การประยุกต์ใช้พลังจิตตานุภาพเพื่อบำบัดความเครียด ของผู้ปฏิบัติธรรมตามแนวหลวงพ่อวิริยังค์

THE APPLICATION OF MENTAL WILLPOWER FOR STRESS RELIEF IN PRACTITIONERS FOLLOWING THE TEACHINGS OF LUANG POR VIRIYANG

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่อง “การประยุกต์ใช้พลังจิตตานุภาพเพื่อบำบัดความเครียดของผู้ปฏิบัติธรรมตามแนวหลวงพ่อวิริยังค์” มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาแนวทางการปฏิบัติธรรมที่ช่วยลดความเครียด 2) ศึกษาทัศนคติของผู้ปฏิบัติธรรม และ 3) ศึกษาความสำเร็จในการประยุกต์ใช้พลังจิตตานุภาพเพื่อบำบัดความเครียดของผู้ปฏิบัติธรรมตามแนวทางของหลวงพ่อวิริยังค์ การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยเก็บรวบรวมข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview) และการศึกษาเอกสาร ขอบเขตด้านผู้ให้ข้อมูลสำคัญ (Key Informants) เป็นกลุ่มผู้ปฏิบัติธรรมที่ผ่านการฝึกอบรมหลักสูตรของสถาบันพลังจิตตานุภาพและเผชิญสภาวะความเครียดจากการทำงานและการดำเนินชีวิต จำนวน 17 คน ประกอบด้วย 1) บุคลากรวัยทำงานระดับปฏิบัติการและบริหาร จำนวน 8 คน 2) ผู้ประกอบการธุรกิจส่วนตัว จำนวน 5 คน และ 3) ข้าราชการบำนาญ จำนวน 4 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยวิธีการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา

ผลการวิจัยพบว่า

1.แนวทางการปฏิบัติธรรมตามแนวหลวงพ่อวิริยังค์เป็นกระบวนการพัฒนาจิตแบบองค์รวมที่มีความเป็นระบบ โดยเน้นการเดินจงกรมและการนั่งสมาธิควบคู่กับการบริกรรม “พุทโธ” การเตรียมจิตก่อนปฏิบัติและการแผ่เมตตาหลังปฏิบัติ ส่งผลให้จิตใจสงบ มีสติและสามารถควบคุมอารมณ์ได้ดีขึ้น

2.ผู้ปฏิบัติธรรมมีทัศนคติในเชิงบวกต่อแนวทางดังกล่าว โดยเห็นว่าสามารถลดความเครียดได้อย่างมีประสิทธิภาพ ช่วยให้เกิดความรู้เท่าทันอารมณ์ เข้าใจตนเอง และปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในทางที่ดีขึ้น โดยมีปัจจัยสำคัญ คือ ความศรัทธาและความสม่ำเสมอในการปฏิบัติ

3.การประยุกต์ใช้พลังจิตตานุภาพปรากฏผลลัพธ์ที่เด่นชัดในเชิงรูปธรรม โดยเฉพาะการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพที่ส่งผลโดยตรงต่อการลดอาการเจ็บป่วยที่เกิดจากความเครียดสะสม อาทิ อาการนอนไม่หลับ ปวดศีรษะเรื้อรังและความดันโลหิตลดลงสู่ระดับปกติ อีกทั้งยังส่งผลเชิงบวกต่อการจัดการอารมณ์ในบริบทของการทำงาน โดยผู้ปฏิบัติสามารถรักษาสมดุลทางอารมณ์ในสถานการณ์กดดันได้อย่างมีประสิทธิภาพ มีความอดทนต่อสิ่งเร้าสูงขึ้นและมีปฏิสัมพันธ์กับเพื่อนร่วมงานที่ดีขึ้น ซึ่งปัจจัยที่เกื้อหนุนให้เกิดผลลัพธ์ดังกล่าวคือความต่อเนื่องในการสะสมพลังจิตและการมีกัลยาณมิตรเป็นเครื่องช่วยประคับประคอง ในขณะที่อุปสรรคสำคัญคือภาระทางโลกและข้อจำกัดด้านเวลาที่ทำให้การปฏิบัติขาดความต่อเนื่อง