์ และ ด้านการเผยแพร่วิสัยทัศน์
2) การเปรียบเทียบภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์ของผู้บริหารสถานศึกษาตามความคิดเห็นของครู อำเภอขามทะเลสอ
สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5 จำแนกตามขนาดสถานศึกษา พบว่า
มีความแตกต่างกันทั้งในภาพรวมและด้านการมุ่งผลสัมฤทธิ์ ส่วนจำแนกตามที่ตั้งสถานศึกษา พบความแตกต่างเฉพาะด้านการเผยแพร่วิสัยทัศน์ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05
เอกสารอ้างอิง
ณัฏฐกรณ์ ปะพาน. (2568, มีนาคม-เมษายน). ภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์ตามหลักปาปณิกธรรม ของผู้บริหารโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยราชภัฏ. วารสารปราชญ์ประชาคม, 3(2), 107-123.
ทศพร มากสอน. (2568, มกราคม-เมษายน). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษากับ การบริหารงานบุคคล สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตรัง เขต 1. วารสารเสฏฐวิทย์ปริทัศน์, 5(1), 535–546.
ทวีศักดิ์ แก้วอาษา. (2568). ภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 1. วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา, วิทยาลัยนครราชสีมา.
ทองคำ พิมพา. (2556). การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างวิสัยทัศน์และภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลง กับการบริหารงานวิชาการของผู้บริหารโรงเรียนมัธยมศึกษาจังหวัดอ่างทอง. สารนิพนธ์ ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
ธีรศักดิ์ จำปาฤทธิ์. (2567, พฤษภาคม-สิงหาคม). แนวทางพัฒนาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษา อำเภอพบพระ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตาก เขต 2. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 52(1), 112-126.
ธีรยุทธ รอสูงเนิน. (2562, มกราคม-มิถุนายน). ภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์: ปัจจัยสำคัญในการจัดการอาชีวศึกษายุคประเทศไทย 4.0. วารสารมหาวิทยาลัยคริสเตียน, 24(2), 286-294.
นนทิพร สาน้อย. (2557, กรกฎาคม-ธันวาคม). การศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา ภาคเหนือตอนล่าง. วารสารมหาวิทยาลัยนเรศวร, 7(2),
-21.
นพรินทร์ สุบินรัตน์. (2561). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์ของผู้บริหารสถานศึกษากับประสิทธิผลของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 19. การค้นคว้าอิสระครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย.
นิกัญชลา ล้นเหลือ. (2554). โมเดลสมการโครงสร้างภาวะผู้นําเชิงวิสัยทัศน์ของผู้บริหารสถานศึกษา ขั้นพื้นฐาน. วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, สาขาวิชาการบริหารการศึกษา บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
เนตร์พัณณา ยาวิราช. (2552). ภาวะผู้นำและผู้นำเชิงกลยุทธ์ Leadership and Strategic Leader. พิมพ์ครั้งที่ 7. กรุงเทพฯ : บริษัท ทริปเพิ้ล กรุ๊ป จำกัด.
___________. (2566). ภาวะผู้นำและผู้นำเชิงกลยุทธ์. พิมพ์ครั้งที่ 10. เซ็นทรัลโปรเฟสชั่นแนล.
นฤเบศร์ เจริญศรี. (2567, สิงหาคม). แนวทางการพัฒนาคุณลักษณะภาวะผู้นําเชิงวิสัยทัศน์ของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิษณุโลก เขต 3. Journal of Roi Kaensarn Academi, 9(8), 767-769.
นฤมล ตันธสุรเศรษฐ์. (2566, กรกฎาคม-กันยายน). ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยธนบุรี, 17(1), 45-56.
นฤวรรณ มาตชัยเคน. (2567, พฤษภาคม–สิงหาคม). ภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 3. วารสารการบริหารการศึกษา มมร.วิทยาเขตร้อยเอ็ด, 4(2), 95-107.
นรีศิลป์ โสดาภักดิ์. (2566, พฤษภาคม-สิงหาคม). ภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์ของผู้บริหารสถานศึกษากลุ่มกรุงธนใต้ สังกัดกรุงเทพมหานคร. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 8(2), 303-315.
บรรจง ลาวะลี. (2566, กรกฎาคม-ธันวาคม). ภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์ตามหลักอิทธิบาท 4 ของผู้บริหารสถานศึกษา. วารสารวนัมฎองแหรกพุทธศาสตรปริทรรศน์, 10(2), 157–172.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.
ปกรณ์ พันธ์พร้อม. (2564). การพัฒนาตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา. วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี.
พิเชษฐ์ ภู่เฉลิมตระกูล. (2561). ภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์ของผู้บริหารที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของเทศบาล ตำบลบางเตย อำเภอสามโคก จังหวัดปทุมธานี. วิทยานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต, สถาบันเทคโนโลยีแห่งสุวรรณภูมิ.
ไพฑูรย์ สินลารัตน์. (2553). ผู้นำเชิงสร้างสรรค์และผลิตภาพ: กระบวนทัศน์ใหม่และผู้นำใหม่ทางการศึกษา. พิมพ์ครั้งที่ 2. โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
รักเกียรติ หงส์ทอง และธนพงษ์ อุดมทรัพย์. (2559, กรกฎาคม–ธันวาคม). ภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์ในบริบท การนำการเปลี่ยนแปลง. วารสารมนุษยสังคมปริทัศน์, 18(2), 73-87.
วิชัย ประทุมไทย. (2557). ภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา.
วันวิสา เสียงสนั่น. (2567, มกราคม –มีนาคม). ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุรินทร์ เขต 1. วารสารเสียงธรรมจากมหายาน, 10(1), 110-124.
