การบูรณาการศิลปะบำบัดแบบองค์รวม เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตอย่างยั่งยืน ของชุมชน นวัตวิถีบ้านป่าตาล ต.บวกค้าง อ.สันกำแพง จ.เชียงใหม่
คำสำคัญ:
การบูรณาการ, ศิลปะบำบัดแบบองค์รวม, คุณภาพชีวิตอย่างยั่งยืน, ชุมชนนวัตวิถีบ้านป่าตาลบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้ ใช้แนวคิดศิลปะบำบัด คือ ศาสตร์แห่งการเยียวยาที่ใช้กิจกรรมทางศิลปะเป็นสื่อกลาง ช่วยให้ผู้คนได้จัดการกับอารมณ์ความรู้สึก ความคิด และประสบการณ์ต่างๆ อย่างสร้างสรรค์ เหมาะสำหรับทุกเพศทุกวัยหรือผู้ที่มีความบกพร่องทางร่างกายและจิตใจ เพื่อเสริมสร้างทักษะชีวิตและฟื้นฟูสุขภาพจิต นำไปสู่ชีวิตที่มีความสุขและสมดุล การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ ได้แก่ 1) เพื่อศึกษารูปแบบการพัฒนาผลิตชุมชนโดยประยุกต์ใช้ภูมิปัญญาพื้นบ้านป่าตาล จังหวัดเชียงใหม่ บูรณาการกับแนวคิดศิลปะบำบัดแบบองค์รวม 2) เพื่อศึกษาความต้องการของผู้ผลิตสินค้าชุมชนบ้านป่าตาล จังหวัดเชียงใหม่ ในการยกระดับทักษะด้านศิลปะเพื่อสร้างสรรค์ผลิตสินค้าชุมชน และ 3) เพื่อศึกษารูปแบบการเผยแพร่องค์ความรู้ของปราชญ์ชาวบ้านผู้ผลิตสินค้าชุมชนบ้านป่าตาล จังหวัดเชียงใหม่ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ กลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ ครูภูมิปัญญา ปราชญ์ชุมชน และผู้สูงอายุของชุมชนนวัตวิถีบ้านป่าตาล ต.บวกค้าง อ.สันกำแพง จ.เชียงใหม่
ผลการวิจัยพบว่า 1. รูปแบบการพัฒนาผลิตชุมชนโดยประยุกต์ใช้ภูมิปัญญาพื้นบ้านป่าตาล จังหวัดเชียงใหม่ บูรณาการกับแนวคิดศิลปะบำบัดแบบองค์รวม พบว่า ได้มีการออกแบบผลิตภัณฑ์ในรูปแบบใหม่ คือ โคมล้านนาเทคนิคสีน้ำมันลอยน้ำ โคมล้านนาเทคนิคเพนท์ ตุงใยศิลปะการตัดกระดาษล้านนา และตุงแม่พิมพ์ฉลุลายล้านนา 2. ความต้องการของผู้ผลิตสินค้าชุมชนบ้านป่าตาล จังหวัดเชียงใหม่ ในการยกระดับทักษะด้านศิลปะเพื่อสร้างสรรค์ผลิตสินค้าชุมชน พบว่า 1) ความต้องการเรียนรู้เทคนิคการออกแบบใหม่ๆ ผู้ผลิตสินค้าชุมชนบ้านป่าตาลต้องการเรียนรู้เทคนิคการออกแบบใหม่ๆ เพื่อนำมาพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้มีความสวยงาม ทันสมัย 2) ความต้องการเรียนรู้การใช้สีและวัสดุที่หลากหลาย ผู้ผลิตสินค้าชุมชนบ้านป่าตาลต้องการเรียนรู้การใช้สีและวัสดุที่หลากหลาย เพื่อเพิ่มลูกเล่นให้กับผลิตภัณฑ์ และ 3) ความต้องการเรียนรู้การผสมผสานศิลปะล้านนากับศิลปะสมัยใหม่ ผู้ผลิตสินค้าชุมชนบ้านป่าตาลต้องการเรียนรู้การผสมผสานศิลปะล้านนากับศิลปะสมัยใหม่ เพื่อสร้างเอกลักษณ์ให้กับผลิตภัณฑ์ 3. รูปแบบการเผยแพร่องค์ความรู้ของปราชญ์ชาวบ้านผู้ผลิตสินค้าชุมชนบ้านป่าตาล จังหวัดเชียงใหม่ ได้แก่ การถ่ายทอดองค์ความรู้ การสาธิตการผลิต การถ่ายทอดองค์ความรู้ผ่านสื่อ และการจัดตั้งแหล่งเรียนรู้ รวมไปถึงการสร้างแบรนด์ ìโคมและตุงใยบ้านป่าตาลî เพื่อเป็นการสร้างเอกลักษณ์ให้กับผลิตภัณฑ์ การส่งเสริมการตลาดของโคมและตุงใยผ่านช่องทางต่างๆ ให้เข้ากับยุคสมัยปัจจุบัน
