ทฤษฎีสามระดับ (Drei-Stufen-Theorie) ของการคุ้มครองเสรีภาพในการประกอบอาชีพตามระบบกฎหมายเยอรมัน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ทฤษฎีสามระดับ (Drei-Stufen-Theorie) เป็นหลักเกณฑ์ที่ใช้ในการพิจารณาความชอบด้วยกฎหมายของมาตรการที่จำกัดเสรีภาพทางอาชีพ (Berufsfreiheit) ตามมาตรา 12 ของกฎหมายพื้นฐาน (Grundgesetz – GG) ศาลรัฐธรรมนูญแห่งสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนีได้พัฒนาทฤษฎีนี้จากคำพิพากษาคดีร้านขายยา (Apotheken-Urteil) ในปี ค.ศ. 1958 (พ.ศ. 2501) โดยวางหลักให้การจำกัดเสรีภาพทางอาชีพต้องผ่านการพิจารณาเป็นลำดับขั้นตามระดับชั้นความรุนแรงในการแทรกแซงเสรีภาพของข้อจำกัด ซึ่งแบ่งออกเป็น 3 ระดับ ได้แก่ (1) ข้อจำกัดในการประกอบอาชีพ (Berufsausübungsregelungen) ซึ่งเป็นการกำหนดหลักเกณฑ์หรือเงื่อนไขในการประกอบอาชีพหรือดำเนินกิจการ เช่น การกำหนดเวลาทำงาน มาตรฐานสุขอนามัย หรือหลักเกณฑ์ด้านความปลอดภัย (2) ข้อจำกัดของผู้ประกอบอาชีพจากปัจจัยส่วนบุคคล หรือข้อจำกัดเกี่ยวกับคุณสมบัติของผู้ประกอบอาชีพ (subjective Zulassungsvoraussetzungen) ซึ่งกำหนดให้ผู้ประกอบอาชีพต้องมีคุณสมบัติส่วนบุคคลบางประการ เช่น วุฒิการศึกษา หรือใบอนุญาตประกอบวิชาชีพหรือดำเนินกิจการ และ (3) ข้อจำกัดของผู้ประกอบอาชีพจากปัจจัยภายนอก (objective Zulassungsvoraussetzungen) เช่น การกำหนดจำนวนผู้ประกอบอาชีพในบางพื้นที่ หรือข้อจำกัดที่ขึ้นอยู่กับปัจจัยภายนอกซึ่งอยู่นอกเหนือการควบคุมของบุคคลผู้ถูกจำกัดเสรีภาพ การพิจารณาความชอบด้วยกฎหมายของข้อจำกัดเหล่านี้ต้องคำนึงถึงความจำเป็นและความสมเหตุสมผล เพื่อให้แน่ใจว่ามาตรการดังกล่าวมีเป้าหมายเพื่อประโยชน์สาธารณะและไม่เป็นการจำกัดสิทธิเกินสมควร
บทความนี้จะได้อธิบายเกี่ยวกับเสรีภาพในการประกอบอาชีพและเสรีภาพในการประกอบกิจการในระบบกฎหมายไทย พร้อมทั้งรวบรวมคำวินิจฉัยของศาลปกครองสูงสุดเกี่ยวกับการจำกัดเสรีภาพในการประกอบกิจการหรือประกอบอาชีพ โดยจัดกลุ่มและวิเคราะห์ประเด็นสำคัญเพื่อศึกษาถึงแนวทางที่ศาลปกครองไทยนำมาใช้ในการพิจารณาพิพากษาคดี อีกทั้งยังได้นำเสนอและอธิบายทฤษฎีสามระดับตามระบบกฎหมายเยอรมันพร้อมทั้งวิเคราะห์ว่า ทฤษฎีดังกล่าวสามารถนำมาใช้ประกอบการพิจารณาพิพากษาคดีของศาลปกครองไทยเพื่อเสริมสร้างความชัดเจนและเป็นแนวทางเพิ่มเติมในการวินิจฉัยข้อจำกัดเสรีภาพในการประกอบกิจการหรือประกอบอาชีพได้อย่างไร
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Alexandra Borrmann. Der Schutz der Berufsfreiheit im deutschen Verfassungsrecht und im europäischen Gemeinschaftsrecht : eine
rechtsvergleichende Studie. (Schriften zum Europäischen Recht ; Bd. 82). Berlin : Duncker und Humblot, 2002.
Bodo Pieroth und Bernhard Schlink. Staatsrecht 2 – Grundrechte. 16. Aufl.. Heidelberg, 2000.
Julian Nusser. Übersicht zur Berufsfreiheit (Art. 12 GG). Universität Trier. internes Lehrmaterial, Wintersemester 2007/2008.
Klaus Ferdinand Gärditz. “§ 10 Berufsfreiheit.” Vorlesung Staatsrecht II – Grundrechte.
Technische Universität Dresden. Art. 12 GG und Art. 14 GG – Überblick und Prüfungsschema. Technische Universität Dresden. internes Lehrmaterial, o. J..
Timothy Moss et al.. “Zum Verhältnis von Gemeinschaftsgütern und Gemeinwohl: Überlegungen aus raumwissenschaftlicher Perspektive.” Working Paper. No. 39. Leibniz-Institut für Regionalentwicklung und Strukturplanung (IRS). Erkner, 2007.
Thomas Weiler. “Die „Drei Stufen Theorie“ in der Berufsfreiheit aus Art. 12 GG.” ÖR – Webinar, juracademy.de.
Universität Trier. D 2 Fall 6 – Dreistufentheorie. Universität Trier. internes Lehrmaterial, o. J..
Volker Epping und Christian Hillgruber (Hrsgg.). BeckOK Grundgesetz. 60. Aufl., (28.12.2024).
ต่อพงศ์ กิตติยานุพงศ์. ทฤษฎีสิทธิขั้นพื้นฐาน. กรุงเทพฯ : โครงการตำราและเอกสารประกอบการสอน คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2561.
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 49. หน้า 536. 10 ธันวาคม 2475.
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 63. ตอนที่ 30. หน้า 327-328. 30 พฤษภาคม 2489.
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 66. ตอนที่ 17. ฉะบับพิเศษ หน้า 22. 23 มีนาคม 2492.
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 85. ตอนพิเศษ. ฉบับพิเศษ หน้า 20. 20 มิถุนายน 2511.
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 91. ตอนที่ 169. ฉบับพิเศษ หน้า 22. 7 ตุลาคม 2517.
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 93. ตอนที่ 135. ฉบับพิเศษ หน้า 1-15. 22 ตุลาคม 2519.
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 95. ตอนที่ 146. ฉบับพิเศษ หน้า 1-66. 22 ธันวาคม 2521.
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 108. ตอนที่ 216. ฉบับพิเศษ หน้า 18. 9 ธันวาคม 2534.
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 114. ตอนที่ 55 ก. หน้า 11-12. 11 ตุลาคม 2540.
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 124. ตอนที่ 47 ก. หน้า 12-13. 24 สิงหาคม 2550.
ราชบัณฑิตยสถาน. พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554.
สุกฤตา ฉัตรพรธนดุล. “เสรีภาพในการประกอบกิจการภายใต้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย.” (วิทยานิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต คณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2561).
สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. ความมุ่งหมายและคำอธิบายประกอบรายมาตราของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560. กรุงเทพฯ : สำนักการพิมพ์ สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร, 2562.
สำนักงานศาลรัฐธรรมนูญ. กฎหมายพื้นฐานสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี Basic Law for the Federal Republic of Germany, แปลโดย Christian Tomuschat and David P. Currie. กรุงเทพฯ : พี. เพรส, 2555.
