มาตรการทางกฎหมายในการป้องกันและปราบปรามการกลั่นแกล้งทางไซเบอร์: ศึกษาวิเคราะห์เปรียบเทียบกฎหมายไทย กฎหมายสหรัฐอเมริกาและกฎหมายฟิลิปปินส์
LEGAL PROVENTIVE AND SUPPRESSIVE MEASURES OF CYBERBULLYING: A COMPARATIVE STUDY OF THAI, UNITED STATES, AND PHILIPPINE LAWS
คำสำคัญ:
การกลั่นแกล้งทางไซเบอร์, การป้องกัน, การเปรียบเทียบ, กฎหมายบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิเคราะห์เปรียบเทียบมาตราการทางกฎหมายในการป้องกันและปราบปรามการกลั่นแกล้งทางไซเบอร์ (Cyberbullying) ระหว่างกฎหมายไทย กฎหมายสหรัฐอเมริกาและกฎหมายฟิลิปปินส์ ผลการศึกษาพบว่าแนวคิดทางกฎหมายมีวิวัฒนาการจากการคุ้มครองสิทธิเชิงรูปธรรมสู่การคุ้มครองสภาวะทางจิตใจในพื้นที่เสมือนจริง กฎหมายไทยปัจจุบันยังเป็นลักษณะปะติดปะต่อระหว่างประมวลกฎหมายอาญาและกฎหมายคอมพิวเตอร์ ซึ่งเผยให้เห็นช่องว่างสำคัญ อาทิ การขาดนิยามความผิดที่ชัดเจน ข้อจำกัดขององค์ประกอบความผิดซึ่งหน้าที่ไม่สอดคล้องกับโลกออนไลน์ และการขาดกลไกกำหนดหน้าที่ความรับผิดชอบของแพลตฟอร์ม เมื่อเปรียบเทียบกับต่างประเทศ สหรัฐอเมริกามีกฎหมายเฉพาะระดับมลรัฐและการบูรณาการนโยบายการศึกษาอย่างเป็นระบบ ขณะที่ฟิลิปปินส์มีกฎหมาย Anti-Bullying Act กำหนดนิยามและพันธกิจสถานศึกษาชัดเจน ควบคู่กับ Cybercrime Prevention Act ที่เพิ่มอัตราโทษสำหรับความผิดทางไซเบอร์และมีกลไกเยียวยาความเสียหายทางศีลธรรม ดังนั้น จึงเสนอแนะให้ไทยตรากฎหมายเฉพาะว่าด้วยการป้องกันการกลั่นแกล้งทางไซเบอร์ โดยกำหนดนิยามความผิดให้ชัดเจน เพิ่มอัตราโทษให้เหมาะสม กำหนดหน้าที่ผู้ให้บริการแพลตฟอร์มในการลบเนื้อหาที่ละเมิดสิทธิ และกำหนดมาตรการบังคับให้สถานศึกษามีนโยบายป้องกันอย่างเป็นระบบ เพื่อยกระดับการคุ้มครองเด็กและเยาวชนอย่างมีประสิทธิภาพ
เอกสารอ้างอิง
กองกฎหมายต่างประเทศ สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. (2564). มาตรการในการต่อต้านและการคุ้มครองบุคคลจากการถูกกลั่นแกล้งในสังคม. กองกฎหมายต่างประเทศ ฝ่ายค้นคว้าและเปรียบเทียบกฎหมาย.
เกวลิน ต่อปัญญาชาญ และวรวุฒิ เทพทอง. (2565, กรกฎาคม-ธันวาคม). กฎหมายว่าด้วยการศึกษากับมาตรการคุ้มครองเด็กจากการข่มเหงรังแกในรูปแบบดั้งเดิมและไซเบอร์. วารสารนิติศาสตร์. 15(2), 161-188.
ณัฐพล ประดิษฐผลเลิศ. (2568). รูปแบบของการกลั่นแกล้งทางไซเบอร์ และแนวทางการป้องกันในเชิงนโยบาย. วารสารนิติสาร. 2(2), 129-151.
ธณัศมนต์ จั้นอรัญ. (2560) การรับรองและคุ้มครองสิทธิในความเป็นอยู่ส่วนตัวของผู้ถูกข่มรังแกบนไซเบอร์. วิทยานิพนธ์ปริญญานิติศาสตรมหาบัณฑิต. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ปรเมศวร์ กุมารบุญ. (2563). ความสัมพันธ์ระหว่างการไร้ตัวตนกับอาชญากรรมไซเบอร์. วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปะศาสตรดุษฎีบัณฑิต. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์. (2568, 24 มีนาคม). ราชกิจจานุเบกษา, 142(14 ก), 1.
ประมวลกฎหมายอาญา. (2568, 29 ธันวาคม). ราชกิจจานุเบกษา, 142(90 ก), 7.
พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550. (2550, 18 มิถุนายน). ราชกิจจานุเบกษา, 124(27 ก), 4.
รักข์ษิตา โพธิ์พิทักษ์กุล. (2550). มาตรการทางกฎหมายเกี่ยวกับการคุกคามทางอินเตอร์เน็ต. สารนิพนธ์ปริญญานิติศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยกรุงเทพ.
