แนวทางพัฒนาบทบาทการบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5: GUIDELINES FOR DEVELOPING THE ACADEMIC ADMINISTRATION ROLES OF SCHOOL ADMINISTRATORS UNDER THE NAKHON RATCHASIMA PRIMARY EDUCATIONAL SERVICE AREA OFFICE 5

พรพิรุณ ซ้อนจันทึก; กานต์ เนตรกลาง

ผู้แต่ง

พรพิรุณ ซ้อนจันทึก มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา
กานต์ เนตรกลาง มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา

คำสำคัญ:

แนวทางพัฒนา บทบาทการบริหารงานวิชาการ

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาบทบาทการบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา 2) เปรียบเทียบบทบาทการบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา จำแนกตามขนาดของสถานศึกษา 3) ศึกษาแนวทางพัฒนาบทบาท การบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5 กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5 ใช้วิธีการสุ่มแบบแบ่งชั้น (Stratified random sampling) โดยใช้ขนาดของสถานศึกษาเป็นชั้นภูมิ (Strata) ได้ขนาดกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย จำนวน 136 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถามประมาณค่า 5 ระดับ ค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC) เท่ากับ 1.00 ทุกข้อ และค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ .842 และแบบสัมภาษณ์ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์โดยการทดสอบค่าที (t-test independent) และการวิเคราะห์เชิงเนื้อหาแล้วสรุปบรรยายเป็นความเรียง

ผลการวิจัยพบว่า

ผลการศึกษาบทบาทการบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5 โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด และเมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ส่วนใหญ่อยู่ในระดับ มากที่สุด ด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุดคือ บทบาทในการสนับสนุนการพัฒนาระบบการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา รองลงมาคือ บทบาทในการสั่งการดำเนินการวัดผล ประเมินผล และเทียบโอนผลการเรียน และด้านที่มีค่าเฉลี่ยต่ำที่สุดคือ บทบาทในการวินิจฉัยเพื่อพัฒนากระบวนการเรียนรู้
ผลการวิเคราะห์ข้อมูลเกี่ยวกับการเปรียบเทียบบทบาทการบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5 จำแนกตามขนาดของสถานศึกษา โดยภาพรวมและรายด้าน พบว่า แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
แนวทางพัฒนาบทบาทการบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5 พบว่า ผู้บริหารต้องเป็นผู้นำวิชาการ สร้างเครือข่ายความร่วมมือและกระบวนการ PLC ปรับปรุงหลักสูตรให้ยืดหยุ่น สร้างระบบวิชาการที่ใช้ข้อมูลวินิจฉัยผู้เรียนเป็นฐาน ใช้การนิเทศเชิงรุกเพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียน วิจัยแบบมีส่วนร่วมเพื่อแก้ปัญหาผู้เรียน ส่งเสริมให้ครูสร้างนวัตกรรมดิจิทัล ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศยกระดับการประเมิน ตามสภาพจริง และสร้างวัฒนธรรมคุณภาพผ่านวงจร PDCA อย่างยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

กุลธิดา เลนุกูล. (2554). สภาพปัญหาการบริหารงานวิชาการของโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครสวรรค์ เขต 1 สารนิพนธ์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

ธนากร ชมเชย และ สมใจ สืบเสาะ. (2567). การบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคประเทศไทย 4.0 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชุมพร เขต 1. วารสารนวัตกรรมและการจัดการ, 9(1), น. 45-58.

ธีระ รุญเจริญ. (2553). ความเป็นมืออาชีพในการจัดและบริหารการศึกษายุคปฏิรูปการศึกษา. กรุงเทพฯ: ข้าวฟ่าง.

นิภาพร ทุวิรัตน์. (2562). การพัฒนารูปแบบการเสริมสร้างวัฒนธรรมการวิจัยของครูในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร.

บุญชม ศรีสะอาด. (2553). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 8). กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.

_________(2556). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 9). กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.

ปิยะดา จิตรตั้งธรรม. (2562). การบริหารงานวิชาการที่ส่งผลต่อการดำเนินงานประกันคุณภาพภายในของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5. วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา.

พรรษมน พินทุสมิต. (2560). การปฏิบัติงานด้านการบริหารวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาระดับประถมศึกษาในจังหวัดปทุมธานี วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.

พิมพันธ์ เดชะคุปต์ และพเยาว์ ยินดีสุข. (2561). การเรียนรู้เชิงรุกแบบรวมพลังกับ PLC เพื่อการพัฒนา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พีระพงษ์ ทองช่วย. (2566). สมรรถนะการบริหารวิชาการในยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการจัดการเรียนรู้เชิงรุก. วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์, 24(1), น. 45-60.

รัตนาภรณ์ กิจประยูร. (2563). แนวทางการบริหารงานวิชาการเพื่อส่งเสริมระบบการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครปฐม เขต 1. วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยศิลปากร.

วรลักษณ์ ชูกำเนิด. (2557). รูปแบบโรงเรียนแห่งการเรียนรู้ในบริบทสังคมไทย. วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.

วิจารณ์ พานิช. (2555). วิถีสร้างการเรียนรู้เพื่อศิษย์ ในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ: มูลนิธิสดศรี-สฤษดิ์วงศ์.

วิชิต พุ่มประเสริฐ. (2566). บทบาทการบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาตามทัศนะของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต 3. วารสารวิจัยและพัฒนาหลักสูตร, 13(1), น. 88-102.

สมหมาย อ่ำดอนกลอย. (2556). บทบาทผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม, 7(1), น. 1-7.

สมเกียรติ พ่วงรอด. (2564). รูปแบบการบริหารงานวิชาการโดยใช้กระบวนการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) เพื่อส่งเสริมประสิทธิภาพการจัดการเรียนรู้ของครูในสถานศึกษา. วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์.

สุกัญญา แช่มช้อย. (2562). การบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

แสน ดำขุนทด. (2560). การศึกษาบทบาทด้านการจัดการความรู้ของผู้บริหารสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5. วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ. (2553). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2553. กรุงเทพฯ: สำนักนายกรัฐมนตรี: ผู้แต่ง.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5. (2566). รายงานประจำปีทางการศึกษาภายใต้ยุทธศาสตร์การพัฒนาคุณภาพผู้เรียน. ผู้แต่ง.

_________(2568). แผนปฏิบัติการ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568. ผู้แต่ง.

Ausubel, D. P. (1968). Educational Psychology: A Cognitive View. New York: Holt, Rinehart and Winston.

Black, P., & Wiliam, D. (1998). Inside the Black Box: Raising Standards Through Classroom Assessment. Phi Delta Kappan.

Cronbach, L. J. (1990). Essentials of psychological testing (5th ed.). Harper & Row.

Glickman, C. D., Gordon, S. P., & Ross-Gordon, J. M. (2017). Supervision and Instructional Leadership: A Developmental Approach. Pearson.

Hallinger, P., & Murphy, J. (1985). Assessing the instructional management behavior of principals. Elementary School Journal, 86(2), pp. 217-247.

Hargreaves, A., & Fink, D. (2006). Sustainable Leadership. Jossey-Bass.

Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and psychological measurement, 30(3), pp. 607-610.

Likert, R. (1967). The Human Organization: Its Management and Value. New York: McGraw-Hill.

Sallis, E. (2014). Total quality management in education (3rd ed.). London: Routledge.