Natural Color Powder Development from Galangal Stalks for Handmade Cotton Block Printing
Main Article Content
Abstract
This study aimed to: (1) develop natural dye powder from Alpinia galanga stems and leaves for block printing on cotton fabric, (2) examine the effects of five natural mordants—tamarind extract, ash water, vinegar, limewater, and alum, and (3) transfer the knowledge to the Ban Nam Kham Phatthana Community Enterprise Group, Phetchabun Province. Agricultural waste materials of galangal stems and leaves were extracted, dried, and processed into powder, then formulated into printing ink and applied to hand block printing on cotton fabric. Color characteristics were evaluated using the CIE Lab* system, and differences were analyzed using ANOVA and Duncan’s multiple range test. Results indicated that “galangal stem + sodium hydroxide” significantly reduced a* and b* values, producing a darker tone with reduced brightness. Mordants significantly influenced hue: ash water and vinegar produced prominent yellow tones, alum yielded a light blue tone, while tamarind and limewater resulted in light shades similar to raw cotton. The knowledge transfer workshop to the community received the highest satisfaction rating. This research demonstrates the potential to upgrade agricultural waste into creative products that sustainably support local livelihoods.
Article Details
References
กรณัท สุขสวัสดิ์, ประทุมทอง ไตรรัตน์, ณัฐวัฒน์ จตุพัฒน์วโรดม, วราภรณ์ บันเล็งลอย, อุไรวรรณ คำสิงหา และกิติยาพรรณ โพธิ์ล่าม. (2563). การพัฒนาเพื่อยกระดับผลิตภัณฑ์ผ้าทอมือดงบัง ด้วยการย้อมสีธรรมชาติจากไผ่ จังหวัดปราจีนบุรี (รายงานผลการวิจัย). มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.
ชนาธินาถ ไชยภู. (2556). การออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์ผ้าฝ้ายมัดย้อมสีธรรมชาติจากเปลือกสะตอ: กรณีศึกษากลุ่มมัดย้อมสีธรรมชาติบ้านคีรีวง อำเภอลานสกา จังหวัดนครศรีธรรมราช [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
บุญฤทธิ์ สโมสร และกัมปนาท วงษ์วัฒนพงษ์. (2567). แนวทางการบริหารจัดการเพื่อเพิ่มมูลค่าวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร. วารสารพัฒนาการเรียนรู้สมัยใหม่, 9(9), 629-641.
ปิยะรักษ์ ประดับเพชรรัตน์, นัสรียะห์ เจ๊ะฮะ, อัสมา ซีตือโม, ปัทมา พิศภักดิ์ และอดุลย์สมาน สุขแก้ว. (2566, 21-23 กุมภมพันธ์). การผลิตผงสีย้อมผ้าจากวัสดุธรรมชาติ [เอกสารนำเสนอ]. การประชุมวิชาการระดับชาติด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเครือข่ายภาคใต้ ครั้งที่ 8 และการประชุมวิชาการระดับชาติด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเครือข่ายภาคใต้ ครั้งที่ 1 (หน้า 344-351). มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา ยะลา, ประเทศไทย.
รัฐ ชมภูพาน และชนากานต์ เรืองณรงค์. (2566). อีโค่พริ้นท์ติ้ง: การศึกษาคุณภาพการติดสีจากวัสดุและสารช่วยติดสีจากธรรมชาติ. วารสารวิชาการศิลปะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 14(2), 1-10.
วิชชุดา ยิ่งนคร, พรทิพย์ ธูปถมพงศ์, บุษรา จงรวยทรัพย์, ชุติพร ณ ลำปาง และกฤตไชย พลินทรนันท์. (2564). ผลของสารช่วยติดสีธรรมชาติต่อเฉดสีและความคงทนของสีของเส้นไหมที่ย้อมสีจากฝาง. (รายงานการวิจัย). ภาควิชาวิทยาการสิ่งทอ คณะอุตสาหกรรมเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
วีรญา สิงคนิภา. (2568). การย้อมสีเส้นไหมด้วยดินแดงจากจังหวัดสุรินทร์: การพัฒนาเฉดสีและการประเมินความคงทนของสี. วารสารวิจัยและพัฒนา วไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์, 20(1), 152-155.
สมาคมอุตสาหกรรมสิ่งทอไทย. (2563, กรกฎาคม 10). มทร.ธัญบุรี วิจัยสีย้อมผ้าธรรมชาติ “ใบตะไคร้”. https://www.thaitextile.org/th/insign/detail.1924.1.0.html.
สำนักงานจังหวัดเพชรบูรณ์. (2566, ตุลาคม 20). รายงานข้อมูลสถิติจังหวัดเพชรบูรณ์. https://www.opsmoac.go.th/phetchabun-dwl-files-452891791984
สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ. (2564, กุมภาพันธ์ 6). โมเดลเศรษฐกิจ BCG: การพัฒนาเศรษฐกิจแบบองค์รวม. https://www.bcg.in.th/data-center/articles/bcg-by-nstda/.
อดิศักดิ์ จิตภูษา และณาฐวรา จิรันดร. (2559). ปัจจัยที่มีผลต่อประสิทธิภาพการย้อมผ้าฝ้ายด้วยน้ำหมาก. วารสารวิจัย มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย, 10(2), 144-146.
Deveoglu, O. & Karadag, R. (2019). A review on the flavonoids – A dye source. International Journal of Advanced Engineering and Pure Sciences, 3, 188–200. https://doi.org/10.7240/jeps.476514.