การออกแบบเครื่องประดับจากเศษผ้าลายปัญจจันทบูรเพื่อเพิ่มมูลค่า ผ้าท้องถิ่นจังหวัดจันทบุรี

Main Article Content

พนม จงกล
ศาสตรพันธุ์ บุญน้อย
วิมลิน สันตจิต

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาบริบทและความต้องการของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนศูนย์ทอผ้าบ้านซับตารี จังหวัดจันทบุรี 2) เพื่อออกแบบเครื่องประดับจากเศษผ้าลาย ปัญจจันทบูร เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน ผู้ให้ข้อมูลหลักและกลุ่มตัวอย่างประกอบด้วย 3 กลุ่ม ได้แก่ 1) กลุ่มสมาชิกวิสาหกิจฯ จำนวน 4 คน 2) กลุ่มผู้บริโภค จำนวน 97 คน และ 3) กลุ่มผู้เชี่ยวชาญด้านการออกแบบ จำนวน 3 คน สถิติที่ใช้วิเคราะห์ข้อมูลได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัย พบว่า 1) ชุมชนมีความต้องการพัฒนาเครื่องประดับจากเศษผ้าด้วยเทคนิค การเย็บ และการปัก ผลสำรวจความคิดเห็นของผู้บริโภค พบว่า ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิงช่วงอายุ 26–35 ปี และ 36-45 ปี เท่ากัน ร้อยละ 27.84 มีความสนใจเลือกซื้อเครื่องประดับประเภทต่างหูมากที่สุด ร้อยละ 32.99 รองลงมา ได้แก่ สร้อยคอร้อยละ 23.71 และเข็มกลัด ร้อยละ 15.46 2) การออกแบบใช้แนวโน้มแฟชั่นปี ค.ศ.2025 โดยการขึ้นรูปผ้าทรงกลมร่วมกับการปักลูกปัด ผลการประเมินโดยผู้เชี่ยวชาญพบว่า รูปแบบที่ 1 มีความเหมาะสมสูงสุดในการนำไปผลิต มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.67 (SD 0.49) ด้านที่ได้รับการประเมินสูงสุด คือ ความสอดคล้องของรูปแบบเครื่องประดับกับผ้าฯ มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 5.00 (SD 0.00) รองลงมาคือ มีความสวยงาม และความสะดวกสบายในการสวมใส่และความเป็นไปได้ในการผลิตเชิงพาณิชย์ มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.67 (SD 0.45) ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่าการนำ เศษผ้ามาผลิตเป็นเครื่องประดับสามารถเพิ่มมูลค่าให้วัสดุเหลือใช้จากกระบวนการผลิตได้

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
จงกล พ., บุญน้อย ศ. ., & สันตจิต ว. . (2026). การออกแบบเครื่องประดับจากเศษผ้าลายปัญจจันทบูรเพื่อเพิ่มมูลค่า ผ้าท้องถิ่นจังหวัดจันทบุรี. วารสารคหกรรมศาสตร์และวัฒนธรรมอย่างยั่งยืน, 8(1), 62–80. สืบค้น จาก https://so09.tci-thaijo.org/index.php/hecrmutp/article/view/7113
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กัญญาภัค แก้วขาว. (2565). การขึ้นรูปเศษวัสดุเหลือใช้จากงานหัตถกรรมหนังตะลุงเพื่อการออกแบบเครื่องประดับภายใต้แนวคิดการพัฒนาเศษวัสดุอย่างสร้างสรรค์. วารสารสวนสุนันทาวิชาการและวิจัย, 16(2), 1–14.

กิตติพงศ์ เกียรติวิภาค. (2560). พัฒนาด้านการออกแบบผลิตภัณฑ์โดยใช้กรอบแนวคิดการออกแบบหัตถอุตสาหกรรม. วารสารศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 9(2), 343-363.

ปานฉัตท์ อินทร์คง. (2559). การออกแบบผลิตภัณฑ์วัฒนธรรม: แนวคิดรูปแบบและการวิเคราะห์. อันลิมิต พริ้นติ้ง.

ภัทรบดี พิมพ์กิ, ภัทรา ศรีสุโข, วรฉัตร อังคะหิรัญ, พนม จงกล และกรกนก สนิทการ (2566). การสร้างสรรค์เครื่องประดับดีไอวาย เพื่อสะท้อนอัตลักษณ์ชุมชนเหมืองพลอยจังหวัดจันทบุรี. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 7(2), 391-407.

ภัทรา ศรีสุโข, ณภัค แสงจันทร์ และพนม จงกล (2564). การออกแบบและพัฒนารูปแบบเครื่องประดับเพื่อหาแนวทางเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์ผ้าไหมย้อมสีธรรมชาติจากใบขลู่. วารสารชุมชนวิจัย, 15(3), 70-79.

รจนา จันทราสา. (2558). การออกแบบผลิตภัณฑ์หัตถกรรมหญ้าแฝก. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ราชา ธงภักดิ์ และเพ็ญสิริ ชาตินิยม. (2565). การออกแบบผลิตภัณฑ์สร้างสรรค์จากสภาวะการเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อม. วารสารสหวิทยาการสังคมศาสตร์และการสื่อสาร,5(3), 190-230.

วรฐ ทรัพย์ศรีสัญจัย และวิรุฬห์ วุฒิฤทธากุล. (2565). การพัฒนาผลิตภัณฑ์แฟชั่นอับไซเคิลกรณีศึกษากลุ่มผลิตภัณฑ์จากเศษผ้า อำเภอวัฒนานคร จังหวัดสระแก้ว. วารสารสถาบันวัฒนธรรมและศิลปะ, 23(2), 106-119.

สำนักงานจังหวัดจันทบุรี. (2566) เรื่องราวเกี่ยวกับผ้าของเมืองจันทบุรีในสมัยรัชกาลที่ 5. https://www.chanthaburi.go.th/files/com_news/2022-07_7247b346555b3aa.pdf

สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ. (2566, มีนาคม 20). จ.จันทบุรีต่อยอดลายผ้าประจำจังหวัดสู่ลายเสื่อกกจันทบูร. https://www.bcg.in.th /news/chanthaburi-fabric-pattern-reed-mat-chanthaboon/.

สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์. (2565, เมษายน 10). หัตถกรรมท้องถิ่นเชียงใหม่ปรับตัวตามเทรนด์โลกชนะใจผู้บริโภค. https://www.cea.or.th/th/single-research/chiangmai-crafts

สิน พันธุ์พินิจ. (2554). เทคนิคการวิจัยทางสังคมศาสตร์ (พิมพ์ครั้งที่ 2). วิทยพัฒน์.

Berthon, M. (2022). The Creative Resource Guide Crafts in Asia: Pathways to Sustainability. https://asef.org/wp-content/uploads/2022/08/ASEF-Culture360_Crafts-in-Asia_Pathways-to-Sustainability_FINAL.pdf

Luca, P. D. (2024). The Jewellery Trendbook 2025+. Forecast Fiera di Vicenza.

Quist, Z. (2024). Guide To Sustainable Product Design (2024 Update). https://ecochain.com/blog/guide-to-sustainable-product-design/