การสังเคราะห์งานวิจัยเกี่ยวกับนวัตกรรมการสอนภาษาไทยในระดับประถมศึกษาโดยการวิเคราะห์อภิมาน

A RESEARCH SYNTHESIS ON THAI LANGUAGE TEACHING INNOVATION AT THE ELEMENTARY LEVEL BY META-ANALYSIS

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์งานวิจัยเกี่ยวกับนวัตกรรมการสอนภาษาไทยในระดับประถมศึกษา โดยใช้วิธีการวิเคราะห์อภิมาน เพื่อ 1) ศึกษางานวิจัยที่เกี่ยวข้อง 2) วิเคราะห์คุณลักษณะของงานวิจัยที่ส่งผลต่อขนาดอิทธิพลของนวัตกรรมการสอน 3) สังเคราะห์องค์ความรู้จากงานวิจัยที่มีอยู่ โดยใช้วิทยานิพนธ์ที่เผยแพร่ในช่วงปี
พ.ศ. 2557–2565 จากฐานข้อมูล Thai LIS จำนวนทั้งสิ้น 67 เรื่อง เครื่องมือที่ใช้ประกอบด้วยแบบประเมินคุณภาพงานวิจัยและแบบสรุปข้อมูลที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา กาวิเคราะห์ความแปรปรวน และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ ผลการวิจัยพบว่า

            1) งานวิจัยเกี่ยวกับนวัตกรรมการสอนภาษาไทยมีจำนวนมากที่สุดในช่วงปี พ.ศ. 2560-2562 โดยมีมหาวิทยาลัยนเรศวรและมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคามเป็นสถาบันที่ผลิตงานมากที่สุด คุณภาพโดยรวมของงานวิจัยอยู่ในระดับดีมาก 2) นวัตกรรมการสอนภาษาไทยให้ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงกว่าวิธีสอนแบบปกติ และตัวแปรของสถาบันที่ผลิตงานวิจัยมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในด้านประสิทธิภาพ ขณะที่คุณลักษณะอื่นของงานวิจัยไม่มีผลต่างอย่างมีนัยสำคัญ ทางสถิติที่ระดับ .05 มีความแตกต่างกันของค่าขนาดอิทธิพลที่แสดงประสิทธิภาพของนวัตกรรมการสอนและทักษะการเรียนรู้ที่มีต่อความสามารถในการเรียนภาษาไทยสำหรับนวัตกรรมการสอนและทักษะ การเรียนรู้ไม่มีปฏิสัมพันธ์กัน ตัวแปรคุณลักษณะงานวิจัย 22 ตัวแปร สามารถอธิบายความแปรปรวนของขนาดอิทธิพลได้ถูกต้องร้อยละ 28 โดยมีตัวแปรที่ทำนายได้ดีที่สุดเพียง 3 ตัวแปร คือ ปีที่พิมพ์ ระยะเวลาในการเก็บรวมรวมข้อมูล และประเภทสมมติฐาน 3) ในด้านองค์ความรู้ พบว่านวัตกรรมที่มีผลมากที่สุดต่อการเรียนภาษาไทย ได้แก่ นวัตกรรมด้านเทคนิคและกลวิธี เช่น แนวคิดโดยใช้สมองเป็นฐาน รองลงมาคือ นวัตกรรมด้านการสอน (แผนผังความคิด) ด้านกิจกรรม (การเรียนรู้แบบเรียนปนเล่น) ด้านแบบฝึกทักษะ และด้านสื่อการสอน (เช่น นิทาน) สะท้อนให้เห็นว่านวัตกรรมที่เน้นการมีส่วนร่วมและการกระตุ้นกระบวนการคิดของผู้เรียนมีแนวโน้มส่งผลดีต่อการเรียนรู้ภาษาไทยในระดับประถมศึกษา และจากการสังเคราะห์พบว่านวัตกรรมการสอนที่ส่งผลต่อการเรียนวิชาภาษาไทยสูงสุด คือ นวัตกรรมการสอนตามแนวคิดโดยใช้สมองเป็นฐาน