อิทธิพลของโลกวัชชะกับการกำหนดกติกาของภิกษุสงฆ์

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อสะท้อนให้เห็นถึงอิทธิพลของโลกวัชชะกับการกำหนดกติกาของภิกษุสงฆ์ ผลการวิเคราะห์พบว่า โลกวัชชะหมายถึงโทษทางโลกที่สังคมติเตียน และอรรถกถาจารย์ยังได้เพิ่มเติมไว้ว่า การกระทำใดที่ประกอบด้วยอกุศลจิต การกระทำนั้นขึ้นชื่อว่า โลกวัชชะ ซึ่งโลกวัชชะมีอิทธิพลสำคัญในการบัญญัติพระวินัยที่เริ่มจากสังคมเป็นผู้กล่าวโจทย์ภิกษุสงฆ์ที่มีความประพฤติไม่เหมาะสม จนนำไปสู่การบัญญัติเกิดขึ้น เช่น ปฐมสิกขาบท จะพิจารณาเห็นความสำคัญของชุมชนในข้อกล่าวหาที่เป็นโลกวัชชะ แล้วบัญญัติพระวินัย ที่เรียกว่าสิกขาบท กล่าวได้ว่าทุกสิกขาบทล้วนเกิดจากโลกวัชชะเป็นมูลแทบทั้งสิ้น เมื่อกาลพุทธสมัยล่วงมาได้ 25 พุทธศตวรรษ โลกวัชชะเองกลับยังมีอิทธิพลต่อคณะสงฆ์ของไทย ที่จะต้องอาศัยกฎหมายเพื่อตราพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ไทยขึ้น การอาศัยกฎหมายนี้เพื่อลงโทษภิกษุสงฆ์ที่ต้องคดีความและถือเป็นโลกวัชชะ ไม่มีโทษทางพระวินัยโดยตรงเสียทีเดียว หากความผิดที่เป็นโลกวัชชะจะยังดำรงสมณเพศอยู่ย่อมไม่เหมาะสมจำเป็นต้องลาสิกขาไป ดังนั้น โลกวัชชะจึงเป็นทั้งกระจกสะท้อนภิกษุสงฆ์และเป็นเครื่องมือสำคัญของชุมชนสังคมที่จะได้เกื้อหนุนต่อกันต่อไป