การศึกษาภาวะผู้นำแบบคล่องตัวของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 2
THE STUDY OF AGILE LEADERSHIP OF SCHOOL ADMINISTRATORS UNDER NAKHON RATCHASIMA PRIMARY EDUCATIONAL SERVICE AREA OFFICE 2
คำสำคัญ:
ผู้บริหารสถานศึกษา, ภาวะผู้นำแบบคล่องตัวบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาระดับภาวะผู้นำแบบคล่องตัวของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 2 2) เพื่อเปรียบเทียบภาวะผู้นำแบบคล่องตัวของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 2 จำแนกตามประสบการณ์ใน
การทำงาน และขนาดสถานศึกษา กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 2 ปีการศึกษา 2568 จำนวน 120 คน ใช้วิธีการสุ่มแบบแบ่งชั้น (Stratified Random Sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย เป็นแบบสอบถามแบบประมาณค่า (Rating scale) 5 ระดับ มีค่าดัชนีความสอดคล้องของแบบสอบถาม 0.80 – 1.00 และมีค่าความเชื่อมั่นโดยรวมทั้งฉบับเท่ากับ 0.98 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยใช้โปรแกรมสำเร็จรูปเพื่อหาความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และทดสอบสมมติฐานด้วยสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ การวิเคราะห์ความแปรปรวนแบบทางเดียว และการเปรียบเทียบรายคู่ด้วยวิธีการของเชฟเฟ่ (Scheffe’s method) ผลการวิจัยพบว่า 1) ภาวะผู้นำแบบคล่องตัวของผู้บริหารสถานศึกษา ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก
(=4.08, S.D.= 0.76) และเมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่าอยู่ในระดับมากทุกด้าน โดยเรียงลำดับจากค่าเฉลี่ยมากไปหาน้อย ได้แก่ ด้านการมีส่วนร่วม (=4.13, S.D.=0.79) ด้านการทำงานเป็นทีม (=4.11, S.D.=0.76)
ด้านความสามารถในการตัดสินใจ (=4.06, S.D.=0.75) และด้านความสามารถในการปรับตัว (=4.03, S.D.=0.74) ตามลำดับ 2) การเปรียบเทียบภาวะผู้นำแบบคล่องตัวของผู้บริหารสถานศึกษา จำแนกตามประสบการณ์ทำงานของผู้บริหาร พบว่า ผู้บริหารสถานศึกษาที่มีประสบการณ์การบริหารต่างกัน มีภาวะผู้นำแบบคล่องตัว โดยภาพรวมและรายด้านแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 3) การเปรียบเทียบภาวะผู้นำแบบคล่องตัวของผู้บริหารสถานศึกษา จำแนกตามขนาดสถานศึกษา พบว่า ผู้บริหารที่มีขนาดสถานศึกษาต่างกัน มีภาวะผู้นำแบบคล่องตัว
ในภาพรวมและรายด้านไม่แตกต่างกัน โดยผู้บริหารที่มีขนาดสถานศึกษาขนาดกลางขึ้นไป (=4.16, S.D.=0.77)
มีภาวะผู้นำแบบคล่องตัวสูงกว่าผู้บริหารที่มีขนาดสถานศึกษาขนาดเล็ก (=4.02, S.D.=0.68) ในทุกด้าน
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2553). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2542 (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545 และ (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2553. กรุงเทพฯ : ครุสภาลาดพร้าว.
กองทุุนเพื่่อความเสมอภาคทางการศึกษา. (2567) สถานการณ์ความเหลื่อมลํ้าทางการศึกษาปี 2567 และทิศทางสําคัญในปี 2568 ประเทศไทยกับการแก้ปัญหาเชิงระบบเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา. [Online]. https://www.eef.or.th/wp-content/uploads/2025/02/Inequality-situation-report.pdf. [2568, มิถุนายน 23]
ณัฐนนท์ ลุนพัฒน์. (2568). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นําแบบอไจล์ของผู้บริหารโรงเรียนกับการส่งเสริมสมรรถนะหลักของครูในสหวิทยาเขตเบญจวิโรฒสังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2. วารสารศึกษาศาสตร์ปริทัศน์, 40(2), 53-65
ธนพล ก่อฐานะ. (2568). ผู้นำแห่งอนาคต. นนทบุรี: สามดีออล์.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.
