การสร้างสรรค์พระพิมพ์เมืองเชียงแสนแบบโบราณ
คำสำคัญ:
พระพิมพ์ปรกโพธิ, ความเชื่อและอานิสงค, แม่พิมพ์พระพิมพ, พระพิมพ์เนื้อตะกั่ว, ภูมิปัญญาท้องถิ่นบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและวิเคราะห์กระบวนการสร้างพระพิมพ์ปรกโพธิ์เชียงแสน ผลการศึกษาพบว่า พระพิมพ์ถูกสร้างจากแม่พิมพ์จึงทำให้มีการสร้างพระพิมพ์ในลักษณะดังกล่าวจำนวนมาก การสร้างพระพิมพ์เพื่อถวายเป็นพุทธบูชา ตลอดจนการนำเข้าประกอบพิธีกรรมงานบุญกุศล เป็นของที่ระลึก และเกิดจากความเชื่อเรื่องอานิสงส์ สร้างตามมีวาระ ฤกษ์ ที่ดี ผู้สร้างเป็นกษัตริย์ พระสงฆ์ ราชวงศ์ ขุนนาง คหบดี เป็นประธาน สำหรับการทดลองสร้างพระพิมพ์ด้วยกรรมวิธีแบบโบราณ ได้ใช้ดินจอมปลวกเป็นแม่พิมพ์ ใช้การเผาแบบโบราณเป็นการเผาเปิดในที่โล่ง ส่วนการหล่อพระพิมพ์ใช้ตะกั่วแท่ง ผลที่ได้พระพิมพ์มีรูปแบบ ความคมชัด และความสมบูรณ์ของชิ้นงาน อันสะท้อนองค์ความรู้เชิงช่างและภูมิปัญญาท้องถิ่นในการสร้างพระพิมพ์
เอกสารอ้างอิง
กรมศิลปากร. (ม.ป.ป.). พระพิมพ์ดินดิบแบบศรีวิชัย. [ออนไลน์]. https://www.finearts.go.th/main/view/27421-พระพิมพ์ดินดิบแบบศรีวิชัย
กฤษฎา พิณศรี. (2555). ศิลปะพระพิมพ์. วารสารศิลปวัฒนธรรมลุ่มแม่น้ำมูล. 7(1), 50. Link : https://so07.tci-thaijo.org/index.php/acj/article/view/260/228
เซเดส์, ยอช. (2502). ตำนานพระพิมพ์. ม.ป.ท .: โรงพิมพ์มหาดไทย.
ณัฐพงษ์ อยู่รุ่งเรืองศักดิ์. (2554). พระเครื่องกับสังคมไทยช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่สองถึง พ.ศ. 2550:การศึกษาคติความเชื่อ รูปแบบ และพุทธพาณิชย์. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
เมธี เมธาสิทธิ สุขสำเร็จ. (2561). คติการถวายพระพุทธรูปไม้ในเดือนยี่ที่อำเภอแม่ทะ จังหวัดลำปาง. ใน รัตนพล ชื่นค้า (บก.). เอกสารประกอบการประชุมวิชาการระดับชาติ. คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. 2539.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2539). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน. พิมพ์ครั้งที่ 6. กรุงเทพมหานคร: บริษัท อักษรเจริญทัศน์ อจท.จำกัด.
ศาสตราจารย์ ยอช เซเดส์. (2502). ตำนานพระพิมพ์. กรุงเทพมหานคร: มหาดไทย.
สุจิตฺโต. (2560). ศึกษาคุณค่าของพระเครื่องยอดขุนพล จังหวัดพะเยา. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
Copyright and Licensing:
Current Applied Science and Technology treasures copyright protection and licensing to secure author’s rights. The appropriate dissemination of articles is exercised to ensure openness, accessibility, and attribution. Authors retain copyright ownership, and articles are published under a Creative Commons Attribution License (CC BY-NC-ND license, http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/), which allows sharing, and proper attribution. These policies foster an environment of collaboration and openness as well as responsible sharing, benefiting authors and the research community while intellectual property rights are honored.
