ตุงล้านนา: สื่อสัญลักษณ์ทางพระพุทธศาสนา
คำสำคัญ:
ตุง, ล้านนา, สิ่อสัญลักษณ์พระพุทธศาสนาบทคัดย่อ
ตุง เป็นสิ่งประดิษฐ์ที่หล่อหลอมมาจากภูมิปัญญาความเชื่อ ประเพณี และวัฒนธรรม อันเก่าแก่และงดงามของชาวล้านนา ที่ยังผูกพันและมีบทบาทและอิทธิพลต่อวิถีชีวิตประจำวันของชาวล้านนา ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันหรือตั้งแต่เกิดจนตาย ความเชื่อเกี่ยวกับการสร้างตุง หรือทานตุงมีความสัมพันธ์กับพิธีกรรมในพระพุทธศาสนาและประเพณีต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินชีวิตของชาวล้านนา โดยมีความเชื่อว่าตุงเป็นสัญลักษณ์ของความดี ความเป็นสิริมงคล และเป็นสื่อในการนำวิญญาณของผู้ถวายตุง และวิญญาณของผู้ล่วงลับที่มีผู้ถวายตุงให้ได้ไปสู่สรวงสวรรค์ นอกจากนั้นยังใช้ตุงเป็นเครื่องสักการะถวายไว้ในพระพุทธศาสนาอีกด้วย การถวายตุงดังกล่าวนับเป็นมรดกทางวัฒนธรรมอันเก่าแก่ของชาวล้านนา และยังสะท้อนให้เห็นถึงภูมิปัญญาของชาวล้านนา ที่ยังตกทอดมาถึงปัจจุบัน โดยผ่านการถ่ายทอดจากคนรุ่นหนึ่งมายังอีกรุ่นหนึ่ง ตำนานตุงจึงเป็นภูมิปัญญา ความเชื่อ ความศรัทธา เพื่อหวังอานิสงส์และความสุขความเจริญแก่ตนเอง และอนุชนรุ่นต่อไปควรช่วยกันสืบสาน รักษาไว้เป็นมรดกของชาวล้านนาสืบต่อไป
เอกสารอ้างอิง
ชไมพร พรเพ็ญพิพัฒน์. (2546). ตุงมรดกแผ่นดินล้านนา. กรุงเทพมหานคร: ที เจ เจ.
ตำนานมูลศาสนา. (2544). มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตเชียงใหม่.
พระปลัดนิรันดร์ อภิวฑฺฒโน (ขันธิมา). (2551). ตุงล้านนาภูมิปัญญาของบรรพชน. พิมพ์ครั้งที่ 2. เชียงใหม่: โรงพิมพ์ หจก. อนุพงษ์การพิมพ์.
พระพุทธโฆสาจารย์. (2553). ธมฺมปทฏฺฐกถา ปฐโม ภาโค. พิมพ์ครั้งที่ 35. นครปฐม: โรงพิมพ์มหา มกุฏราชวิทยาลัย.
มณี พยอมยงค์. (2529). วัฒนธรรมล้านนาไทย. (ภาคเหนือ) กรุงเทพมหานคร : ไทยวัฒนาพานิช.
มณี พยอมยงค์. (2543). ประเพณีสิบสองเดือนล้านนาไทย รวมเล่ม. เชียงใหม่ : ส.ทรัพย์การพิมพ์.
มณี พยอมยงค์. และศิริรัตน์ อาศนะ. (2538). เครื่องสักการะในล้านนาไทย. เชียงใหม่: ส.ทรัพย์การพิมพ์.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงการณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร : มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ยุพิน เข็มมุกด์. (2553). ช่อและตุง ศิลป์แห่งศรัทธา ภูมิปัญญาท้องถิ่น. เชียงใหม่: เชียงใหม่โรงพิมพ์แสงศิลป์.
รักชนก อินจันทร์. (2552). “การพัฒนาหลักสูตรรายวิชางานประดิษฐ์ เรื่องการใช้ตุงล้านนา”. วิทยานิพนธ์ สาขาวิชาอาชีวศึกษามหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2554). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร : ศิริวัฒนาอินเตอร์พริ้นท์ จำกัด.
เรณู อรรฐาเมศร์. (2529). “การเปลี่ยนแปลงค่านิยมชาวล้านนา”. รายงานวิจัย. วัฒนธรรมของสำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ.
วิธวดี ทวีทรัพย์. (2544). “อาชีพการทอตุงใย บ้านแท่นดอกไม้ อำเภอจอมทอง จังหวัดเชียงใหม่”. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
วิลักษณ์ ศรีป่าซาง. (2542). ทุง. สารานุกรมวัฒนธรรมไทย ภาคเหนือ เล่ม 5. กรุงเทพมหานคร : สยามเพรสแมเนจเม้นท์.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
Copyright and Licensing:
Current Applied Science and Technology treasures copyright protection and licensing to secure author’s rights. The appropriate dissemination of articles is exercised to ensure openness, accessibility, and attribution. Authors retain copyright ownership, and articles are published under a Creative Commons Attribution License (CC BY-NC-ND license, http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/), which allows sharing, and proper attribution. These policies foster an environment of collaboration and openness as well as responsible sharing, benefiting authors and the research community while intellectual property rights are honored.