ปดิวรัดา เกิดสุข และคณะ. (2565). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำแบบอไจล์ของผู้บริหารสถานศึกษากับประสิทธิภาพการทำงานของครูในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุรินทร์. วารสารบริหารการศึกษา มศว, 19(37), 51- 62.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 2. (2567). แผนปฏิบัติการประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560 - 2579. [Online]. https://bic.moe.go.th/images/stories/pdf/EDU2560-2579full.compressed.pdf. [2568, กรกฎาคม 25]
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 พ.ศ. 2566-2570. [Online]. https://www.nesdc.go.th/wp-content/themes /plant3 child/assets/pdf/13/article_file_20230307173847.pdf. [2568 กรกฎาคม 25].
อภิวัฒน์ มรรคผล และอุไร สุทธิแย้ม. (2566) ภาวะผู้นำแบบ Agile ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2. วารสารบัณฑิตศึกษา : มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา, 16(1), 64 - 87
อาทิตยา คล้ายแจ้ง และคณะ. (2567). ความสัมพันธ์ของภาวะผู้นำแบบคล่องตัว (Agile) ของผู้บริหารสถานศึกษากับการทำงานเป็นทีมของครู ในเจเนอเรชั่นเอ็กซ์และเจเนอเรชั่นวาย สหวิทยาเขตวชิรบูรพา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2. วารสารสหวิทยาการวิจัยและวิชาการสถาบันส่งเสริมและพัฒนาวิชาการดอกเตอร์เคน, 5(4), 937 - 952.
Alexander Krieg (2019). Agile Organisationsentwicklungund agiles Change- Management. In O. Linssen et al. (Hrsg.), Projektmanagement und Vorgehensmodelle 2019, Lecture Notes in Informatics (LNI), 253 – 261.
Angela Taylor (2017). AN EXAMINATION OF THE RELATIONSHIPS BETWEEN AGILE LEADERSHIP FACTORS AND CURRICULUM REFORM IN HIGHER EDUCATION. Doctoral dissertation, Capella University, Minneapolis, MN.
Christopher P. Gehler (2005). Agile Leaders, Agile Institutions: Educating Adaptive and Innovative Leaders for Today and Tomorrow. U.S. Army War College.
Christopher Klopper and Donna Pendergast (2017). Agile Leadership and Responsive Innovation in Initial Teacher Education: An Australian Case Study. International Journal for Cross-Disciplinary Subjects in Education, 8(2), 3045-3053.
Edy Rakhmadi, et al. (2025). Agile Leadership: Making Schools More Adaptive and Responsive. Proceedings Series of Educational Studies, 11(1), 1-12.
Elliott, S. N., and Clifford, M. (2014). Principal assessment: Leadership behaviors known to influence schools and the learning of all students (Report). University of Florida, Collaboration for Effective Educator, Development, Accountability, and Reform Center (CEEDAR). https://ceedar.education.ufl.edu/wp-content/uploads/2014/09/LS-5_FINAL_09-26-14. [2025, July 18].
Filiz Çalışkan Yılmaz and Mustafa Özgenel (2023). Agile Leadership as An Antecedent of School Effectiveness: A Relational Investigation on Teachers. Journal of Education and Future, 23, 27-40.
Gökçe Özdemir (2023). The Relationship between School Administrators' Agile Leadership and their Innovation Management Competencies. International Journal of Education & Literacy Studies, 11(1), 1-12.
Hermansyah, et al. (2005). Agile leadership and educational management effectiveness in dynamic environments. Journal of Educational Management Studies, 3(2), 45–57.
Hoy, W.K. and Miskel, C.G. (1996). Education Administration: Theory, Research and Practice. New York: Random House.
King Guo (2016). Leaders of an agile organization: An explorative study on agile leadership in the context of Philips Magnetic Resonance. Extended Master Thesis Organization Studies 2015-2016.
Nadine Barrett-Maitland, et al. (2024). From tradition to innovation: Proposing agile leadership as the new paradigm for a higher education institution in a developing country. Power and Education, 17(2), 255-278.
N. Bushuyeva, et al. (2021). Modelling of Erosion of the Agile Leadership Project Manager Competences. Scientific Journal of Astana IT University, 5(2), 40-51.
Necati Çobanoğlu and Selçuk Demir (2022). Crisis Management, Agile Leadership, and Organizational Culture in Primary Schools. International Journal of Education & Literacy Studies, 10(2), 1-11
Nick Horney, et al. (2010). Agility in a world of change and complexity. People & Strategy, 33(4), 32–38.
William B. Joiner and Stephen A. Josephs. (2007). Leadership Agility: Five Levels of Mastery for Anticipating and Initiating Change. Colorado Mountain College.: Jossey-Bass.
Riccardo Rialtia and Raffaele Filieri. (2024). Agile leadership and organizational adaptability in the digital age. Journal of Business Research, 172, 114–129.
Scott, K., and Walker, A. (1985). Teams: Teamwork & teambuilding. Singapore: Prentice-Hall.
