การศึกษาทักษะการบริหารสถานศึกษา ในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา จังหวัดชัยภูมิ
STUDYING EDUCATIONAL INSTITUTION ADMINISTRATION SKILLS IN THE 21ST CENTURY UNDER THE OFFICE OF THE VOCATIONAL EDUCATION COMMISSION CHAIYAPHUM PROVINCE
คำสำคัญ:
ทักษะการบริหารสถานศึกษา, ศตวรรษที่ 21, ผู้บริหารสถานศึกษา, ครูผู้สอนบทคัดย่อ
การวิจัยในครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาทักษะการบริหารสถานศึกษา ในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา จังหวัดชัยภูมิ ตามความคิดเห็นของผู้บริหารสถานศึกษาและครูผู้สอน 2) เปรียบเทียบทักษะการบริหารสถานศึกษา ในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา จังหวัดชัยภูมิ ตามความคิดเห็นของผู้บริหารสถานศึกษา จำแนกตามภาครัฐและเอกชน 3) เปรียบเทียบทักษะการบริหารสถานศึกษา ในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา จังหวัดชัยภูมิ ตามความคิดเห็นของครูผู้สอน จำแนกตามภาครัฐและเอกชน และ 4) เสนอแนวทางการพัฒนาทักษะการบริหารสถานศึกษา ในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา จังหวัดชัยภูมิ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาและครูผู้สอน จำนวน 385 คน และผู้ให้ข้อมูลสำคัญที่ใช้ในการวิจัย จำนวน 10 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และทดสอบค่าที ผลการวิจัยพบว่า 1) ทักษะการบริหารสถานศึกษา ในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา จังหวัดชัยภูมิ ตามความคิดเห็นของผู้บริหารสถานศึกษาและครูผู้สอน โดยภาพรวมและรายด้าน มีความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับ .05 โดยผู้บริหารสถานศึกษา มีความคิดเห็นด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุดคือทักษะด้านคุณธรรม จริยธรรม และต่ำสุดคือทักษะด้านเทคนิคการสื่อสาร สำหรับครูผู้สอน ด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุดคือทักษะด้านเทคนิคการสื่อสาร และต่ำสุดคือทักษะด้านเทคโนโลยีและความคิดสร้างสรรค์ 2) ทักษะการบริหารสถานศึกษา ในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา จังหวัดชัยภูมิ ตามความคิดเห็นของผู้บริหารสถานศึกษา จำแนกเป็นของภาครัฐและเอกชน โดยภาพรวมและรายด้านมีความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับ .01 โดยผู้บริหารสถานศึกษาภาครัฐและเอกชน มีความคิดเห็นด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุดไม่แตกต่างกัน คือทักษะด้านคุณธรรม จริยธรรม และค่าเฉลี่ยต่ำสุดที่แตกต่างกันคือ ทักษะด้านมนุษยสัมพันธ์ และทักษะด้านเทคนิคการสื่อสาร 3) ทักษะการบริหารสถานศึกษา ในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา จังหวัดชัยภูมิ ตามความคิดเห็นของครูผู้สอน จำแนกเป็นของภาครัฐและเอกชน โดยภาพรวมและรายด้านมีความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก และไม่ความแตกต่างกัน โดยครูผู้สอนภาครัฐและเอกชน มีความคิดเห็นด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุดไม่แตกต่างกัน คือทักษะด้านเทคนิคการสื่อสาร และค่าเฉลี่ยต่ำสุดที่แตกต่างกันคือ ทักษะด้านมนุษยสัมพันธ์ และทักษะด้านเทคโนโลยีและความคิดสร้างสรรค์ 4) แนวทางการพัฒนาทักษะการบริหารสถานศึกษา ในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา จังหวัดชัยภูมิ พบว่า ผู้บริหารสถานศึกษาต้องคำนึงถึงความยุติธรรม บุคลากรทุกคนมีความสำคัญเท่ากัน มีวิสัยทัศน์ที่กว้างไกล สร้างเครือข่ายชุมชนการเรียนรู้ การแลกเปลี่ยนประสบการณ์ใหม่ ๆ วางแผนและการพัฒนา วินิจฉัย ประเมินผล วิเคราะห์สถานการณ์ปัญหา แก้ปัญหาเฉพาะหน้าได้ รวมถึงต้องมีความทันสมัย ใช้เครื่องมือ สื่อ อุปกรณ์ และเทคโนโลยีได้อย่างคล่องแคล่ว และที่สำคัญผู้บริหารสถานศึกษาควรยึดหลักธรรม มาเป็นเครื่องช่วยในการบริหารงาน เช่น หลักทศพิธราชธรรม 10 ดังนั้น ผู้บริหารสถานศึกษาทุกแห่งควรให้ความสำคัญเกี่ยวกับทักษะการบริหารทุก ๆ ด้านเท่ากัน ควรมีการอบรม และศึกษาเพิ่มเติม เพื่อพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง พร้อมนำมาปรับประยุกต์ใช้ ในการพัฒนาและขับเคลื่อนสถานศึกษาให้ก้าวทันตามศตวรรษต่อไป
เอกสารอ้างอิง
กรรณิกา เรดมอนด์. (2559). ตัวบ่งชี้ทักษะภาวะผู้นำในศตวรรษที่ 21 สำหรับผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. วิทยานิพนธ์ ศษ.ด. นครปฐม: มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.