วิโรจน์ สารรัตนะ. (2566). แนวคิด ทฤษฎี และประเด็นเพื่อการบริหารทางการศึกษา. พิมพ์ครั้งที่ 9. กรุงเทพฯ: ทิพย์วิสุทธิ์
ศุภวัฒน์ แย้มจรัส. (2564, กันยายน-ตุลาคม). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์สำหรับหัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้ในสถานศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา สุราษฎร์ธานี ชุมพร ในจังหวัดสุราษฎร์ธานี.
วารสารรัชต์ภาคย์, 15(42), 220-235.
สมัชชา จันทร์แสง. (2558). การพัฒนารูปแบบความสัมพันธ์์เชิงสาเหตุของปัจจัยที่มี อิทธิพลต่อภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขต พื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 18. วิทยานิพนธ์, มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5. (2567). นโยบายและจุดเน้นของ
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5. [Online]. Available:
http://www.korat5.go.th/data_14627 [2568, กรกฎาคม 16].
_______. (2568). ข้อมูลโรงเรียนในสังกัด. [Online]. Available: https://www2.korat5.go.th/bigdata/. [2568, กรกฎาคม 16].
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2553). คู่มือการบริหารจัดการระบบคุณภาพ โรงเรียนมาตรฐานสากล. กรุงเทพฯ: ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา. (2549). มาตรฐานตำแหน่งและมาตรฐานวิทยฐานะของข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว. สำนักพิมพ์แห่ง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
_______. (2553). สารสนเทศ. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
_______. (2562). คู่มือการประเมินสัมฤทธิ์ผลการปฏิบัติงาน คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ในระยะเวลา 1 ปี. กรุงเทพฯ: สำนักพัฒนาระบบบริหารงานบุคคลและนิติการ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุกัญญา แช่มช้อย. (2565). การบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุนีรัตน์ เอี่ยมประไพ. (2558). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์ของผู้บริหารสถานศึกษากับประสิทธิผลของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรสาคร. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี.
สุพรรณี บุญหนัก. (2561). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์ของผู้บริหารกับความมีประสิทธิผล. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตศรีล้านช้าง.
เสนาะ กลิ่นงาม. (2562). การพัฒนารูปแบบการจัดการความรู้ ในมหาวิทยาลัยราชภัฏ. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยรามคำแหงองค์การบริหารส่วนตำบลขามทะเลสอ. (2566). ประวัติความเป็นมาอำเภอขามทะเลสอ. [Online]. Available: https://khamthaleso.go.th/ประวัติความเป็นมา. [2568, กรกฎาคม 15].
องค์การบริหารส่วนตำบลขามทะเลสอ. (2566). สภาพทั่วไปและข้อมูลพื้นฐาน. [Online]. Available: https://khamthaleso.go.th/สภาพทั่วไปและข้อมูลพื้นฐาน.pdf. [2568, กรกฎาคม 15].
องค์การบริหารส่วนตำบลโป่งแดง. (2566). สภาพทั่วไปและข้อมูลพื้นฐาน. [Online]. Available: https://www.pong-dang.go.th/generaldata.php. [2568, กรกฎาคม 15].
องค์การบริหารส่วนตำบลพันดุง. (2565). สภาพทั่วไปและข้อมูลพื้นฐาน. [Online]. Available: https://www.pandung.go.th/สภาพทั่วไปและข้อมูลพื้นฐาน. [2568, กรกฎาคม 16].
องค์การบริหารส่วนตำบลหนองสรวง. (2565). สภาพทั่วไป. [Online]. Available: https://www.nongsruang.go.th/info.php?cg=2&ct=6. [2568, กรกฎาคม 16].
องค์การบริหารส่วนตำบลบึงอ้อ. (2565). ประวัติความเป็นมา. [Online]. Available: https://bungor.go.th/ประวัติความเป็นมา. [2568, กรกฎาคม 16].
Barrett, L. L., & Breyer, R. (2014). Building engaged schools: Getting the most out of your teachers, students, and staff. Routledge.
Bass, B. M., & Riggio, R. E. (2006). Transformational leadership (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
Bellanca, James and Brandt Ron. (2010). 21 th Century Skills: Rethinking How Students Learn. USA. Solution Tree Press,(วรพจน วงศกิจรุงเรืองและ อธิป จิตตฤกษ แปล). กรุงเทพฯ : โอเพนเวิรลด.
Bennis, W. G., & Nanus, B. (1985). Leaders: The strategies for taking charge. Harper & Row. Visionary Leadership Towards an Effective School. Jakarta: Bumi Aksara.
Cringan, G. A. (1997). The relationship between principals' visionary leadership and school culture. Unpublished doctoral dissertation. University of La Verne.
Getzels, J. W., & Guba, E. G. (1975). Social behavior and administrative process. School Review, 65(4), 423 - 441.
Groves, K. S. (2006). Leader emotional expressivity, visionary leadership, and organizational change. Leadership & Organization Development Journal, 27(7),566-583.
Komariah, A., & Triatna, C. (2010). Visionary leadership: Menuju sekolah efektif. Bandung: Bumi Aksara.
Makawimbang, J. H. (2012). Kepemimpinan pendidikan: Dalam rangka meningkatkan kinerja guru. Bandung: Alfabeta.
McConnell, L. L. (1991). The relationship between visionary leadership and organizational effectiveness in public schools. Unpublished doctoral dissertation. University of La Verne.
Mosley, D. C., Pietri, P. H., & Megginson, L. C. (1995). Management leadership in action (5th ed.). New York: Haper Collins.
Stogdill, R. M. (1974). Handbook of leadership: A survey of theory and research. New York: Free Press.
Taylor, C. M., Cornelius, C. J., & Colvin, K. (2014). Visionary leadership and its relationship to organizational effectiveness. Leadership & Organization Development Journal, 35(6), 566-58
