การเปลี่ยนผ่านแนวทางการสอนและบริบทการศึกษาภาษาจีนระหว่างประเทศ ต่อการพัฒนาการศึกษาภาษาจีนในประเทศไทย
THE IMPACT OF THE TRANSITION IN TEACHING APPROACHES AND THE CONTEXT OF INTERNATIONAL CHINESE LANGUAGE EDUCATION ON THE DEVELOPMENT OF CHINESE LANGUAGE EDUCATION IN THAILAND
คำสำคัญ:
การศึกษาภาษาจีน, โรงเรียนราษฎร์, โรงเรียนเผยอิง, สถาบันต้นแบบ, การเปลี่ยนเนื้อหาให้เข้าถึงภาษาและวัฒนธรรมบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้ศึกษาพลวัตและพัฒนาการของการจัดการศึกษาภาษาจีนในระบบโรงเรียนเอกชนของประเทศไทยในช่วง พ.ศ. 2461–2489 ซึ่งเป็นยุคเปลี่ยนผ่านต้นศตวรรษที่ 20 โดยใช้วิธีการศึกษาเอกสารทางประวัติศาสตร์ มุ่งศึกษาบริบทและภูมิหลังของการเปลี่ยนผ่านรูปแบบการสอนภาษาจีน วิเคราะห์โครงสร้างหลักสูตรและวิธีสอนและถอดบทเรียนความเป็นสถาบันต้นแบบของโรงเรียนเผยอิง ภายใต้ข้อกำหนดของพระราชบัญญัติโรงเรียนราษฎร์ พ.ศ. 2461 ผลการศึกษาพบว่า การศึกษาภาษาจีนเปลี่ยนผ่านจากศาลเจ้าสู่ระบบโรงเรียนโดยได้รับอิทธิพลวิธีสอนสมัยใหม่จากมิชชันนารีตะวันตก เมื่อรัฐบาลสยามบังคับใช้กฎหมายควบคุมโรงเรียนราษฎร์ โรงเรียนจีนของกลุ่มภาษาต่างๆ ต้องเผชิญวิกฤต ในขณะที่โรงเรียนเผยอิง ภายใต้การบริหารของสมาคมแต้จิ๋วแห่งประเทศไทย สามารถใช้กระบวนการเปลี่ยนเนื้อหาให้เข้าถึงภาษาและวัฒนธรรม โดยปรับโครงสร้างเวลาเรียนภาษาจีนและบูรณาการตำราเรียนให้สอดคล้องกับกฎหมายสยาม แต่ยังคงรักษามาตรฐานทางวิชาการ ความสำเร็จนี้ทำให้เผยอิงกลายเป็นสถาบันต้นแบบที่โรงเรียนสมาคมอื่นนำไปประยุกต์ใช้ และสามารถผลิตเครือข่ายศิษย์เก่าที่เป็นชนชั้นนำทางเศรษฐกิจ ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญของรูปแบบการสอนภาษาจีนในโรงเรียนเอกชนไทยในปัจจุบัน พระราชบัญญัติโรงเรียนราษฎร์ พ.ศ. 2461 จึงส่งผลให้โรงเรียนจีนในประเทศไทยต้องปรับตัวครั้งใหญ่ บางแห่งถูกสั่งปิด บางแห่งอยู่รอดด้วยการผสมผสานทางวัฒนธรรม บทเรียนจากประวัติศาสตร์นี้ยังคงใช้ได้กับการจัดการเรียนการสอนภาษาจีนในปัจจุบัน โดยเฉพาะในแง่การสร้างสมดุลระหว่างมาตรฐานสากลและบริบทสังคมไทย
เอกสารอ้างอิง
กองบรรณาธิการศิลปวัฒนธรรม. (2568). ประวัติศาสตร์ เผยอิง โรงเรียนที่ผลิตเจ้าสัวมากที่สุดในเมืองไทย. ศิลปวัฒนธรรม. [Online].Available:https://www.silpa-mag.com/history/article_22371. [2569, มกราคม 30].
คนไกล วงนอก. (2566). หลวงวิจิตรฯ-พระยาอนุมานฯ สองลูกจีนกับนโยบาย กลืนกลายจีนให้เป็นไทย. ศิลปวัฒนธรรม. [Online].Available:https://www.silpa-mag.com/history/article_77785. [2569, มกราคม 30].
ประพิณ มโนมัยวิบูลย์. (2550). พัฒนาการของการเรียนการสอนภาษาจีนในประเทศไทย. วารสารอักษรศาสตร์, 36 (2), 65-82.
ยุวดี ศิริ. (2547). ตึกเก่า – โรงเรียนเดิม. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ : มติชน.
รวิพรรณ จารุทวี. (2552). โรงเรียนจีนในมณฑลกรุงเทพฯ พ.ศ. 2461 - 2475. วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.
ลงทุนเกิร์ล. (2567). รู้จักเผยอิง โรงเรียนจีนเล็ก ๆ ย่านทรงวาด ที่เจ้าสัวระดับประเทศเป็นศิษย์เก่า. [Online]. Available:https://www.longtungirl.com/14690. [2569, มกราคม 30].
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2559). รายงานการวิจัยเพื่อพัฒนาระบบการจัดการเรียนการสอนภาษาจีนในประเทศไทย ระดับประถมศึกษา.
แสวง รัตมงคลมาศ. (2509). การบริหารงานของสมาคมจีน : บทศึกษาเฉพาะกรณีสมาคมแต้จิ๋วแห่งประเทศไทย. [Online]. Available:http://repository.nida.ac.th/handle/662723737/1024. [2569, มกราคม 30].
Krashen, S. D. (1985). The input hypothesis: Issues and implications. London : Longman.
Li, R., & Cao, X. (2025). The exploration and contributions of the Language School at the University of Nanking in the history of international Chinese language education. China Language Strategies, (2), 32-41.
Schriewer, J. (2000). World system and interrelationship networks. In Educational knowledge: Changing relationships between the state, civil society, and the educational community (pp. 305-343).
Xiao, D., & Tian, C. (2024). Chinese language education under the integration of Chinese and Thai languages and cultures. International Journal of Sociologies and Anthropologies Science Reviews, 4 (3), 65-70.
Xu, P., & Li, Y. (2024). The historical process and deep influence of Sino-Thai educational intermingling—A case study on Yunnan context. International Journal of Sociologies and Anthropologies Science Reviews, 4 (2).
Zeng, M. (2023). Research on Chinese language education policy and Chinese language education development in Thailand. Master’s independent study, Chulalongkorn University.