กณิษฐา ทองสมุทร. (2561). ทักษะการบริหารงานในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษา ตามการรับรู้ของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 2. การค้นคว้าอิสระ หลักสูตรครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษาบัณฑิตวิทยาลัย. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยราชภัฎสุราษฎร์ธานี.
ไกรศร เจียมทอง. (2561). ทักษะของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 สังกัดสานักงานเขตพื้นที่การศึกษา มัธยมศึกษา เขต 32. ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.
ครรชิต มาลัยวงศ์. (2557). เทคโนโลยีการบริหารการศึกษา. http://www.drkanchit.com/general_articles/ articles/general_24.html. [2567, มกราคม 12].
ชัยยันต์ เพาพาน. (2559). ผู้บริหารโรงเรียนยุคใหม่ในศตวรรษที่ 21. วารสารคณะครุศาสตร์. มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์, 8 (2), 08-30.
ถวิล อรัญเวศ. (2560). ผู้บริหารกับการครองตน ครองคน และครองงาน: สุดยอดนักบริหาร. นครราชสีมา: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 4.
ณัฐพงษ์ ปรีชานนทกุล. (2563). ทักษะของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 ที่ส่งผลต่อการบริหารงานวิชาการสถานศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษาจังหวัดระยอง จันทบุรี และตราด. วิทยานิพนธ์ ค.ม. จันทบุรี: มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี.
ณัฐพร พุทธวงศ์. (2565). ทักษะของผู้บริหารการศึกษาในศตวรรษที่ 21 ที่ส่งผลต่อการบริหารงานวิชาการของสถาบันการอาชีวศึกษา: ภาคกลาง 1. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี. คณะครุศาสตร์อุตสาหกรรม. การบริหารการศึกษา.
ทวี วงศ์สุวรรณ. (2550). ทักษะการบริหารของผู้บริหารโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาอุดรธานี. วิทยานิพนธ์ ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี.
ธีระรัตน์ คันธิวงศ์. (2561). การศึกษาการบริหารงานการจัดการเรียนรู้ของผู้บริหารสถานศึกษาตามความคิดเห็นของครูวิชาการในสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต 2. วิทยานิพนธ์ ค.ม. พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา.
นริศรา บุญสอาด. (2563). ทักษะในศตวรรษที่21 ที่ส่งผลต่อภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรสาคร. วิทยานิพนธ์ ศษ.ม. นครปฐม: มหาวิทยาลัยศิลปากร.
นิภาธร มุลกุณ. (2561). การพัฒนาทักษะการบริหารของผู้บริหารสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา มัธยมศึกษาเขต 1 กรุงเทพมหานคร ในยุคไทยแลนด์ 4.0. ปริญญานิพนธ์ศึกษาศาสตร์: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
บูรชัย ศิริมหาสาคร. (2548). IDEA CAN DO มุขบริหารสู่การเป็นผู้นำ เล่ม 1. นครปฐม. สถาบันพัฒนาผู้บริหารการศึกษา.
บุญจันทร์ สีสันต์. (2557). วิธีวิจัยทางการบริหารการศึกษา. กรุงเทพฯ. สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง.
บุญช่วย สายราม. (2559, ธันวาคม 13). ทักษะภาวะผู้นำองค์กรโรงเรียนในศตวรรษที่ 21. [Online]. https://wetoknows.blogspot.com/2016/12/21.html. [2566, พฤศจิกายน 22].
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น. พิมพ์ครั้งที่ 10. กรุงเทพฯ. สุวีรียาสาส์น.
บุญส่ง กรุงชาลี. (2561). ทักษะการบริหารในศตวรรมที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัดสำนักงานเขต
พื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุรินทร์ เขต 3. วิทยานิพน์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์.
ปัทมา ประทุมสุวรรณ. (2562). ทักษะการบริหารในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐานที่ส่งผลต่อประสิทธิผลโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 2. วิทยานิพนธ์ ค.ม. สุราษฎร์ธานี: มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี.
พิมลพรรณ เพชรสมบัติ. (2560). ทักษะการบริหารของผู้บริหารมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี ปทุมธานี. ปทุมธานี: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.
พิกุล นามฮุง. (2565). การบริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21. วารสารนวัตกรรมการบริหารการศึกษา. 1(2), 12-29.
แพรดาว สนองผัน. (2557). ทักษะของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 3. วิทยานิพนธ์ ศษ.ม. ขอนแก่น. มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
มณฑาทิพย์ นามนุ (2561). ทักษะของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต 2. วิทยานิพนธ์ ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี. ปทุมธานี.
มลฤดี สวนดี. (2565). ทักษะของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการบริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21. วิทยานิพนธ์ คม. จันทบุรี: มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี.
