การสร้างสรรค์งานลายคำด้วยเทคนิคผสมระหว่าง แม่พิมพ์ฉลุลาย และขูดลาย ฮายดอก
คำสำคัญ:
ลายคำ, ล้านนา, เทคนิคผสมผสาน, แม่พิมพ์ฉลุลาย, ขูดลาย ฮายดอกบทคัดย่อ
บทความนี้ มุ่งศึกษาและสร้างสรรค์งานลายคำด้วยเทคนิคผสมผสานระหว่างการใช้แม่พิมพ์ฉลุลาย และเทคนิคการขูดลาย ฮายดอก โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประวัติความเป็นมา เทคนิค และรูปแบบของลายคำล้านนา การพัฒนาเทคนิคการสร้างสรรค์งานลายคำด้วยการผสมผสานระหว่างแม่พิมพ์ฉลุลาย และเทคนิคการขูดลาย ฮายดอก หลังจากนั้นจึงการสร้างสรรค์ผลงานลายคำที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว
ผลการศึกษาพบว่า ลายคำล้านนามีประวัติศาสตร์อันยาวนาน เทคนิคการสร้างสรรค์ลายคำมีหลากหลายรูปแบบ หนึ่งในเทคนิคที่นิยมใช้คือ เทคนิคผสมระหว่างแม่พิมพ์ฉลุลาย และขูดลาย ฮายดอก ด้วยเทคนิคผสมระหว่างแม่พิมพ์ฉลุลาย และขูดลาย ฮายดอก เป็นการปิดทองแม่พิมพ์ฉลุลายที่มีการขูดเส้นเพิ่มขึ้น หรือแต่งเติมเส้นเพื่อสร้างรายละเอียดให้เกิดความสวยงาม เทคนิคดังกล่าวนี้จะเป็นลักษณะเด่นและเอกลักษณ์เฉพาะงานลายคำล้านนา อันเป็นที่นิยมมากที่สุดและปรากฏอยู่โดยทั่วไปในงานประดับตกแต่งวิหารล้านนา ซึ่งแม่พิมพ์ฉลุลาย นิยมใช้สร้างรูปทรงหลักของลวดลาย มักเป็นลวดลายเรขาคณิต ลวดลายกนก ลายดอกไม้ หรือลวดลายเทพนม ส่วนการขูดลาย ฮายดอก ใช้สร้างรายละเอียดเพิ่มเติมบนลวดลาย โดยใช้เครื่องมือแหลมขูดขีดลงบนพื้นผิวที่ปิดทองไว้แล้ว งานลายคำที่สร้างสรรค์ด้วยเทคนิคผสมผสานนี้ จะได้ลวดลายที่สวยงาม ประณีต อ่อนช้อย เทคนิคทั้งสอง เป็นเทคนิคที่สามารถนำมาผสมผสานกันเพื่อสร้างสรรค์ผลงานลายคำที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวได้ ผลงานลายคำที่ได้สร้างสรรค์ขึ้น แสดงถึงความประณีต สวยงาม และสะท้อนให้เห็นถึงเอกลักษณ์ของลายคำล้านนา
เอกสารอ้างอิง
นิธิ สถาปิตานนท์. (2564). สถาปัตยกรรมล้านนา. กรุงเทพมหานคร : ลายเส้น พับบลิชชิ่ง.
ปกรณ์ พรหมวิทักษ์. (2554). จิตรกรรมฝาผนังในประเทศไทย. เข้าถึงเมื่อ 22 กุมภาพันธ์ 2563. เข้าถึงได้จากhttp://samforkner.org/thaiart/muralthai.html
พระวิจัย อิทฺธิโก. (2560). ความเชื่อเรื่องไตรภูมิของคนในสังคมล้านนา. วารสารมจรพุทธปัญญาปริทรรศน์. 2(3), 26.
ลิปิกร มาแก้ว, วิทยา พลวิฑูรย์, เนติ พิเคราะห์. (2562). หลักสูตรลายคำล้านนา(แม่พิมพ์ลายฉลุ) โครงการพัฒนาคุณภาพการศึกษาและการพัฒนาท้องถิ่นโดยมีสถาบันการศึกษาเป็นพี่เลี้ยง. เชียงใหม่: คณะศิลปกรรมและสถาปัตยกรรมศาสตร์มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา.
พระอธิวัฒน์ ธรรมวัฒน์ศิริ, พิสิฎฐ์ โคตรสุโพธิ์, ลิปิกร มาแก้ว, พระวิทวัสโกฎิฉกรรจ์, จันทรัสม์ ตาปูลิง. (2567). พุทธศิลปกรรมบําบัด: จิตรกรรมภาพพระบฏจากเวสสันตรชาดก ในชุมชนบ้านห้วยชมพู อ.แม่แตง จ.เชียงใหม่. วารสารสหวิทยาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์. 7(1), 18.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
Copyright and Licensing:
Current Applied Science and Technology treasures copyright protection and licensing to secure author’s rights. The appropriate dissemination of articles is exercised to ensure openness, accessibility, and attribution. Authors retain copyright ownership, and articles are published under a Creative Commons Attribution License (CC BY-NC-ND license, http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/), which allows sharing, and proper attribution. These policies foster an environment of collaboration and openness as well as responsible sharing, benefiting authors and the research community while intellectual property rights are honored.