พุทธศิลป์กับการปกครองในล้านนา : กรณีศึกศาพระธาตุลำปางหลวง จังหวัดลำปาง
คำสำคัญ:
พุทธศิลป์, การปกครอง, ล้านนา, พระธาตุลำปางหลวงบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างพุทธศิลป์และการปกครองในบริบทของล้านนา โดยเน้นไปที่จังหวัดลำปาง ซึ่งถือเป็นเมืองสำคัญในยุคศรีล้านนา การวิเคราะห์นี้ชี้ให้เห็นถึงบทบาทของพุทธศิลป์ ไม่เพียงในฐานะศิลปะที่สะท้อนศรัทธาในพุทธศาสนา
แต่ยังเป็นเครื่องมือสำคัญที่ชนชั้นปกครองใช้ในการเสริมสร้างความชอบธรรมและความมั่นคงของอำนาจรัฐ โดยเฉพาะผ่านวัดและศิลปกรรม เช่น พระพุทธรูป เจดีย์ และจิตรกรรมฝาผนัง
วัดพระธาตุลำปางหลวงถือเป็นกรณีศึกษาที่แสดงให้เห็นถึงความเชื่อมโยงระหว่างศิลปะ ศาสนา และการเมืองในล้านนา บทความนี้ยังวิเคราะห์พุทธศิลป์ในมุมมองของรัฐศาสตร์ โดยใช้แนวคิด ìซอฟท์พาวเวอร์î และการสร้างเอกลักษณ์ทางการเมืองเพื่อทำความเข้าใจบทบาทของศิลปกรรมในเชิงโครงสร้างทางสังคมและการปกครองล้านนา
เอกสารอ้างอิง
ปริญญา กายสิทธิ์. (2528). ประวัติศาสตร์พุทธศาสนาในล้านนาไทย ตั้งแต่ พ.ศ.1912 ถึง พ.ศ.2101. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
พรรณนิภา ปิณฑวณิช. (2546). การศึกษารูปแบบทางสถาปัตยกรรมวัดพระธาตุลำปางหลวง จังหวัดลำปาง. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาประวัติศาสตร์สถาปัตยกรรม. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยศิลปากร.
พระครูภัทรจิตตาภรณ์ และคณะ. (2563). รูปแบบการส่งเสริมการอนุรักษ์พุทธศิลป์ของอุโบสถ ในจังหวัดนครราชสีมา. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์. 5 (2) : 135-147.
พระครูอุเทศธรรมสาทิส อชิโต (รื่นรวย). (2564). การบริหารจัดการ “พุทธศิลป์” และความเปลี่ยนแปลงทางสังคม. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์. 8 (6): 109-122.
พระยาประชากิจกรจักร [แช่ม บุนนาค]. (2516). พงศาวดารโยนก. พิมพ์ครั้งที่ 7. กรุงเทพมหานคร: คลังวิทยา.
ระวิวรรณ ภาคพรต. (2526). การกัลปนาในล้านนาไทย ตั้งแต่กลางพุทธศตวรรษที่ 20 ถึงต้นพุทธศตวรรษที่ 22. วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาประวัติศาสตร์. บัณฑิตวิทยาลัย : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุชัย สิริรวีกูล และคณะ. (2562). วิเคราะห์พุทธศิลป์ล้านนากับกระบวนการสร้างความสัมพันธ์กลุ่มชาติพันธุ์อนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 6 (5), 2369-2388.
สุภาพรรณ ณ บางช้าง. (2535). ขนบธรรมเนียมประเพณี : ความเชื่อและแนวทางปฏิบัติในสมัยสุโขทัยถึงสมัยอยุธยาตอนกลาง. กรุงเทพมหานคร : โครงการเผยแผ่ผลงานวิจัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อดุลย์ หลานวงศ์, พระภาณุวัฒน์ จันทาพูน และพระมหาภิรัฐกรณ์ พันนาวา. (2565). พุทธศิลป์ : ประวัติ พัฒนาการ และอิทธิพลต่อการดำรงชีวิตของประชาชนในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารศิลปะการจัดการ. 6 (2), 728-746.
อรุณรัตน์ วิเชียรเขียว และเดวิด เค. วัยอาจ. (2543). ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่. เชียงใหม่ : สำนักพิมพ์ตรัสวิน (ซิลเวอร์มบุคส์).
อานันท์ กาญจนพันธุ์. (2543). ตำนานและลักษณะความคิดทางประวัติศาสตร์ล้านนา ระหว่างพุทธศตวรรษที่ 20 และ 21. ใน ความคิดทางประวัติศาสตร์และศาสตร์ของวิธีคิด : รวมบทความทางประวัติศาสตร์. กรุงเทพมหานคร: อมรินทร์.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
Copyright and Licensing:
Current Applied Science and Technology treasures copyright protection and licensing to secure author’s rights. The appropriate dissemination of articles is exercised to ensure openness, accessibility, and attribution. Authors retain copyright ownership, and articles are published under a Creative Commons Attribution License (CC BY-NC-ND license, http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/), which allows sharing, and proper attribution. These policies foster an environment of collaboration and openness as well as responsible sharing, benefiting authors and the research community while intellectual property rights are honored.