ราชกิจจานุเบกษา. (2546, กรกฎาคม 6) พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ. 2546. https://web.archive.org/web/20111120084427/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/00126560.pdf.
ศศิตา เพลินจิต. (2558). ทักษะการบริหารในศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐานสังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครปฐมเขต 1. การค้นคว้าอิสระครุศาสตร์มหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏกาญจนบุรี.
ศรัญญา น้อยพิมาย. (2562). ทักษะการบริหารของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต 2. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ. (2560-2579). http://plan.bru.ac.th/แผนการศึกษาแห่งชาติ. พ.ศ. 2560-2579/. [2566, ธันวาคม 3].
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี. (2561– 2580). http://plan.bru.ac.th/แผนการศึกษาแห่งชาติ. พ.ศ. 2560-2579/. [2566, ธันวาคม 3].
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ. (2562). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545 (ฉบับที่ 3) พ.ศ.2553 (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2562. https://www.moe.go.th/พรบ.การศึกษาแห่งชาติ. พ.ศ. 2542/. [2566, ธันวาคม 7].
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ. (2566). นโยบายและจุดเน้นของกระทรวงศึกษาธิการ. พ.ศ.2566. https://drive.google.com/drive/folders/1AuLkazcu_J0cFBpVyGXH8zmJuSocASOa. [2566, ธันวาคม 10].
สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา. (2567). ระเบียบสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา ว่าด้วยการบริหารสถานศึกษา (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2566. https://www.vec.go.th. [2566, ธันวาคม 11].
สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา. (2567). นโยบายพัฒนาอาชีวศึกษา ของสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567. https://www.vec.go.th. [2566, ธันวาคม 11].
สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา. (2567). ประวัติและความเป็นมา อาชีวศึกษาประเทศไทย. https://www.vec.go.th. [2566, ธันวาคม 12].
สถาพร พฤฑฒิกุล. (2560). การบริหารการศึกษากับการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21. วารสารศึกษาศาสตร์, 28 (2), 36-49.
สุกรรยา อังคุระษี. (2565). ทักษะของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 สังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสงขลาเขต 2. สารนิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยหาดใหญ่.
สุนันทา พันธรักษ์พงษ์. (2564). สภาพและแนวทางการพัฒนาทักษะผู้บริหารสถานศึกษา ในศตวรรษที่ 21 ของโรงเรียนเอกชน จังหวัดบุรีรัมย์. วิทยานิพนธ์ ค.ม. บุรีรัมย์. มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์.
สุวิมล ทองจำรัส. (2563). ทักษะผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษานครปฐม เขต 2. วารสารการวิจัยการบริหารการพัฒนา, 10 (3), 168-178.
อรุณี ทองนพคุณ. (2558). การศึกษาบทบาทการบริหารงานของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาฉะเชิงเทรา. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี.
อติกาญจน์ ศรีสังข์. (2564). ทักษะการบริหารงานในศตวรรษที่21 ของผู้บริหารสถานศึกษาตามความคิดเห็นของครูผู้สอน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาจันทบุรี. วิทยานิพนธ์ครุศาสตร มหาบัณฑิต สาขาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี.
อภิชัย สุรเดชเดชากุล. (2567). แนวทางการพัฒนาทักษะการบริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21. บทความวิชาการ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยา.
Ejimofor, F. O. (2008). Principals’ Transformational Leadership Skills and Their Teachers’Job Satisfaction in Nigeria. Doctoral Dissertation. Cleveland State University.
Hammer, J.S. (July 2000). “An Analysis of Technical, Human and Conceptual Skil AmongStudent Affairs Administrators in Higher Education,” Dissertation Abstract International. 23 : 64 - A.
Kamat. (2012). Good management skills. March 19, 2016.(online). Available : https://bsc.dip.go.th/th/category/hr2/fs-goodCEO. 18 Aug 2021.
Katz, R.L. (1995). Skills of an Effective Administrator, Harvard Business Review. (1955)
Likert, R. (1976). New way and Managing Conflict. NewYork : McGraw-Hill.
Morphet, D. (2007). “The Administration of the School Administrators,” Dissertation Abstract International. 34 (03): 705-A.
NASSP. (2015). 10 Skills for Successful School Leaders. Online. Retrieved from: http://www.amazon.com/10-Skills-forSuccessful-School-Leaders/dp/. September 16th, 2022.
Victor, J. (n.d.). Ten attitudes for effective 21st century leaders. Retrieved October 28, 2016. from http://www.ehow.com/info_8489161_10-effective-21st-century-leaders.htm.
Watson, T.R. (2000). Ways of Learning English: What Every Learner Needs To Know About Strategies. Bangkok: Department of Applied Linguistics School of Liberal Arts, King Mongkut’s University of Technology Thonburi.
Weigel, R. A. (2012). School Leadership Skill Development : Dissertation Ph.D. Thesis in Educational Leadership. Eastern Michigan University, Michigan, U.S.
Yamane, T. (1973). Statistics : An introductory analysis. New York : Harper and Row.
Yang, P (2011). A Literature Review of the Skill Required by 21st Century School Administrators. Canada : Athabasca University.
