พุทธศิลป์กับการปกครองในล้านนา : กรณีศึกศาพระธาตุลำปางหลวง จังหวัดลำปาง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างพุทธศิลป์และการปกครองในบริบทของล้านนา โดยเน้นไปที่จังหวัดลำปาง ซึ่งถือเป็นเมืองสำคัญในยุคศรีล้านนา การวิเคราะห์นี้ชี้ให้เห็นถึงบทบาทของพุทธศิลป์ ไม่เพียงในฐานะศิลปะที่สะท้อนศรัทธาในพุทธศาสนา
แต่ยังเป็นเครื่องมือสำคัญที่ชนชั้นปกครองใช้ในการเสริมสร้างความชอบธรรมและความมั่นคงของอำนาจรัฐ โดยเฉพาะผ่านวัดและศิลปกรรม เช่น พระพุทธรูป เจดีย์ และจิตรกรรมฝาผนัง
วัดพระธาตุลำปางหลวงถือเป็นกรณีศึกษาที่แสดงให้เห็นถึงความเชื่อมโยงระหว่างศิลปะ ศาสนา และการเมืองในล้านนา บทความนี้ยังวิเคราะห์พุทธศิลป์ในมุมมองของรัฐศาสตร์ โดยใช้แนวคิด ìซอฟท์พาวเวอร์î และการสร้างเอกลักษณ์ทางการเมืองเพื่อทำความเข้าใจบทบาทของศิลปกรรมในเชิงโครงสร้างทางสังคมและการปกครองล้านนา
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ปริญญา กายสิทธิ์. (2528). ประวัติศาสตร์พุทธศาสนาในล้านนาไทย ตั้งแต่ พ.ศ.1912 ถึง พ.ศ.2101. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
พรรณนิภา ปิณฑวณิช. (2546). การศึกษารูปแบบทางสถาปัตยกรรมวัดพระธาตุลำปางหลวง จังหวัดลำปาง. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาประวัติศาสตร์สถาปัตยกรรม. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยศิลปากร.
พระครูภัทรจิตตาภรณ์ และคณะ. (2563). รูปแบบการส่งเสริมการอนุรักษ์พุทธศิลป์ของอุโบสถ ในจังหวัดนครราชสีมา. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์. 5 (2) : 135-147.
พระครูอุเทศธรรมสาทิส อชิโต (รื่นรวย). (2564). การบริหารจัดการ “พุทธศิลป์” และความเปลี่ยนแปลงทางสังคม. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์. 8 (6): 109-122.
พระยาประชากิจกรจักร [แช่ม บุนนาค]. (2516). พงศาวดารโยนก. พิมพ์ครั้งที่ 7. กรุงเทพมหานคร: คลังวิทยา.
ระวิวรรณ ภาคพรต. (2526). การกัลปนาในล้านนาไทย ตั้งแต่กลางพุทธศตวรรษที่ 20 ถึงต้นพุทธศตวรรษที่ 22. วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาประวัติศาสตร์. บัณฑิตวิทยาลัย : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุชัย สิริรวีกูล และคณะ. (2562). วิเคราะห์พุทธศิลป์ล้านนากับกระบวนการสร้างความสัมพันธ์กลุ่มชาติพันธุ์อนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 6 (5), 2369-2388.
สุภาพรรณ ณ บางช้าง. (2535). ขนบธรรมเนียมประเพณี : ความเชื่อและแนวทางปฏิบัติในสมัยสุโขทัยถึงสมัยอยุธยาตอนกลาง. กรุงเทพมหานคร : โครงการเผยแผ่ผลงานวิจัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อดุลย์ หลานวงศ์, พระภาณุวัฒน์ จันทาพูน และพระมหาภิรัฐกรณ์ พันนาวา. (2565). พุทธศิลป์ : ประวัติ พัฒนาการ และอิทธิพลต่อการดำรงชีวิตของประชาชนในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารศิลปะการจัดการ. 6 (2), 728-746.
อรุณรัตน์ วิเชียรเขียว และเดวิด เค. วัยอาจ. (2543). ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่. เชียงใหม่ : สำนักพิมพ์ตรัสวิน (ซิลเวอร์มบุคส์).
อานันท์ กาญจนพันธุ์. (2543). ตำนานและลักษณะความคิดทางประวัติศาสตร์ล้านนา ระหว่างพุทธศตวรรษที่ 20 และ 21. ใน ความคิดทางประวัติศาสตร์และศาสตร์ของวิธีคิด : รวมบทความทางประวัติศาสตร์. กรุงเทพมหานคร: อมรินทร์.
