ภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 6
ACADEMIC LEADERSHIP OF SCHOOL ADMINISTRATORS AFFECTING TEACHERS’ ACTIVE LEARNING IN SCHOOLS UNDER THE NAKHON RATCHASIMA PRIMARY EDUCATIONAL SERVICE AREA OFFICE 6
คำสำคัญ:
ภาวะผู้นำทางวิชาการ การจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูในโรงเรียน, 2) เพื่อศึกษาภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา และ 3) เพื่อศึกษาภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูในโรงเรียน กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาและครู จำนวนทั้งสิ้น 306 คน กลุ่มตัวอย่างได้มาโดยการสุ่มแบบแบ่งชั้นภูมิใช้ขนาดสถานศึกษาเป็นชั้นภูมิในการสุ่ม เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถามแบบเป็นมาตราส่วนประมาณค่า แบ่งออกเป็น 5 ระดับ ซึ่งผ่านการตรวจสอบคุณภาพด้วยค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC) ระหว่าง 0.80-1.00 และค่าความเชื่อมั่น การจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู ค่าความเชื่อมั่นโดยรวม เท่ากับ .968 และภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา ค่าความเชื่อมั่นโดยรวม เท่ากับ .968 สถิติที่ใช้ คือ การแจกแจงความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน และวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน
ผลการวิจัยพบว่า 1) การจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด โดยด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด คือ ด้านการออกแบบการเรียนรู้ ส่วนด้านที่มีค่าเฉลี่ยต่ำที่สุด คือ ด้านการจัดการเรียนรู้เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ 2) ภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด โดยค่าเฉลี่ยสูงที่สุด คือ ด้านการจัดบรรยากาศที่ส่งเสริมการเรียนรู้ ส่วนค่าเฉลี่ยต่ำที่สุด คือ ด้านการบริหารหลักสูตรและการสอน 3) ภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา ได้แก่ ด้านการนิเทศการสอน และด้านการกำหนดวิสัยทัศน์ พันธกิจ และเป้าหมายของโรงเรียน ส่งผลต่อการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูในโรงเรียน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 โดยมีค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์พหุคูณเท่ากับ .582 และสามารถร่วมกันอธิบายความแปรปรวนของการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูในโรงเรียน ได้ร้อยละ 33.40 จากผลการวิจัยนี้ สามารถนำไปสร้างสมการพยากรณ์ภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูในโรงเรียน
เอกสารอ้างอิง
กฤษฎา รุ่งคูหา และพระมหาไกรวรรณ์ ชินทตฺติโย. (2569). ภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารที่ส่งผลต่อการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานอาชีวศึกษาจังหวัดนครปฐม. Journal of Dhamma for Life, 32(1),น. 1-15.
เตือนใจ มูลยะ, ฬิฏา สมบูรณ์ และธีรังกูร วรบำรุงกุล. (2568). ภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูในสถานศึกษานำร่องพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา จังหวัดจันทบุรี. Education Journal Faculty of Education, Nakhon Sawan Rajabhat University, 8(2), pp. 237–250.
บุญชม ศรีสะอาด. (2556). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 9). กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.
เปนไท เกตุหิรัญ และวัชระ จตุพร. (2568). ภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูผู้สอนในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 3 ในอำเภอแม่ฟ้าหลวง. วารสารเสฏฐวิทย์ปริทัศน์, 5(3), น. 1557-1567.
ยุคลธร แสงชัยศรียากุล และธดา สิทธิ์ธาดา. (2565). ภาวะผู้นำทางวิชาการที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหารจัดการหลักสูตรสถานศึกษาโรงเรียนมัธยมศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานครเขต 1. วารสารสหวิทยาการวิจัยและวิชาการ, 2(4), น. 159–174.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 6. (2568). แผนปฏิบัติการประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2562). แนวทางการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning). กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). การศึกษาไทยในศตวรรษที่ 21: การพัฒนาครูเพื่อเสริมสร้างการเรียนรู้ของผู้เรียน. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา,กระทรวงศึกษาธิการ.
อโนทัย ตรีวานิช. (2552). สถิติธุรกิจ. ขอนแก่น: ขอนแก่นการพิมพ์.
Bonwell, C. C., & Eison, J. A. (1991). Active learning: Creating excitement in the classroom (ASHE-ERIC Higher Education Report No. 1). The George Washington University, School of Education and Human Development.
Fullan, M. (2007). The new meaning of educational change (4th ed.). New York, NY: Teachers College Press.
Gagné, R. M. (2007). The conditions of learning and theory of instruction (5th ed.). Allyn & Bacon.
Hallinger, P., & Murphy, J. (1985). Assessing the instructional management behavior of principals. The Elementary School Journal. 86(2), pp. 217-247.
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1986). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), pp. 607–610.
Likert, R. (1967). The method of constructing and attitude scale. New York: Wiley & Son.
