คติการสร้างพระพุทธบาทจำลองศิลปะพม่าในจังหวัดลำปาง
คำสำคัญ:
พระพุทธบาทจำลอง, ศิลปะพม่า, จังหวัดลำปางบทคัดย่อ
ความนิยมสร้างรอยพระพุทธบาทเพื่อแสดงถึงการเป็นตัวแทนและเป็นพุทธบูชาของอินเดียและศรีลังกานั้น ทำให้ดินแดนใกล้เคียงหรือดินแดนที่นับถือพระพุทธศาสนาได้รับเอาคติเกี่ยวกับการสร้างรอยพระพุทธบาทมาด้วย นับตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 22 เป็นต้นมา ในไทยและเมียนมาร์มีการสร้างรูปจำลองของ ìรอยพระบาทî โดยมีความเชื่อแบบเดียวกันคือ ทำให้ดินแดนที่รูปจำลองของรอยพระบาทนั้นประดิษฐานอยู่กลายเป็นดินแดนอันศักดิ์สิทธิ์ซึ่งพระพุทธเจ้าเคยเสด็จมาโปรด และจะทรงคุ้มครองรักษาตลอดไป ซึ่งรูปพระบาทจำลองที่วัดเกาะวาลุการาม จังหวัดลำปางเป็นพระพุทธบาทจำลองสี่รอยที่แกะสลักจากหินหยกขาวเมืองมัณฑะเลย์ ประเทศเมียนมาร์ แล้วนำมาประดิษฐานที่ประเทศไทยในปีพุทธศักราช 2446 สันนิษฐานว่าการสร้างพระพุทธบาทสี่รอยนี้น่าจะเกิดขึ้นในประเทศไทยและได้แพร่หลายเข้าไปในประเทศเมียนมาร์ เนื่องจากไม่พบพระพุทธบาทสี่รอย ณ ที่ใด ๆ ในประเทศเมียนมาร์
เอกสารอ้างอิง
กรมการศาสนา. (2532). ประวัติวัดทั่วราชอาณาจักร เล่ม 8. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงศึกษาธิการ.
กิติศักดิ์ เฮงษฎีกุล. (2553). กาดกองต้า ย่านเก่าเล่าเรื่องเมืองลำปาง. พิมพ์ครั้งที่ 2. นนทบุรี: โรงพิมพ์มติชน ปากเกร็ด.
เชษฐ์ ติงสัญชลี. (2558). ประวัติศาสตร์ศิลปะ อินเดียและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้. กรุงเทพมหานคร: มิวเซียมเพรส.
ดำรงราชานุภาพ, สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยา. (2511). อธิบายเรื่องพระบาท. กรุงเทพมหานคร: กรมศิลปากร.
นันทนา ชุติวงศ์. (2533). รอยพระพุทธบาทในศิลปะเอเชียใต้และเอเชียอาคเนย์. กรุงเทพมหานคร: ด่านสุทธาการพิมพ์.
พรศิลป์ รัตนชูเดช. (ม.ป.ป.) ภาพลายเส้นพุทธศิลป์ล้านนา. จัดพิมพ์เนื่องในวาระเกษียณอายุราชการ ณ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตเชียงใหม่ วัดสวนดอก 30 กันยายน 2554.
พระปริยัติโมลี (ฟื้น ปาสาทิโก). (2496). รอยพระพุทธบาท. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ ร.ส.พ.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทยฉบับมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหามกุฏราชวิทยาลัย. (2534). พระไตรปฎกพรอมอรรถกถา แปลชุด 91 เลม. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพมหามกุฏราชวิทยาลัย.
มณวิภา เจียจันทร์พงษ์. (ม.ป.ป.) รายงานการวิจัยการศึกษาเรื่องตำนานพระพุทธบาทและพระธาตุ. กรุงเทพมหานคร: กรมศิลปากร.
มณเฑียร ศุภลักษณ์. (2541). รอยพระพุทธบาทในประเทศไทย. กรุงเทพมหานคร: บริษัท เอส.ที.พี. เวิลด์ มีเดีย จำกัด.
มณีรัตน์ รัตนัง. (2546). ประติมากรรมประดับศาสนาสถานพม่าในเมืองลำปาง. เชียงใหม่ : ภาควิชาศิลปะไทย คณะวิจิตรศิลป์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ศักดิ์ชัย สายสิงห์. (2546). ศิลปะล้านนา. กรุงเทพมหานคร: กรมศิลปากร.
สมเกียรติ โล่เพชรัตน์. (2550). พระพุทธรูปศิลปะพม่า ประวัติศาสตร์ชนชาติพม่ากับประติมากรรมในพระพุทธศาสนา. กรุงเทพมหานคร: สยามอินเตอร์เนชั่นแนลบุคส์.
สุภัทรดิศ ดิศกุล. (2540). ประวัติศาสตร์ศิลปะประเทศใกล้เคียง. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มติชน.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
Copyright and Licensing:
Current Applied Science and Technology treasures copyright protection and licensing to secure author’s rights. The appropriate dissemination of articles is exercised to ensure openness, accessibility, and attribution. Authors retain copyright ownership, and articles are published under a Creative Commons Attribution License (CC BY-NC-ND license, http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/), which allows sharing, and proper attribution. These policies foster an environment of collaboration and openness as well as responsible sharing, benefiting authors and the research community while intellectual property rights are honored.