พวงมาลัยไม้ไผ่ : กรณีศึกษาลวดลายอัตลักษณ์ผ้าทอจังหวัดชัยภูมิ
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์พวงมาลัยไม้ไผ่โดยประยุกต์ลวดลายผ้าทออัตลักษณ์ของจังหวัดชัยภูมิ และศึกษาความพึงพอใจของผู้บริโภคต่อรูปแบบผลิตภัณฑ์ที่ออกแบบขึ้น งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงผสมผสาน ประกอบด้วยการศึกษาข้อมูลเชิงคุณภาพจากเอกสารภูมิปัญญาท้องถิ่น การสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญด้านผ้าทอและหัตถกรรมไม้ไผ่ และการวิจัยเชิงปริมาณโดยใช้แบบสอบถามประเมินความพึงพอใจจากกลุ่มตัวอย่างผู้บริโภคจำนวน 100 คน ผลการวิจัยพบว่า ลวดลายผ้าทอที่เหมาะสมในการนำมาประยุกต์ใช้กับการออกแบบพวงมาลัยไม้ไผ่คือ ลายขอนารี ซึ่งมีความหมายถึงความผูกพัน ความเคารพ และความเป็นสิริมงคล อันสอดคล้องกับคุณค่าทางสัญลักษณ์ของพวงมาลัย ผลการประเมินความพึงพอใจของผู้ตอบแบบสอบถามต่อผลิตภัณฑ์พวงมาลัยไม้ไผ่พบว่า ผู้บริโภคมีความพึงพอใจโดยรวมอยู่ในระดับ มากที่สุด (ค่าเฉลี่ย = 4.53±0.66) ซึ่งในการประยุกต์ลวดลายผ้าทอพื้นเมืองเข้าสู่งานออกแบบผลิตภัณฑ์ร่วมสมัย สามารถสร้างสรรค์คุณค่าทางวัฒนธรรมและเศรษฐกิจได้อย่างยั่งยืน โดยผลิตภัณฑ์พวงมาลัยไม้ไผ่ลวดลายผ้าทอชัยภูมิสามารถใช้เป็นของที่ระลึกเชิงหัตถศิลป์และของตกแต่งในเชิงสร้างสรรค์ ทั้งยังเป็นแนวทางในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ท้องถิ่นให้มีมูลค่าเพิ่ม สอดคล้องกับแนวคิดเศรษฐกิจสร้างสรรค์ และการอนุรักษ์ภูมิปัญญาไทยในรูปแบบร่วมสมัย
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กิตติศักดิ์ อริยะเครือ, จรัสพิมพ์ วังเย็น, ไอรดา สุดสังข์, สุดากาญจน์ แยบดี, เสาวนีย์ รัฐนิธิคุณานนท์, ศรัณย์ จันทร์แก้ว และสุวารี เนตรกระจ่าง. (2568). การสืบสานภูมิปัญญาด้านหัตถกรรมผ้าไหมไทย สู่การสร้างอัตลักษณ์ผลิตภัณฑ์ ด้วยการบูรณาการองค์ความรู้ร่วมสมัย เผยแพร่ศิลปวัฒนธรรมในระดับสากล ในการขับเคลื่อนกิจกรรมมหกรรมผ้าไหมไทย “ไหมไทยสู่เส้นทางโลก” ครั้งที่ 13. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 9(5), 68-81.
เกรียงศักดิ์ เขียวมั่ง. (2568). นวัตกรรมสร้างสรรค์ ผลิตภัณฑ์หัตถศิลป์เชิงบูรณาการ จากภูมิปัญญาท้องถิ่นจังหวัดสระแก้ว. วารสารวิชาการนวัตกรรมเทคโนโลยีอุตสาหกรรม, 3(1), 47-58.
นริศรา กรุดนาค และนรินทร์ สังข์รักษา. (2566). การพัฒนารูปแบบการจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชนบนฐานทุนทางวัฒนธรรม เพื่อเสริมสร้างเศรษฐกิจสร้างสรรค์ “ย่านเมืองเก่า” จังหวัดเพชรบุรี. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 7(10), 335-349.
บุญฤทธิ์ สโมสร และกัมปนาท วงษ์วัฒนพงษ์. (2567). แนวทางการบริหารจัดการเพื่อเพิ่มมูลค่าวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร. Journal of Modern Learning Development, 9(9), 628-641.
ประภาศรี ถนอมธรรม. (2562). คุณค่าอัตลักษณ์ของผ้ามัดหมี่พื้นเมืองของจังหวัดชัยภูมิ. มนุษยสังคมสาร (มสส.) คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์, 16(2), 33-54.
พีรติ จึงประกอบ. (2561). แนวทางการสร้างสรรค์งานออกแบบสัญลักษณ์ความเชื่อความศรัทธาแห่งพวงมาลัยไทย. วารสารศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี, 14(2), 109-138.
แพรภัทร ยอดแก้ว. (2566). การพัฒนาผลิตภัณฑ์ผ้าทอตีนจกเชิงสร้างสรรค์และบรรจุภัณฑ์ ของกลุ่มชาติพันธุ์ลาวครั่งในจังหวัดนครปฐม เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยว OTOP นวัตวิถี. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 7(1), 14-30.
มะโนด สุขตาม, ยุพดี สินมาก, อภินันทิชัย โจมสติ, บัญชา ชื่นจิต และกัญญา เยี่ยมสวัสดิ์. (2566). องค์ความรู้ด้านงานหัตถกรรมจักสานไม้ไผ่และภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อการพัฒนาผลิตภัณฑ์ และสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจเชิงสร้างสรรค์ ชมรมผู้สูงอายุตำบลทุ่งมน อำเภอปราสาท จังหวัดสุรินทร์. วารสารวิชาการเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์, 8(2), 149–159. https://doi.org/10.14456/journalindus.2023.25
ศรีนาฎ ไพโรหกุล. (2565). การออกแบบเชิงอารมณ์ในงานออกแบบผลิตภัณฑ์ลักษณะไทยประยุกต์. วารสารวิชาการ คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ สจล., 34(1), 82-101.
สำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง. (2568). สถิติประชากรทางการทะเบียนราษฎร (รายเดือน). https://stat.bora.dopa.go.th/stat/statnew/statMONTH/statmonth/#/displayData.
สำรวย สุดเฉลียว. (2565). ความหลากชนิดของไผ่ในชุมชนภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย และการใช้ประโยชน์ : กรณีศึกษาชนเผ่าผู้ไท [วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
สุชาติ อิ่มสำราญ, พรเทพ เลิศเทวศิริ และอินทิรา พรมพันธุ์. (2564). การออกแบบผลิตภัณฑ์ของที่ระลึกจากอัตลักษณ์ศิลปะพื้นบ้านสำหรับนักท่องเที่ยว. วารสารวิชาการ คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ สจล., 33(2), 115-129.
Yamane, T. (1973). Statistics: An Introductory Analysis. (3rd Ed). NewYork: Harper and Row Publications.