เอกสารอ้างอิง
ชลิดา รัชตะพงศ์ธร. (2554). สีและปัจจัยเกี่ยวเนื่องในศิลปะบำบัดที่มีอิทธิพลต่อการลดภาวะซึมเศร้าของ ผู้สูงอายุ. รายงานวิจัย. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ชาญณรงค์ พรรุ่งโรจน์. (2544). ศิลป์: ยิน ยล สัมผัส. กรุงเทพมหานคร: ฟอร์แมท แอสโซซิเอทส์.
ดรุฑ สิทธิรัตน์. (2565). ทักษิณาวรรต: ศิลปะบำบัดในมิติทางพระพุทธศาสนา. วารสารสหวิทยาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์. 5(4), 1571 - 1582.
ทวีศักดิ์ สิริรัตน์เรขา. (2550). ศิลปะบำบัด ศาสตร์และศิลป์แห่งการบำบัด. กรุงเทพมหนาคร: โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.
ธันยวนันฐ์ ปุญญาธนรัตนะ และคณะ. (2566). ศิลปะบําบัดสําหรับเด็กและเยาวชนที่ถูกทารุณกรรม. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม. 7(7), 120-132.
พงศกร เล็งดี. (2555). การใช้ศิลปะบำบัดกับผู้ป่วยทางจิตเวช. วารสารสถาบันจิตเวชศาสตร์สมเด็จเจ้าพระยา. 6(1): 36 – 46.
พรนภา สุขมูลศิริ. (2564). การออกแบบสื่อศิลปะบำบัดความเครียดเพื่อส่งเสริมสุขภาวะจิตในวัยทำงาน. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต. คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.
พิเศษ โพพิศ. (2561). ศิลปบำบัดสำหรับผู้ต้องขังชาย. วารสารพัฒนศิลป์วิชาการ. 2(ฉบับพิเศษ), 249-256.
วศมนตร์ ทรัพย์สินชัย, มัทธนี ปราโมทย์เมือง. (2548). กิจกรรมทางศิลปะเพื่อพัฒนาความคิดสร้างสรรค์. เอกสารประกอบการสัมมนาเชิงปฏิบัติการ เรื่อง การใช้ศิลปะเพื่อการบำบัด. กรุงเทพมหานคร: สถาบันราชานุกูล.
สายอักษร รักคง. (2563). เยียวยาสภาวะสุขภาพจิตด้วยศิลปะบำบัด. วารสารศิลป์ พีระศรี. 7 (2), 65–84.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
Copyright and Licensing:
Current Applied Science and Technology treasures copyright protection and licensing to secure author’s rights. The appropriate dissemination of articles is exercised to ensure openness, accessibility, and attribution. Authors retain copyright ownership, and articles are published under a Creative Commons Attribution License (CC BY-NC-ND license, http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/), which allows sharing, and proper attribution. These policies foster an environment of collaboration and openness as well as responsible sharing, benefiting authors and the research community while intellectual property rights are honored.
