แนวทางการจัดการศึกษาเรียนร่วมหลักสูตรอาชีวศึกษาและมัธยมศึกษา ตอนปลาย (ทวิศึกษา) เพื่อพัฒนาทักษะศตวรรษที่ 21 ผ่านเครือข่าย ความร่วมมือระหว่างสถานประกอบการและชุมชน

Main Article Content

ณัชชา กัลปิยะภัณฑ์
สาโรจน์ เผ่าวงศากุล

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอแนวทางการจัดการศึกษาเรียนร่วมหลักสูตรอาชีวศึกษาและมัธยมศึกษาตอนปลาย (ทวิศึกษา) เพื่อเสริมสร้างทักษะในศตวรรษที่ 21 ให้แก่ผู้เรียน โดยมุ่งเน้นการบูรณาการเครือข่ายความร่วมมือระหว่างสถานศึกษา สถานประกอบการ และชุมชน จากการศึกษาพบว่า การจัดการศึกษาในรูปแบบทวิศึกษาเป็นกลไกทางยุทธศาสตร์ที่สำคัญในการขยายโอกาสทางการศึกษาและพัฒนาสมรรถนะวิชาชีพควบคู่ไปกับความรู้สามัญศึกษา อย่างไรก็ตาม การดำเนินงานในปัจจุบันยังเผชิญกับความท้าทายสำคัญหลายประการ ได้แก่ ความเหลื่อมล้ำทางทรัพยากร ความซับซ้อนในการบริหารจัดการหลักสูตรและตารางเรียน และข้อจำกัดในการประสานความร่วมมือระหว่างหน่วยงานต่างระบบ ผู้เขียนจึงได้นำเสนอแนวทางการจัดการศึกษาเรียนร่วมหลักสูตรอาชีวศึกษาและมัธยมศึกษา ตอนปลายควรเน้นการบูรณาการสองระบบการศึกษาอย่างยั่งยืน โดยใช้แนวทางดังนี้ 1) การขับเคลื่อนนโยบายเชิงรุกผ่านการทำบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) กับสถานประกอบการในพื้นที่ 2) การร่วมออกแบบหลักสูตรที่เชื่อมโยงเนื้อหาสามัญเข้ากับสมรรถนะอาชีพจริง 3) การจัดการเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐานที่อิงจากโจทย์ปัญหาของภาคธุรกิจ 4) การจัดตั้งศูนย์ประสานงานทวิศึกษาเพื่อบริหารจัดการระบบสารสนเทศและการเทียบโอนหน่วยกิตอย่างเป็นระบบ 5) การประเมินผลตามสภาพจริงร่วมกับผู้เชี่ยวชาญจากภาคอุตสาหกรรม และ 6) การส่งเสริมการพัฒนาครูในรูปแบบการอบรมร่วมกับสถานประกอบการ การจัดการศึกษาทวิศึกษาที่มีประสิทธิภาพจำเป็นต้องอาศัยการบริหารเครือข่ายที่มีความยืดหยุ่นและบูรณาการ เพื่อพัฒนานักเรียนให้มีสมรรถนะสูงพร้อมเข้าสู่ตลาดแรงงานและร่วมขับเคลื่อนการพัฒนาประเทศพร้อมเผชิญความเปลี่ยนแปลงในโลกยุคใหม่อย่างแท้จริง

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
กัลปิยะภัณฑ์ ณ., & เผ่าวงศากุล ส. (2025). แนวทางการจัดการศึกษาเรียนร่วมหลักสูตรอาชีวศึกษาและมัธยมศึกษา ตอนปลาย (ทวิศึกษา) เพื่อพัฒนาทักษะศตวรรษที่ 21 ผ่านเครือข่าย ความร่วมมือระหว่างสถานประกอบการและชุมชน. วารสารนวัตกรรมการศึกษาในอนาคต, 4(1), 13–22. สืบค้น จาก https://so09.tci-thaijo.org/index.php/FEIJ/article/view/8629
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2546). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และแก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงศึกษาธิการ.

ณัฐพล ไชยยงค์. (2563). แนวทางการบริหารและการจัดการหลักสูตรการศึกษาเรียนร่วมหลักสูตรอาชีวศึกษาและมัธยมศึกษาตอนปลาย (ทวิศึกษา) วิทยาลัยเทคนิคน่านที่สอดคล้องกับการศึกษาไทย 4.0 (การศึกษาอิสระครุศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย.

ปิติภัทร วัดแก้ว. (2561). แนวทางการบริหารการศึกษารูปแบบทวิศึกษาของโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 18 (การศึกษาอิสระครุศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร.

มงคล ครุฑนาค. (2562). ข้อเสนอเชิงนโยบายในการพัฒนาหลักสูตรทวิศึกษาของโรงเรียนมัธยมศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 36 (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. กรุงเทพมหานคร: พริกหวานกราฟฟิค จำกัด.

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. (2560). รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560. กรุงเทพฯ: สำนักการพิมพ์.

สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา. (2559). แนวทางการจัดการศึกษาเรียนร่วมหลักสูตรอาชีวศึกษาและมัธยมศึกษาตอนปลาย (ทวิศึกษา) ในสถานศึกษาสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด.

สุทธิวรรณ ตันติรจนาวงศ์. (2560). ทิศทางการจัดการศึกษาในศตวรรษที่ 21. Veridian E-Journal, Silpakorn University, 10(2), 2843–2852.

เอนก หมื่นคำสี. (2564). การพัฒนากลยุทธ์การบริหารจัดการศึกษาเรียนร่วมหลักสูตรอาชีวศึกษาและมัธยมศึกษาตอนปลาย (ทวิศึกษา) โรงเรียนราชประชานุเคราะห์ 15 (เวียงเก่าแสนภูวิทยาประสาท) ที่สอดคล้องกับการศึกษา 4.0 (การศึกษาอิสระครุศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย.