จริยศาสตร์วิพากษ์ว่าด้วยแรงงานและการฟื้นฟูจิตสำนึกร่วม: การตีความพรหมวิหาร 4 เพื่อก้าวพ้นความแปลกแยกในการทำงานร่วมสมัย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาวิเคราะห์สภาวะความแปลกแยกทางแรงงานและวิกฤตการณ์ทางจิตวิญญาณของบุคลากรภายใต้โครงสร้างทุนนิยมร่วมสมัย และ 2) เพื่อตีความหลักพรหมวิหาร 4 ในฐานะจริยศาสตร์เชิงวิพากษ์เพื่อสถาปนาโครงสร้างสะพานเชื่อมทางจริยธรรมในการฟื้นฟูจิตสำนึกร่วมและก้าวพ้นความแปลกแยกในการทำงานร่วมสมัย การศึกษาใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพด้วยวิธีการทบทวนวรรณกรรมเชิงลึกร่วมกับการวิเคราะห์เชิงตรรกะ สัญญวิทยา และการตีความตัวบททางพุทธปรัชญา ผลการวิเคราะห์พบว่า ระบบทุนนิยมดิจิทัลในปัจจุบันมักบิดเบือนมโนทัศน์จิตอาสาและจรรยาบรรณองค์กรให้กลายเป็นเทคโนโลยีเชิงอุดมการณ์เพื่อสร้างความจำยอมและขูดรีดแรงงานอย่างไร้ขอบเขต ซึ่งก้าวไปสู่ภาวะล่มสลายเชิงอัตลักษณ์และความเสื่อมสลายของจิตสำนึกสาธารณะ บทความนี้เสนอข้อโต้แย้งว่า หลักพรหมวิหาร 4 ที่แท้จริงมิใช่เครื่องมือบีบบังคับทางอุดมการณ์ให้สยบยอมต่อระบบเอาเปรียบ แต่ทำหน้าที่เป็นจริยศาสตร์เชิงวิพากษ์ที่มุ่งกู้คืนศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์และปฏิเสธสภาวะแรงงานแปลกแยก การบูรณาการหลักเมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขา ในฐานะจริยศาสตร์เชิงโครงสร้างและเทคโนโลยีแห่งตน จะช่วยเปลี่ยนผ่านกระบวนการขัดเกลาทางสังคมในสถาบันครอบครัว สื่อมวลชน และสถานศึกษา ให้กลายเป็นพื้นที่บ่มเพาะจิตอาสาที่งอกงามจากวิจารณญาณที่อิสระภายในอย่างแท้จริง ข้อค้นพบเชิงทฤษฎีเหล่านี้นำไปสู่ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายต่อสำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือนในการปฏิรูปหลักสูตรการฝึกอบรมทรัพยากรมนุษย์เพื่อสร้างพลเมืองจริยธรรมที่มีสำนึกรับผิดชอบควบคู่ไปกับการก้าวพ้นวิกฤตการณ์ของทุนนิยมทางจิตวิญญาณในสังคมปัจจุบัน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
Bourdieu, P. (1990). The logic of practice (R. Nice, Trans.). Stanford University Press.
Buddhadasa Bhikkhu. (1997). Volunteer spirit and Dhamma practice for society [In Thai]. Dhammasapa Press.
Chullanandana, S. (2009). Principles of administration [In Thai]. Local Administration Printing Office.
Deleuze, G. (1992). Postscript on the societies of control. October, 59, 3-7.
Dewey, J. (1938). Experience and education. Macmillan.
Foucault, M. (1977). Discipline and punish: The birth of the prison (A. Sheridan, Trans.). Pantheon.
Habermas, J. (1984). The theory of communicative action, Vol. 1: Reason and the rationalization of society (T. McCarthy, Trans.). Beacon Press.
Han, B.-C. (2015). The transparency society (E. Butler, Trans.). Stanford Briefs.
Harvey, P. (2013). An introduction to Buddhism: Teachings, history and practices (2nd ed.). Cambridge University Press.
Kant, I. (1996). The metaphysics of morals (M. Gregor, Trans.). Cambridge University Press.
Levinas, E. (1969). Totality and infinity: An essay on exteriority (A. Lingis, Trans.). Duquesne University Press.
Pankhao, K. (2018). Quality of life development of personnel in Mahachulalongkornrajavidyalaya University (Unpublished master’s thesis) [In Thai]. Mahachulalongkornrajavidyalaya University.
Phra Brahmagunabhorn (P. A. Payutto). (2009). Buddhist ethics [In Thai]. Buddhadhamma Foundation.
Phuang-ngam, K. (2019). Community and local self-management [In Thai]. Thammasat University Press.
Punyanubhab, S. (1981). The Tripiṭaka for people [In Thai]. Mahamakut Buddhist University Press.
Rawls, J. (1999). A theory of justice (Revised ed.). Belknap Press.
Sathon, P. (2007). Foundations of educational administration [In Thai]. Watana Panich.
Singhapol, S. (1999). We must teach a new consciousness. Simajarn, 13(27), 15–16. [In Thai]
Wuthichan, C. (1981). Morality and ethics [In Thai]. Department of Religious Affairs.
Žižek, S. (2001). On belief. Routledge.
