ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตสายไหม กรุงเทพมหานคร
CREATIVE LEADERSHIP OF SCHOOL ADMINISTRATORS UNDER THE SAIMAI DISTRICT OFFICE, BANGKOK METROPOLITAN ADMINISTRATION
คำสำคัญ:
ภาวะผู้นำ, ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์, ผู้บริหารสถานศึกษาบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาระดับภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา 2) เพื่อเปรียบเทียบภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา 3) เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำ เชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตสายไหม กรุงเทพมหานคร กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย คือ ครู สังกัดสำนักงานเขตสายไหม จากการกำหนดขนาดของกลุ่มตัวอย่างโดยใช้สูตรการคำนวณขนาดกลุ่มตัวอย่างตามหลักการคำนวณของยามาเน่ ได้ขนาดของกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยเท่ากับ 241 คน โดยการสุ่มแบบชั้นภูมิ โดยใช้ขนาดของสถานศึกษาเป็นหน่วยการสุ่มและวิธีการสุ่มอย่างง่าย โดยการจับฉลาก เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถาม และแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติค่าที สถิติค่าเอฟ และการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1) ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา โดยภาพรวมมีความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก 2) เมื่อเปรียบเทียบภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา จำแนกตาม เพศ และขนาดสถานศึกษา โดยภาพรวมมีความคิดเห็นไม่แตกต่างกัน และจำแนกตาม อายุ ระดับการศึกษา และประสบการณ์ในการทำงาน โดยภาพรวมมีความคิดเห็นแตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 3) แนวทางในการพัฒนาภาวะผู้นําเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา ประกอบด้วย 7 ด้าน ดังนี้ ด้านวิสัยทัศน์ สร้างวิสัยทัศน์ที่ยืดหยุ่นตามบริบท สื่อสารวิสัยทัศน์สู่การมีส่วนร่วม ด้านความยืดหยุ่นและการปรับตัว บริหารแบบยืดหยุ่นตามบริบทจริง ขับเคลื่อนการปรับตัวด้วยดิจิทัล ด้านการมีความคิดสร้างสรรค์ เปิดพื้นที่ความคิดที่หลากหลาย ส่งเสริมบรรยากาศแห่งนวัตกรรม ด้านการทำงานเป็นทีม เปิดโอกาสให้มีส่วนร่วมในการตัดสินใจ กำหนดบทบาทและความรับผิดชอบอย่างชัดเจน ด้านจินตนาการ สร้างมโนภาพอนาคตร่วมที่ชัดเจน เชื่อมการมองอนาคตกับการรับมือการเปลี่ยนแปลง ด้านการคำนึงถึงความเป็นความเป็นปัจเจกบุคคล ตระหนักและเข้าใจความแตกต่างของบุคลากร มอบหมายงานให้สอดคล้องกับศักยภาพ สร้างบรรยากาศการทำงานและเสริมขวัญกำลังใจ ด้านความไว้วางใจ บริหารจัดการด้วยความโปร่งใสและสื่อสารอย่างเปิดเผย บริหารบนหลักความเป็นธรรมและความเสมอภาค
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2562). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ 2542 แก้ไขเพิ่มเติม ฉบับที่ 2 (2545) ฉบับที่ 3 (2553) และฉบับที่ 4 (2562). กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ครุสภาลาดพร้าว.
จิตตรา แก้วสกุลทอง; กุลจิรา รักษนคร; และสมนึก การีเวท. (2567). การศึกษาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา เครือข่ายสินปุนตาปี สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา สุราษฎร์ธานี เขต 3. ประชุมวิชาการระดับชาติ การวิจัยประยุกต์ มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ(NBU:NCAR) ครั้งที่ 6 “การจัดการศึกษาเพื่อการพัฒนาทุนมนุษย์ในยุคดิจิทัล” มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ ประจำปี 2567 วันศุกร์ 29 มีนาคม 2567; 257-271.
จิรารัตน์ ขวานทอง; กุลจิรา รักษ์นคร; และพรพิมล ประวัติรุ่งเรือง. (2568). ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตบึงกุ่ม กรุงเทพมหานคร. ประชุมวิชาการระดับชาติการวิจัยประยุกต์ มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ (NBU:NCAR) ครั้งที่ 7 "นวัตกรรมและปัญญาประดิษฐ์เพื่อสังคมแห่งการเรียนรู้” มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ ประจำปี 2568 วันศุกร์ 28 มีนาคม 2568; 224-238.
ชลธิชา สุขสำราญ. (2567). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่ การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 1. สารวิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. ชลบุรี:บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยบูรพา.
ชโลทร เดชศรี; ปราศรัย ประวัติรุ่งเรือง; สมนึก การีเวท. (2568). ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาระยอง เขต 1. ประชุมวิชาการระดับชาติ การวิจัยประยุกต์ มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ (NBU:NCAR) ครั้งที่ 7 "นวัตกรรมและปัญญาประดิษฐ์เพื่อสังคมแห่งการเรียนรู้” มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ ประจำปี 2568 วันศุกร์ 28 มีนาคม 2568; 483-496.
ชาณิดา วิจิตรศิลา. (2568). ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาในกลุ่มเครือข่ายพัฒนาคุณภาพการศึกษาแม่ริม 1 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 2. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์. 10(1): 2551-2563.
ธีรชาติ พงศ์นฤมิตร. (2565). การศึกษาภาวะผู้นําเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพะเยา. สารนิพนธ์ศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. พะเยา:บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยพะเยา.
