กลยุทธการพัฒนาศักยภาพแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม กรณีศึกษาชุมชนบ้านผารังหมี ตำบลไทรย้อย อำเภอเนินมะปราง จังหวัดพิษณุโลก

Main Article Content

ขวัญชนก ชินวงษ์
ธนัสถา โรจนตระกูล
โชติ บดีรัฐ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยเรื่องนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาระดับศักยภาพแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของชุมชนบ้านผารังหมี (2) สร้างกลยุทธ์การพัฒนาศักยภาพแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของชุมชนบ้านผารังหมี และ (3) เสนอแนวทางการพัฒนาศักยภาพแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของชุมชนบ้านผารังหมี การวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี ได้แก่ การวิจัยเชิงปริมาณ ประชากรที่ใช้ในการศึกษา ได้แก่ ประชาชนในชุมชนบ้านผารังหมี จำนวน 716 คน กลุ่มตัวอย่างคำนวณด้วยสูตรของยามาเน่ ได้จำนวน 260 คน และงานวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญคัดเลือกแบบเจาะจง จำนวน 13 คน ประกอบด้วย หน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้อง ผู้นำท้องถิ่น/ท้องที่ ผู้ประกอบการ และนักท่องเที่ยว เครื่องมือวิจัยได้แก่ แบบสอบถาม และแบบสัมภาษณ์เชิงลึก สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณ ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน รวมถึงการทดสอบค่า t-test และ F-test ส่วนการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เนื้อหาร่วมกับการวิเคราะห์ SWOT และการกำหนดกลยุทธ์ด้วย TOWS Matrix


ผลการวิจัยพบว่า (1) ระดับศักยภาพแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของชุมชนบ้านผารังหมีโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก (equation=3.95) ครอบคลุม 3 ด้าน ได้แก่ ด้านการบริหารจัดการแหล่งท่องเที่ยว (equation=3.96) ด้านศักยภาพในการดึงดูดใจด้านการท่องเที่ยว (equation=3.96) และด้านศักยภาพในการรองรับด้านการท่องเที่ยว (equation=3.93) (2) กลยุทธ์การพัฒนาศักยภาพแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมสามารถจัดทำเป็น 4 ยุทธศาสตร์หลัก ได้แก่ กลยุทธ์เชิงรุก กลยุทธ์เชิงป้องกัน กลยุทธ์เชิงแก้ไข และกลยุทธ์เชิงรับ โดยเน้นการยกระดับการดึงดูดนักท่องเที่ยว การเพิ่มศักยภาพรองรับการท่องเที่ยว และการเสริมประสิทธิภาพการบริหารจัดการแหล่งท่องเที่ยวด้วยการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน (3) แนวทางการพัฒนาศักยภาพแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมที่สำคัญประกอบด้วย การพัฒนาการเข้าถึงแหล่งท่องเที่ยว การพัฒนาสิ่งอำนวยความสะดวก และการรักษาสภาพพร้อมฟื้นฟูแหล่งท่องเที่ยวอย่างต่อเนื่อง ข้อเสนอแนะเชิงปฏิบัติการควรเร่งพัฒนาป้ายสื่อสารและป้ายนำทางให้มีความชัดเจนและทันสมัย เพิ่มมาตรฐานความปลอดภัยและสิ่งอำนวยความสะดวกเพื่อรองรับนักท่องเที่ยว ตลอดจนส่งเสริมการสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างชุมชน หน่วยงานภาครัฐ เอกชน และสถาบันการศึกษา เพื่อขับเคลื่อนการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมอย่างมีคุณภาพและยั่งยืน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ชินวงษ์ ข., โรจนตระกูล ธ., & บดีรัฐ โ. (2026). กลยุทธการพัฒนาศักยภาพแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม กรณีศึกษาชุมชนบ้านผารังหมี ตำบลไทรย้อย อำเภอเนินมะปราง จังหวัดพิษณุโลก. วารสารสังคมศาสตร์และศาสตร์รวมสมัย, 7(1), 75–88. สืบค้น จาก https://so09.tci-thaijo.org/index.php/JSMIS/article/view/6631
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมการท่องเที่ยว กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา. (2557). คู่มือการตรวจประเมินมาตรฐานคุณภาพแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม เขตบางซื่อ. กรุงเทพฯ: สำนักงานกิจการโรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก.

กิตติศักดิ์ กลิ่นหมื่นไวย, จุฑาทิพย์ สุจริตกุล และปิย สุดิสุสดี. (2564). แนวทางส่งเสริมการท่องเที่ยวโดยชุมชนบ้านปราสาท ตำบลธารปราสาท อำเภอโนนสูง จังหวัดนครราชสีมา. วารสารรัชต์ภาคย์, 15(43), 271–288.

ชวลิต ตั้งสมบูรณ์กิตติ. (2554). การศึกษาการจัดการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมภายในตลาดเก่าบ้านแหลมจังหวัดเพชรบุรี. (การค้นคว้าอิสระบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยศิลปากรม.

นริศรา กรุดนาค. (2566). การพัฒนารูปแบบการจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชนบนฐานทุนทางวัฒนธรรม เพื่อเสริมสร้างเศรษฐกิจสร้างสรรค์ “ย่านเมืองเก่า” จังหวัดเพชรบุรี. (วิทยานิพนธ์หลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยศิลปากร.

ประไพ กรายแก้ว, เสน่ห์ บุญกำเนิด และภมรรัตน์ สุธรรม. (2564). การจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชนอย่างยั่งยืนของบ้านสวนกล้วย ตำบลบ้านส้อง อำเภอเวียงสระ จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 8(9), 211–225.

ปิ่นฤทัย คงทอง และวีรยา มีสวัสดิกุล. (2562). แนวทางการจัดการความปลอดภัยทางการท่องเที่ยวของ อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ในฐานะจุดหมายปลายทางการท่องเที่ยวของนักท่องเที่ยวต่างชาติ. วารสารวิทยาลัยดุสิตธานี, 13(1), 403-414.

ยุลดา ทรัพย์สมบูรณ์, สุธิษา เชญชาญ และเสาวพร สุขเกิด. (2567). กลยุทธ์การจัดการแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของชุมชนอำเภอท่าช้าง จังหวัดสิงห์บุรี. วารสารลวะศรี, 8(2), 38-52.

สาลี สุวันนะวงสา, ยุทธการ ไวยอาภา, กีรติ ตระการศิริวานิช และมนสิชา อินทจักร. (2565). รูปแบบการมีส่วนร่วมของชุมชนภายใต้บริบทแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม กรณีศึกษา: บ้านธาตุอิงฮัง นครไกรสอนพรมวิหาร แขวงสะหวันนะเขต สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว. วารสาร มจร การพัฒนาสังคม, 7(1), 248-262.

Weihrich, H. (1982). The TOWS matrix-A tool for situational analysis. Long Range Planning, 15(2), 54–66.