การประยุกต์ใช้พลังจิตตานุภาพเพื่อพัฒนาการดูแลผู้ป่วยของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ที่ปฏิบัติธรรมตามแนวหลวงพ่อวิริยังค์

APPLICATION OF MENTAL WILLPOWER TO ENHANCE PATIENT CARE BY VILLAGE HEALTH VOLUNTEERS (VHVS) PRACTICING MEDITATION IN PRACTITIONERS FOLLOWING THE TEACHINGS OF LUANG POR VIRIYANG

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่องการประยุกต์ใช้พลังจิตตานุภาพเพื่อพัฒนาการดูแลผู้ป่วยของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ที่ปฏิบัติธรรมตามแนวหลวงพ่อวิริยังค์ มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาหลักการและแนวทางการปฏิบัติพลังจิตตานุภาพในการพัฒนาการดูแลผู้ป่วย (2) ศึกษาทัศนคติของ อสม. ที่มีต่อการปฏิบัติธรรมเพื่อพัฒนาการดูแลผู้ป่วย และ (3) ศึกษาความสำเร็จในการประยุกต์ใช้พลังจิตตานุภาพเพื่อพัฒนาการดูแลผู้ป่วยตามแนวทางดังกล่าว การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยเก็บรวบรวมข้อมูลจากเอกสารปฐมภูมิและทุติยภูมิ การสัมภาษณ์เชิงลึก และการศึกษาภาคสนาม โดยคัดเลือกผู้ให้ข้อมูลสำคัญแบบเจาะจงจำนวน 17 คน ประกอบด้วย อสม. ที่มีประสบการณ์ปฏิบัติธรรมตามแนวหลวงพ่อวิริยังค์และผู้ป่วยในชุมชน เครื่องมือที่ใช้คือแบบสัมภาษณ์เชิงลึกแบบมีโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้เทคนิคการวิเคราะห์เนื้อหาประกอบบริบท ผลการวิจัยพบว่าการปฏิบัติพลังจิตตานุภาพตามแนวหลวงพ่อวิริยังค์เป็นกระบวนการฝึกจิตที่มุ่งพัฒนาสติ สมาธิ ความเมตตา ความอดทนและความมั่นคงทางอารมณ์ ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อการเพิ่มขีดความสามารถของ อสม. ในการควบคุมอารมณ์และปฏิบัติหน้าที่ด้วยจิตใจที่สงบ อสม. ส่วนใหญ่มีทัศนคติเชิงบวกโดยเห็นว่าพลังจิตตานุภาพเป็นเครื่องมือสำคัญในการจัดการความเครียดและเสริมสร้างคุณธรรมในการทำงาน สำหรับความสำเร็จที่เป็นรูปธรรมพบว่าการประยุกต์ใช้พลังจิตตานุภาพช่วยลดภาวะหมดไฟของ อสม. ทำให้มีพลังใจในการปฏิบัติงานอย่างต่อเนื่อง ขณะเดียวกันยังส่งผลต่อสุขภาวะของผู้ป่วยโดยตรง โดยระดับความพึงพอใจต่อการบริการเพิ่มสูงขึ้น ผู้ป่วยมีความไว้วางใจและมีสภาวะจิตใจที่ผ่อนคลายจากการดูแลที่เข้าใจและอบอุ่น ปัจจัยสำคัญที่นำไปสู่ความสำเร็จได้แก่การปฏิบัติธรรมอย่างสม่ำเสมอและความศรัทธาในแนวทางปฏิบัติ สรุปได้ว่าการบูรณาการพลังจิตตานุภาพตามแนวทางดังกล่าวมีประสิทธิภาพสูงในการพัฒนาการดูแลสุขภาพแบบองค์รวมในระดับชุมชน และเป็นต้นแบบในการผสานหลักพุทธจิตวิทยาเข้ากับงานสาธารณสุขเพื่อความยั่งยืนสืบไป