นครินทร์ ศรีเนตร. (2566). ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษายโสธร เขต 1. สารนิพนธ์การศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. นครปฐม:บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). กรุงเทพมหานคร: สุวีริยาสาส์น.
ปาจรีย์มาศ เหลืองสกุล. (2567). การศึกษาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงราย. สารนิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. พะเยา:บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยพะเยา.
พัชรพล หนองภิวงค์. (2567). การศึกษาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาลำพูน เขต 2. สารนิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. พะเยา:บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยพะเยา.
มาลัยรัตน์ เพ็งประสิทธิพงศ์. (2565). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุรินทร์ เขต 2. วิทยานิพนธ์ ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการบริหารการศึกษา. สุรินทร์:บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์.
รัชยา สอนแก้ว. (2566). การศึกษาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตาก เขต 1. สารนิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. กำแพงเพชร:บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร.
ราชกิจจานุเบกษา. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ.2561-2580). เล่ม 135 ตอนที่ 82
ราชกิจจานุเบกษา. (2562). พระราชบัญญัติพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา พ.ศ. 2562. เล่ม 136 ตอนที่ 56
วัชราภรณ์ ชัยชนะ. (2567). ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา กลุ่มเครือข่ายส่งเสริมประสิทธิภาพ ศูนย์การศึกษาพิเศษ กลุ่มเครือข่ายที่ 11 สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ. วิทยานิพนธ์ครุศาสตร มหาบัณฑิต สาขาการบริหารการศึกษา. บุรีรัมย์: บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์.
วิศิษฐ ศรีสุข. (2567). การศึกษาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา โรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาชลบุรี ระยอง. วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. ชลบุรี:บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยบูรพา.
ศิริธร คุ้มตีทอง; ปนิดา เนื่องพะนอม; ธันยนันท์ ทองบุญตา. (2568).ผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา นครสวรรค์ เขต 3. วารสารปราชญ์ประชาคม. 3(1): 1-14.
ศุภเชรษฐ์ ไตรยราช. (2567). องค์ประกอบและตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารสถานศึกษา.วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์. 9(3): 1603-1616
สำนักการศึกษา กรุงเทพมหานคร. (2568). แผนปฏิบัติราชการประจำปี พ.ศ. 2568 สำนักการศึกษา.กรุงเทพมหานคร: สืบค้นเมื่อ 5 กันยายน 2568. จากhttps://drive.google.com/file/d/1w9j9rvJ5-jM24lZCQOuV-9N-vraMhcp7/view?pli=1
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2560-2579 กรุงเทพมหานคร: พริกหวานกราฟฟิค.
Basadur, M. (2004). Leading others to think innovatively together: Creative leadership. The Leadership
Bennis W., and Nanus B. (1985). Leaders : The strategies for taking change. New York: Harper and Row.
Bennis, W. (2002). Creative leadership. Bangkok: Chulalongkorn University
Birgit, O., and Alptekin, E. (2018). Leadership 4.0: Digital Leaders in the Age of Industry 4.0. International Journal of Organization Leadership. 7(4): 404-412. Cengage Learning.
Cook, J., & Wall, T. (1980). New work attitude measures of trust, organizational commitment and need non-fulfillment. Journal of Occupational Psychology. 5(3): 39-52.
Cronbach. L. J. (1974). Essentials of Psychological Testing. 3rd ed. New York: Harper and Row.
Dubrin, A. J. (2006). Fundamentals of Organizational Behavior. Ohio: Cengage Learning
. (2010). Leadership: Research findings, practice, and skills (6th ed.). Boston, MA: Houghton Mifflin.
Golembiewski, R. T., & McConkie, M. (1975). The centrality of interpersonal trust in group processes. In C. L. Cooper (Ed.), Theories of group processes. (2nd ed). New York: John Wiley & Sons.
Good, Carter, V. (1973). Dictionary of Education (3rd ed.). New York: McGraw-Hill.
Harris, A. (2009). Creative leadership: Developing future leaders. London: British Council
Hurlock, E. B. (1978). Child Development (6th ed.). New York: McGraw-Hill.
Isaksen, S. G., & Dorval, K. B., & Treffinger, D. J. (2011). Creative approaches to problem solving: A framework for innovation and change. New York: Sage.
Johnson, D. W., and Johnson, R. T. (2003). Joining Together: Group Theory and Group Skill (8th ed.). Boston: Allyn and Bacon.
Likert, Rensis. (1976). The Human Organization: Its Management and Value. New York: McGraw-Hill Book.
Lussier, Robert N. and Achua, Christopher F.(2001). Leadership: Theory, Application, Skill Development. Ohio: South-Western College.
Marquardt, M. J. and Reynolds, A. (1994). The Global Learning Organization. New York: IRWIN.
Parker, J. P. (2001). Team Workout: A Trainer's Sourcebook of 50 Team Building Games and Activates. New York: AMACOM.
Robinson, K. (2007). The Principles of Creative Leadership. New York: McGraw-Hill
Rotter, J. B. (1971). Generalized expectancies for interpersonal trust. American Psychologist. 26(5): 443-448.
Senge, P. M. (1990). The fifth discipline: The art and practice of the learning organization. London: Century Press.
Stoll, L. and Temperley, J. (2009). Creative leadership: A challenge of our times. School Leadership and Management. 29(1): 63-76.
Torrance, E. P. (1962). Guiding creative talent. New Jersey: Prentice-Hall.
Yukl, G.(2006). Leadership in Organizational. 6th ed. New Jersey : Prentic Hall.Inc.
Yamane. T. (1973). Statistic: An Introductory Analysis. 3 rd ed. New York: Harper and Row
