สรรพคุณและกระบวนการหมักเภสัชโลณโสจิรกะ

THE PROPERTIES AND FERMENTATION PROCESS OF LONASOJIRAKA PHARMACY

ผู้แต่ง

  • ดร.เสพบัณฑิต โหน่งบัณฑิต วิทยาลัยสงฆ์เชียงราย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • พัสกร อุ่นกาศ วิทยาลัยสงฆ์เชียงราย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • สมพงษ์ แซ่ท้อ วิทยาลัยสงฆ์เชียงราย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • ดร.กิจชัย วงศ์ราช วิทยาลัยสงฆ์เชียงราย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • ดร.ธนวิชญ์ กิจเดช วิทยาลัยสงฆ์เชียงราย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

สรรพคุณ, กระบวนการหมัก, เภสัช, โลณโสจิรกะ

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาองค์ความรู้เกี่ยวกับพืชสมุนไพรและสรรพคุณของ "เภสัชโลณโสจิรกะ" ที่ปรากฏในพระไตรปิฎกและคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนา 2) ถอดบทเรียนกระบวนการหมัก และ 3) วิเคราะห์คุณค่าของผลิตภัณฑ์ที่ได้จากการหมัก

ผลการศึกษาพบว่า เภสัชโลณโสจิรกะประกอบด้วยวัตถุดิบหลักคือสมุนไพร 32 ชนิด (จำแนกตามส่วนต่างๆ ของพืช เช่น ผล เมล็ด ราก และสารสกัด) สำหรับกระบวนการผลิต เริ่มต้นจากการเตรียมวัตถุดิบด้วยการล้าง ตากแห้ง และบดละเอียด จากนั้นนำไปหมักร่วมกับส่วนผสมอื่นๆ ได้แก่ ปลานิล เนื้อวัวสด เกลือ ถั่ว งา พริก และน้ำผึ้งผสมน้ำอ้อยต้มละลาย ในภาชนะปิดสนิทและตั้งไว้ในที่ร่มเป็นเวลา 365 วัน ก่อนจะกรองแยกกากเพื่อให้ได้น้ำหมักบริสุทธิ์

จากการวิเคราะห์คุณค่าพบว่า น้ำหมักโลณโสจิรกะมีประโยชน์ครอบคลุมหลายด้าน ได้แก่ ด้านสุขภาพ ช่วยเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน ต้านการอักเสบ และควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด ด้านโภชนาการ อุดมไปด้วยโปรตีนพืช วิตามิน แร่ธาตุ และใยอาหาร ด้านการบำบัดโรค มีฤทธิ์ต้านจุลชีพ ขับสารพิษ และบรรเทาอาการริดสีดวงทวาร นอกจากนี้ยังสามารถประยุกต์ใช้ใน ด้านการเกษตร และ ด้านความงาม ได้อีกด้วย อย่างไรก็ตาม การบริโภคควรคำนึงถึงปริมาณที่เหมาะสมและข้อควรระวังเพื่อป้องกันอาการแพ้ ซึ่งข้อมูลจากการวิจัยนี้จะเป็นรากฐานสำคัญในการพัฒนาผลิตภัณฑ์สุขภาพที่มีความปลอดภัยและได้มาตรฐานต่อไป

เอกสารอ้างอิง

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2539.

พวงเพชร สีหาบูราณ, ภูมิปัญญาพื้นบ้านกับการรักษาผู้ป่วยอาการไอโดยการใช้สมุนไพร กรณีศึกษาหมอแดง สัจจัง ต.หนองคู อ.นาดูน จ.มหาสารคาม, รายงานการวิจัย, [ออนไลน์], แหล่งที่มา:https://mednacea.ict

.mahidol.ac.th, ( 23 กุมภาพันธ์ 2568).

สมบูรณ์ รักษ์ไทย. “การศึกษาผลของใบบัวบกในการกระตุ้นการสร้างเซลล์ใหม่ในตับ”, วารสารวิจัย สมุนไพร, ปีที่ 22 ฉบับที่ 1, (2559): 55-63.

วรนุช ศรีสุวรรณ. “ฤทธิ์ของพริกไทยต่อการกระตุ้นระบบไหลเวียนโลหิตและระบบย่อยอาหาร”, วารสารโภชนาการและสุขภาพ, ปีที่ 19 ฉบับที่ 3, (2558): 133-141.

พรรณี สายบุญเรือง, “ฤทธิ์ของขมิ้นชันในการป้องกันภาวะตับอักเสบจากสารพิษ”, วารสารการแพทย์แผนไทยและทางเลือก, ปีที่ 30 ฉบับที่ 2, (2561): 89-96.

สมศักดิ์ วรคามิน. “ผลของมะขามป้อมต่อการเพิ่มธาตุเหล็กในเลือดของผู้ป่วยโลหิตจาง”, วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพ, ปีที่ 45 ฉบับที่ 3, (2562): 112-119.

ณัฐกานต์ ภูมิไทย, วิชัย จันทร์สม, “ฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาของกระชายกับระบบทางเดินอาหาร”, วารสารเภสัชศาสตร์, ปีที่ 27 ฉบับที่ 4, (2560). 77-85.

Mayo Clinic (2020). "Herbal medicine and supplements: Safe use and effects on health." Retrieved from https://www.mayoclinic.org

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-03-01

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย