ความต้องการจำเป็นและแนวทางการนิเทศภายในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพิษณุโลก อุตรดิตถ์
THE NEEDS AND GUIDELINES FOR INTERNAL SUPERVISION IN SCHOOLS UNDER THE SECONDARY EDUCATIONAL SERVICE AREA OFFICE PHITSANULOK UTTARADIT
คำสำคัญ:
การนิเทศภายในสถานศึกษา, ความต้องการจำเป็น, แนวทางการนิเทศภายในสถานศึกษาบทคัดย่อ
งานวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาความต้องการจำเป็นของการนิเทศภายในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพิษณุโลก อุตรดิตถ์ และ 2. ศึกษาแนวทางการนิเทศภายในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพิษณุโลก อุตรดิตถ์ การวิจัยดำเนินการเป็น 2 วิธี คือ 1) ศึกษาความต้องการจำเป็นของการนิเทศภายใน สถานศึกษา โดยใช้แบบสอบถามสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ 4 ด้าน ได้แก่ การศึกษาสภาพปัญหาปัจจุบัน การวางแผนการนิเทศ การปฏิบัติการนิเทศ และการประเมินผลการดำเนินงาน กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาและครูผู้สอน จำนวน 331 คน กำหนดขนาดโดยใช้ตารางเครจซี่และมอร์แกน การเลือกแบบเฉพาะเจาะจงและการสุ่มแบบแบ่งชั้นตามสัดส่วนของครูแต่ละโรงเรียน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และดัชนีความต้องการจำเป็น 2) ศึกษาแนวทางการนิเทศภายในสถานศึกษา โดยการสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 5 คน และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1. ความต้องการจำเป็นของการนิเทศภายในสถานศึกษาในภาพรวมมีค่าเท่ากับ 0.198 เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่าด้านการศึกษาสภาพปัญหาปัจจุบัน มีดัชนีความต้องการจำเป็นสูงสุด (PNImodified = 0.253)
และด้านการวางแผนการนิเทศ มีดัชนีความต้องการจำเป็นต่ำสุด (PNImodified = 0.159) 2. แนวทางการนิเทศภายในสถานศึกษา พบว่า 1) การนิเทศแบบมีส่วนร่วมผ่านกระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ PLC 2) การใช้ระบบเทคโนโลยีสารสนเทศสนับสนุนในการนิเทศติดตามผล 3) การนิเทศแบบกัลยาณมิตร และ 4) การใช้กระบวนการสะท้อนคิดภายหลังการนิเทศการส่งเสริมให้มีการ After Action Review หรือ AAR สะท้อนคิดหลังการนิเทศ
เอกสารอ้างอิง
จตุรงค์ ธนะสีลังกูร. (2565, มกราคม-พฤษภาคม). รูปแบบการพัฒนาทักษะการนิเทศภายในแบบมีส่วนร่วม โดยใช้กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ: การศึกษาหลายกรณีของโรงเรียนขนาดเล็ก จังหวัดนครราชสีมา. วารสารราชพฤกษ์, 20 (2), 69–84.
จักรกฤษณ์ กังหัน. (2565). สภาพและแนวทางการดำเนินการนิเทศภายในโดยใช้เทคโนโลยีดิจิทัลของโรงเรียนเอกชน จังหวัดแพร่. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยนเรศวร.
จิติมา วรรณศรี. (2557). การบริหารงานวิชาการในสถานศึกษา. พิษณุโลก : รัตนสุวรรณการพิมพ์.
ณัฐพร วัตถุ. (2560). การนิเทศภายในของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 17 จังหวัดจันทบุรี. งานนิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยบูรพา.
ธารทิพย์ ดำยศ. (2561). การนิเทศภายในของผู้บริหารสถานศึกษาในโรงเรียนขนาดเล็กตามการรับรู้ของครู สังกัดนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 3. การค้นคว้าอิสระครุศาสตรมหาบัณฑิตมหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี
นนทพร พนาตรีสวัสดิ์. (2559). กลยุทธ์การนิเทศภายในโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดเล็ก. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
มณีวรรณ์ แสงลับ. (2560). การศึกษาปัญหาการนิเทศภายในโรงเรียนบ้านฉางกาญจนกุลวิทยา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 18. งานนิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยบูรพา.
เมธินี สะไร. (2560). การนิเทศภายในของผู้บริหารสถานศึกษา กลุ่มสหพัฒนา อำเภอรือเสาะ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานราธิวาส เขต 1. สารนิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา.
รุ่งชัชดาพร เวหะชาติ. (2553). การบริหารงานวิชาการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. พิมพ์ครั้งที่ 4. สงขลา : นำศิลป์โฆษณา.
วราภรณ์ สืบวงษา, และ สมชัย พุทธา. (2568, สิงหาคม-ธันวาคม). แนวทางการนิเทศภายในสถานศึกษาเอกชน จังหวัดนนทบุรี สังกัดสำนักงานศึกษาธิการจังหวัดนนทบุรี. วารสารสมาคมพัฒนาวิชาชีพการบริหารการศึกษาแห่งประเทศไทย, 7 (4), 375–387.
สายวินิตย์ ดวงสนาม. (2561). การนิเทศภายในสถานศึกษาของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสระบุรี เขต 2. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพิษณุโลก อุตรดิตถ์. (2567). รายงานผลการดำเนินงานประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567.
สุวิมล ว่องวาณิช. (2562). การวิจัยประเมินความต้องการจำเป็น. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
โสภน ทองจิตร. (2554). การปฏิบัติงานตามกระบวนการนิเทศการศึกษาภายในของผู้นิเทศการศึกษาในโรงเรียนเครือข่ายบางกุ้งจังหวัดสุราษฎร์ธานี. ภาคนิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี.
Marsh, J. A., Bertrand, M., & Huguet, A. (2015). Using data to alter instructional practice: The mediating role of coaches and professional learning communities. Teachers College Record. 117 (4), 1-40. Available: https://doi.org/10.1177/016146811511700411. [2015, April].
