แนวทางพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษาในการเสริมสร้างขวัญและกำลังใจในการปฏิบัติงานให้กับครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 7
GUIDELINES FOR DEVELOPING SCHOOL ADMINISTRATORS IN ENHANCING MORALE AND MOTIVATION AMONG TEACHERS UNDER THE NAKHON RATCHASIMA PRIMARY EDUCATIONAL SERVICE AREA OFFICE 7
คำสำคัญ:
แนวทางพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษา, ขนาดสถานศึกษา, ขวัญและกำลังใจในการปฏิบัติงานบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการเสริมสร้างขวัญและกำลังใจในการปฏิบัติงานให้กับครูของผู้บริหารสถานศึกษา 2) เปรียบเทียบการเสริมสร้างขวัญและกำลังใจในการปฏิบัติงานให้กับครู จำแนกตามขนาดสถานศึกษา และ 3) ศึกษาแนวทางพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษาในการเสริมสร้างขวัญและกำลังใจในการปฏิบัติงานให้กับครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 7 กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ โรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 7 จำนวน 144 โรงเรียน ผู้ให้ข้อมูลคือผู้บริหารสถานศึกษา จำนวน 144 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบค่าที (t-test independent)
ผลการวิจัยพบว่า 1) การเสริมสร้างขวัญและกำลังใจในการปฏิบัติงานให้กับครูโดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด โดยด้านการยอมรับและการให้การยกย่องมีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด และด้านการให้รางวัลที่เหมาะสมมีค่าเฉลี่ยต่ำที่สุด
2) การเสริมสร้างขวัญและกำลังใจในการปฏิบัติงานให้กับครู จำแนกตามขนาดสถานศึกษาแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยแตกต่างกันในด้านการสนับสนุนจากผู้นำและด้านการสื่อสารที่ดี และ 3) แนวทางพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษาควรมุ่งเน้นการสนับสนุนทรัพยากรเอื้อต่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ ยอมรับและให้การยกย่องอย่างจริงใจโดยการแสดงความไว้วางใจและยอมรับศักยภาพ สร้างบรรยากาศการทำงานที่ดี มอบหมายงานที่ท้าทายอย่างเหมาะสม เปิดโอกาสให้ครูมีส่วนร่วมในการแลกเปลี่ยนข้อมูลและการให้รางวัลอย่างโปร่งใสและยุติธรรม เพื่อเสริมสร้างแรงจูงใจและความผูกพันของครูต่อสถานศึกษา
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2563). นโยบายและจุดเน้นของกระทรวงศึกษาธิการ ปีงบประมาณ พ.ศ. 2563. ใน“การศึกษาการบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาตามความคิดเห็นของครู”.
ชมพูนุท พิชสารท. (2561). แรงจูงใจในการปฏิบัติงานของครูในเขตอำเภอเกาะช้าง สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตราด. สารนิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ.
ธีระ รุญเจริญ. (2550). ความเป็นมืออาชีพในการจัดและบริหารการศึกษายุคปฏิรูปการศึกษา. กรุงเทพฯ: ข้าวฟ่าง.
พงษ์ศักดิ์ ลาบรรเทา. (2564). คุณลักษณะของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อขวัญกำลังใจในการปฏิบัติงานของครูสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครสวรรค์ เขต 3 (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). พิษณุโลก: มหาวิทยาลัยนเรศวร.
พลอยไพลิน มั่งมูล. (2562). การสื่อสารภายในองค์การที่ส่งผลต่อความผูกพันต่อองค์การของครู. (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี).
ปิยวรรณ จันทร์เทพ. (2568). ปัจจัยที่ส่งผลต่อขวัญและกำลังใจในการปฏิบัติงานของบุคลากรสายสนับสนุนมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม. การจัดการภาครัฐและการเมือง, 3 (3), 13
ภัทรกันย์ อักษรและนิษราพร สุริวงษ์. (2025). แรงจูงใจในการปฏิบัติงานของครูสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา มัธยมศึกษาปทุมธานี : Motivational Factors In Teachers'work Performance Under The Jurisdiction Of The Pathum Thani Secondary Educational Service Area Office. วารสาร เสียงธรรมจากมหายาน, 11 (3), 113-127.
รัตนา กาญจนภาชน์. (2558). ความสัมพันธ์ระหว่างบรรยากาศองค์การกับความสุขในการทำงานของครู. (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา).
สามารถ บุญรัตน์. (2564). การสร้างขวัญและกำลังใจในการปฏิบัติงานของบุคลากรตามหลักสังคหวัตถุธรรม.วารสารวิชาการวิทยาลัยสงฆ์ลำพูน, 3(1), 45–58.
สุพรรณิการ์ สุวรรณโคตร. (2562). ปัจจัยภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของครู. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
สุรพงษ์ ผิวเหลือง. (2561). ปัจจัยที่มีผลต่อแรงจูงใจในการพัฒนาตนเองของครูสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา. วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.
วรพร คำหอม. (2560). การพัฒนาความสามารถในการเขียนเชิงสร้างสรรค์ของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนต้นโดยใช้เทคนิคการเขียนแบบกระตุ้นความคิด. วารสาร Veridian E-Journal, 10 (2), 134.
วิโรจน์ สารรัตนะ. (2556). กระบวนทัศน์ใหม่ทางการศึกษา: กรณีทัศนะต่อการบริหารการศึกษาศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ : ทิพยวิสุทธิ์.
ยงยุทธ เกษสาคร. (2547). การบริหารทรัพยากรมนุษย์. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
Bandura, A. (1977). Social learning theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall.
Grunig, J. E., & Hunt, T. (1984). Managing Public Relations. New York: Holt, Rinehart and Winston.
Herzberg, F.B.S. (1975). The Motivation to Work (2nd ed.). New York: Johns Wiley & Sohns.
________. (1959). The motivation to work. John Wiley & Sons.
________. (1968). One more time: How do you motivate employees? Harvard Business Review.
Imran, U. D., Ghazwan, M. F., & Firmansyah, F. (2025). The effect of recognition and appreciation on employee motivation and performance. Economics and Digital Business Review, 6 (1), 1-18.
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30 (3), 607–610.
Maslow, A. H. (1943). A theory of human motivation. Psychological Review, 50 (4), 370–396.
Mayo, E. (1933). The Human Problems of an Industrial Civilization. New York: Macmillan.
Vroom, V. H. (1964). Work and motivation. John Wiley & Sons: (n.p)