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560. (2560, 6 เมษายน). ราชกิจจานุเบกษา, 134(40 ก), 1.
รัฐสภา จุรีมาศ. (2566, กรกฎาคม-ธีนวาคม). การศึกษาเปรียบเทียบความรับผิดของผู้ให้บริการทางอินเทอร์เน็ตของกหมายประเทศไทยและต่างประเทศ. วารสารรามคำแหง ฉบับนิติศาสตร์. 12(2), 181-217.
รุจิการย์ รุจิระวิโรจน์. (2562).มาตรการทางกฎหมายในการคุ้มครองสิทธิความเป็นส่วนตัวของบุคคลในที่สาธารณะ : ศึกษากรณีถ่ายภาพและเผยแพร่ภาพ. วิทยานิพนธ์ปริญญานิติศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
วรภัทร รัตนาพาณิชย์. (2566, มกราคม-มิถุนายน). ปัญหาทางกฎหมายเกี่ยวกับการกลั่นแกล้งทางอินเทอร์เน็ต. วารสารจันทรเกษมสาร, 29(1), 131-141.
วันวิสาข์ ไชยพันธ์. (2562). ความผิดฐานกลั่นแกล้งเด็กบนอินเทอร์เน็ต. วิทยานิพนธ์ปริญญานิติศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สาวิตรี สุขศรี. (2561, มิถุนายน). อาชญากรรมความรุนแรงบนอินเทอร์เน็ต. วารสารนิติศาสตร์. 47(2), 268-300.
สุชาดา ชูสาเหาะ. (2553).อิทธิพลของการถูกกีดกัดทางสังคม และความอ่อนไหวต่อการถูกปฏิเสธต่อพฤติกรรมก้าวร้าวโดยตรง และพฤติกรรมก้าวร้าวแทนที่. วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
เอกชัย สิงห์ทอง. (2568). กฎหมายสำหรับการปฏิบัติการไซเบอร์ (ทาล์ลินน์). กองรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ ศูนย์ไซเบอร์กองทัพอากาศ พ.ศ. 2568.
Candice L Odgers, Michaeline Jensen, 2021. Adolescent Mental Health in the Digital Age: Facts, Fears and Future Directions. Retrieved March 1. 2026, from https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8221420/.
Children’s Issues Series: Anti-Bullying Laws, 2012. Retrieved March 1. 2026, from https://www.masslegalservices.org/content/childrens-issues-series-anti-bullying-laws.
Colin Murphy. (2024, June). Cyberbullying among young people: Laws and policies in selected MemberStates. EPRS | European Parliamentary Research Service, 762.331, 1-12.
Costales., et al. (2022, November). Students’ Profile and Prevalence of Cyberbullying in Higher Education: Implications to the New Normal Learning. International Conference on Frontiers of Educational Technologies., 239-257.
Jefferson A. Costales., et al. (2022, October – December). Students’ Profile and Prevalence of Cyberbullying in Higher Education: Implications to the New Normal Learning. International Conference on Frontiers of Educational Technologies, 131-137.
Jessica P. Meredith, (2010, December). Combating Cyberbullying: Emphasizing Education overCriminalization. Maurer School of Law Federal Communications Law Journal. 63(1), 312-340.
Jing Wang., et al. (2009, October). School Bullying Among Adolescents in the United States: Physical, Verbal, Relational, and Cyber. Journal of Adolescent Health. 45(4), 368-375.
Kantita Sripa and Theeravut Ninphet. (2024, January – April). Cyberbullying among Children and Youth in Thailand: Measures to Combat It. Community and Social Development Journal: CSDJ Formerly known as Rajabhat Chiang Mai Research Journal. 25(1), 103-120.
Liu, 2024 (2024). Evaluating Disability Rights Legislation: The Impact of the Americans with Disabilities Act on Social Equality in the United States. Communications in Humanities Research., 44,60-66.
Republic Act No, 11313, Article I. Retrived March 1. 2026, from https://lawphil.net/statutes/repacts/ra2019/ra_11313_2019.html.
Republic Act No. 10175, Chapter I. Retrived March 1. 2026, fromhttps://lawphil.net/statutes/repacts/ra2012/ra_10175_2012.html.
Sano., et al. (2025,) The Role of Safe Spaces Act of the Philippines in Promoting Inclusivity and
Addressing Gender Discrimination and Disqualification in Educational Institution. International Journal of Research and Innovation in Social Science (IJRISS). 9(8), 6484-6494.
Susan Hanley Duncan, (2015, November). Cyberbullying and Restorative Justice. Cyberbullying Across the Globe., 239-257.
The Anti-Bullying Act (RA 10627), Section 1. Retrived March 1. 2026, from https://lawphil.net/statutes/repacts/ra2013/ra_10627_2013.html.
The Federal Civil Rights Enforcement Effort Summary, 1971. Retrived March 1. 2026, fromhttps://www2.law.umaryland.edu/marshall/usccr/documents/cr11034.pdf.
