แนวทางการบริหารงานระดับปฐมวัยของผู้บริหารสถานศึกษา กลุ่มอำเภอนิคมพัฒนา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาระยองเขต 1
GUIDELINES FOR EARLY CHILDHOOD EDUCATION ADMINISTRATION OF SCHOOL ADMINISTRATORSIN NIKHOM PHATTHANA DISTRICT UNDER THE RAYONG PRIMARY EDUCATIONAL SERVICE AREA OFFICE 1
คำสำคัญ:
การบริหารงานระดับปฐมวัย, ผู้บริหารสถานศึกษา, การศึกษาปฐมวัย, แนวทางการบริหาร.บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับการบริหารงานระดับปฐมวัยของผู้บริหารสถานศึกษา และ 2) ศึกษาแนวทางการบริหารงานระดับปฐมวัยของผู้บริหารสถานศึกษา กลุ่มอำเภอนิคมพัฒนา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาระยอง เขต 1 เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Methods Research) การวิจัยเชิงปริมาณใช้ประชากรทั้งหมด ได้แก่ ครูผู้สอนระดับปฐมวัยในโรงเรียนที่จัดการศึกษาปฐมวัย จำนวน 39 คน จาก 11 โรงเรียน เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถาม ครอบคลุม 4 ด้าน ได้แก่ ด้านวิชาการ ด้านบุคลากร ด้านงบประมาณและทรัพยากร และด้านงานทั่วไป มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ .81 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง สัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 5 คนประกอบด้วยผู้บริหารสถานศึกษา ผู้บริหารที่มีแนวปฏิบัติที่เป็นเลิศ และศึกษานิเทศก์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1) การบริหารงานระดับปฐมวัยของผู้บริหารสถานศึกษาโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก โดยด้านวิชาการมีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด ขณะที่ด้านงานทั่วไปมีค่าเฉลี่ยต่ำที่สุด สะท้อนจุดเด่นด้านภาวะผู้นำทางวิชาการและจุดที่ควรพัฒนาด้านระบบสนับสนุนและงานธุรการในบริบทอำเภอนิคมพัฒนา และ 2) จากการสัมภาษณ์เชิงลึกสามารถสังเคราะห์แนวทางการบริหารงานระดับปฐมวัยเป็น 3 ประเด็นสำคัญ ได้แก่ (1) การพัฒนาระบบวิชาการเชิงรุก โดยผู้บริหารทำหน้าที่เป็นผู้นำทางวิชาการ นิเทศติดตามอย่างต่อเนื่อง และใช้ข้อมูลพัฒนาการเด็กในการปรับปรุงหลักสูตรและการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ (2) การเสริมสร้างศักยภาพครูผ่านการนิเทศเชิงพัฒนาและการสร้างชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ เพื่อยกระดับคุณภาพการจัดการเรียนรู้ และ (3) การสร้างเครือข่ายความร่วมมือกับผู้ปกครอง ชุมชน และหน่วยงานในพื้นที่ เพื่อพัฒนาระบบสนับสนุนเด็กปฐมวัยอย่างรอบด้านและยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
ชุติมาพร เขาวน์ไว. (2562). บทบาทของผู้บริหารสถานศึกษาในการบริหารแหล่งเรียนรู้ภายในสถานศึกษา. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต สาขาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร.
ภคพร เลิกนอก, และ เอกราช โยธิพัฒนเวช. (2564). แนวทางการพัฒนาครูปฐมวัยโดยใช้การเรียนรู้จากการปฏิบัติงานจริงในสถานศึกษา. วารสารศึกษาศาสตร์, 15(2), 120–135.
พิทักษ์ โสตถิยาภาค, และคณะ. (2561). ปัญหาและอุปสรรคในการบริหารจัดการศึกษาปฐมวัย. วารสารการบริหารการศึกษา, 14(1), 45–60.
สุพัตรา เพียงแข. (2564). การบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อคุณภาพการจัดการศึกษาปฐมวัย. วารสารการบริหารการศึกษาไทย, 18(1), 80–95.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2567). รายงานสถานการณ์การจัดการศึกษาปฐมวัย ปีงบประมาณ 2567. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2563). รายงานการพัฒนาการศึกษาปฐมวัยของประเทศไทย. กรุงเทพฯ: พริกหวาน กราฟฟิค.
รายงานโครงการพัฒนาท้องถิ่น อำเภอนิคมพัฒนา. (2567). รายงานผลการดำเนินงานการพัฒนาเด็กปฐมวัยในพื้นที่ อุตสาหกรรม. ระยอง: ที่ว่าการอำเภอนิคมพัฒนา.
พระราชบัญญัติการพัฒนาเด็กปฐมวัย พ.ศ. 2562. (2562). ราชกิจจานุเบกษา, เล่ม 136 ตอนที่ 56 ก, หน้า 1–16.
พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2562. (2562). ราชกิจจานุเบกษา,เล่ม136 ตอนที่ 57 ก, หน้า 49-53
กระทรวงศึกษาธิการ. (2562). หลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2561. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101.
Bush, T. (2020). Educational leadership and management: Theory, policy, and practice. London: SAGE Publications.
Hallinger, P. (2018). Bringing instructional leadership into focus: A review of empirical research. Educational Administration Quarterly, 54(4), 1–35.
Katz, R. L. (1974). Skills of an effective administrator. Harvard Business Review, 52(5), 90–102.
Weber, M. (1947). The theory of social and economic organization. New York: Oxford University Press.
UNESCO. (2023). Global report on early childhood care and education. Paris: UNESCO Publishing.
UNICEF. (2022). Early childhood development overview report. New York: UNICEF.
