การพัฒนากลยุทธ์การประกันคุณภาพภายในสู่ความเป็นเลิศ (SQAEM) ของโรงเรียนพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาและสังเคราะห์องค์ประกอบเชิงโครงสร้างและเชิงกลไกของระบบประกันคุณภาพภายในที่เหมาะสมกับบริบทของโรงเรียนพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี 2) พัฒนาและออกแบบกลยุทธ์การประกันคุณภาพภายในสู่ความเป็นเลิศ (SQAEM) ของโรงเรียนพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี โดยใช้กระบวนการวิจัยและพัฒนา 3) ประเมินประสิทธิผลของกลยุทธ์การประกันคุณภาพภายในสู่ความเป็นเลิศ (SQAEM) ของโรงเรียนพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี ที่พัฒนาขึ้น และ 4) ศึกษาระดับการยอมรับและความพึงพอใจของผู้บริหาร ครู บุคลากร และผู้มีส่วนเกี่ยวข้องต่อกลยุทธ์การประกันคุณภาพภายในสู่ความเป็นเลิศ (SQAEM) ของโรงเรียนพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี
การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยและพัฒนา (Research and Development: R&D) ประกอบด้วยการวิเคราะห์เอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง การสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ทรงคุณวุฒิและผู้บริหาร การสำรวจความคิดเห็นของครูและบุคลากร และการตรวจสอบความเหมาะสมขององค์ประกอบโดยผู้เชี่ยวชาญ กลุ่มตัวอย่างรวม 155 คน ได้แก่ ผู้บริหาร ครู บุคลากร นักเรียน และคณะกรรมการสถานศึกษา เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบวิเคราะห์เอกสาร แบบสัมภาษณ์ แบบสอบถาม และแบบประเมินการยอมรับและความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา การวิเคราะห์เชิงเนื้อหา และดัชนีความสอดคล้องของผู้เชี่ยวชาญ (IOC)
ผลการวิจัยพบว่า กลยุทธ์การประกันคุณภาพภายในสู่ความเป็นเลิศ (SQAEM) ประกอบด้วย 5 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ (1) การวิเคราะห์บริบทและสภาพแวดล้อมเชิงประจักษ์ (2) การกำหนดวิสัยทัศน์ พันธกิจ และเป้าหมายเชิงกลยุทธ์ตามหลัก SMART (3) การวางแผนกลยุทธ์และการบูรณาการสู่แผนปฏิบัติการและตัวชี้วัด (4) การดำเนินงานและติดตามผลด้วยระบบนิเทศแบบมีส่วนร่วม และ (5) การประเมินผลและการปรับปรุงอย่างต่อเนื่องตามแนวคิด CQI และวงจร PDCA โดยองค์ประกอบทั้งหมดมีค่าดัชนีความสอดคล้องอยู่ระหว่าง 0.67–1.00 ซึ่งอยู่ในระดับเหมาะสมทุกด้านผลการประเมินประสิทธิผลชี้ให้เห็นว่า โรงเรียนมีการพัฒนาระบบประกันคุณภาพภายในด้านการบริหารเชิงกลยุทธ์ ผลสัมฤทธิ์ของผู้เรียน และระบบติดตามประเมินผลเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน ผู้บริหาร ครู และบุคลากรมีระดับการยอมรับและความพึงพอใจต่อกลยุทธ์ในระดับมากถึงมากที่สุด ขณะที่ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องภายนอกให้การยอมรับในระดับสูง และเห็นว่าสามารถขยายผลไปใช้ในสถานศึกษาอื่นได้ ผลการวิจัยสรุปได้ว่า กลยุทธ์ SQAEM เป็นกลยุทธ์ที่มีความเหมาะสม ใช้ได้จริง และช่วยเสริมสร้างระบบคุณภาพเชิงองค์รวมของสถานศึกษาอย่างยั่งยืน
Downloads
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2561). ระบบประกันคุณภาพการศึกษา: แนวทางการดำเนินงานของสถานศึกษา. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2564). แนวทางการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักพัฒนาระบบบริหารงานคุณภาพ.
จารุวรรณ เกิดสมุทร. (2564). การพัฒนารูปแบบการบริหารคุณภาพสถานศึกษาตามแนวคิด PDCA. วารสารการบริหารการศึกษา, 18(2), 45–60.
กิตติยา ภูวิภาค. (2563). การบริหารเชิงกลยุทธ์เพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษา. วารสารครุศาสตร์, 48(1), 89–104.
ณรงค์ วิชัยพัฒน์. (2562). การประกันคุณภาพภายในกับการพัฒนาสถานศึกษาอย่างยั่งยืน. วารสารวิจัยทางการศึกษา, 14(3), 1–15.
สุจิตรา วงษ์โพธิ์. (2562). ทักษะการคิดและการตัดสินใจ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา (องค์การมหาชน). (2566). กรอบการประเมินคุณภาพภายนอกระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน. กรุงเทพฯ: สมศ.
อัญชลี ศรีสุข. (2565). การมีส่วนร่วมในการบริหารสถานศึกษากับคุณภาพการจัดการศึกษา. วารสารศึกษาศาสตร์, 23(1), 112–128.
Deming, W. E. (1986). Out of the crisis. Cambridge, MA: MIT Press.
Juran, J. M., & Godfrey, A. B. (1999). Juran’s quality handbook (5th ed.). New York, NY: McGraw-Hill.
Oakland, J. S. (2014). Total quality management and operational excellence (4th ed.). London: Routledge.
Sallis, E. (2014). Total quality management in education (3rd ed.). London: Routledge.
Hoy, W. K., & Miskel, C. G. (2013). Educational administration: Theory, research, and practice (9th ed.). New York, NY: McGraw-Hill.
Bush, T. (2011). Theories of educational leadership and management (4th ed.). London: Sage.
Fullan, M. (2016). The new meaning of educational change (5th ed.). New York, NY: Teachers College Press.
Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (4th ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
Borg, W. R., & Gall, M. D. (2007). Educational research: An introduction (8th ed.). Boston, MA: Pearson.
UNESCO. (2017). Quality assurance in education: Global perspectives. Paris: UNESCO Publishing.
European Association for Quality Assurance in Higher Education. (2015). Standards and guidelines for quality assurance in the European higher education area. Brussels: ENQA.