สิมวัดเชียงทอง เมืองหลวงพระบาง

ผู้แต่ง

  • Ven. Peng Sengmany Srisavat temple, Nanok Village, Thongmyxay District, Sayabuli Province, Lao PDR
  • พระครูธีรสุตพจน์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตเชียงใหม่

คำสำคัญ:

สิมวัดเชียงทอง, หลวงพระบาง

บทคัดย่อ

สิมวัดเชียงทอง ที่เป็นศูนย์รวมศิลปะแขนงต่าง ๆ คือ สถาปัตยกรรม จิตรกรรม ประติมากรรม  ของล้านช้าง เพราะว่าวัดเชียงทองได้ รวบรวมงานด้านสถาปัตยกรรมของแต่ละยุคมาผสมผสานประยุกต์สร้างขึ้น อย่างสวยงามเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว มีการนำเอาวัสดุที่มีค่า เช่น ทองคำ อัญมณีและ ดิน ไม้ สีธรรมชาติมาเป็นส่วนประกอบสำคัญ ประดับลงบนงานไม้แกะสลักได้งดงามลงตัวโดยเฉพาะ หน้าบัน แขนนาง บานประตู สีหน้าท่าทาง  ตลอดถึงการติดมุกแก้วอันวิจิตรปรากฏอยู่  เป็นความอ่อนช้อยงดงามบริบูรณ์ทางด้านศิลปะ สร้างขึ้นอย่างมีความสวยงามเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว สิมโครงสร้างเตี้ย หลังคาหลดหลั่นซ้อนกันสามตับแลดูด้านหน้าคล้ายแม่ไก่กกไข่ คล้ายจอมแห มียอดช่อฟ้า 17 ยอด ซึ่งมีนักประวัติศาสตร์ศิลปะให้นิยามความหมาย อิงตามหลักความเชื่อของไตรภูมิโดยใช้พุทธสัญลักษณ์ และคติจักรวาลวิทยามาใช้ จึงมีพระพุทธเจ้าเป็นศูนย์กลางของจักรวาล และมีคุณค่าทางด้านจิตใจ สิมวัดเชียงทองเปรียบดุจยานพาหนะทางจิตวิญญาณ และเรื่องราวที่ปรากฏทางงานพุทธศิลป์ องค์ประกอบ รูปแบบ รูปทรง ภูมิปัญญาทางศิลปกรรมของล้านช้าง แสดงให้เห็นถึงความงดงาม ละเอียด วิจิตร สงบ สมถะ เรียบง่าย สามารถนำผู้คนที่เข้าไปได้สัมผัสความสงบสุขทางจิตใจ ผ่านงานศิลปะและวิถีปฏิบัติของพระสงฆ์สามเณรที่สืบทอดมายาวนาน

เอกสารอ้างอิง

กิติยา อุทวิ. (2562). สัมภาษณ์. 25 มีนาคม.

เจ้าคำมั่น วงกรัตนะ. (2507). ตำนานเมืองหลวงพระบาง. หลวงพระบาง: เวียงกรุง.

ธีรยุทธ อินทจักร. “สุขายะทางรูปทรงในงานสถาปัตยกรรมพระอุโบสถวัดเชียงทอง เมืองหลวงพระบาง.” JED: วารสารวิชาการ การออกแบบสภาพแวดล้อม. 4(2), 6.

ธีระพงศ์ โพธิ์มั่น. (2553). การท่องเที่ยวกับการเปลี่ยนแปลงของพื้นที่: กรณีศึกษาวัดเชียงทองและปริมณฑลหลวงพระบาง สปป. ลาว. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาภูมิศาสตร์. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

แผนกกรมมรดกโลกแขวงหลวงพระบาง. (2544). แผนผังปกปักรักษาและทำให้มีคุณค่า ในหมวดแผนผังแต่ละหัวเมือง. หลวงพระบาง: กระทรวงวัฒนธรรม.

พระไพวัน มาลาวง. (2562). สัมภาษณ์. 21 มีนาคม.

พระสาธุใหญ่อ่อนแก้ว. (2562). สัมภาษณ์. 21 มีนาคม.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2535). พระไตรปิฎกภาษาบาลี ฉบับมหาจุฬาเตปิฏกํ 2500.กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

วรลัญจก์ บุญยสุรัตน์. (2544). วิหารล้านนา. กรุงเทพมหานคร: เมืองโบราณ.

วรลัญจก์ บุญยสุรัตน์. (2548). ชื่นชมสถาปัตย์ วัดในหลวงพระบาง. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร: เมืองโบราณ.

วรลัญจก์ บุญยสุรัตน์. (2555). วัดในหลวงพระบาง. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพมหานคร: เมืองโบราณ.

สันติ เล็กสุขุม. (2539). “สัญลักษณ์ของศูนย์กลางจักรวาล”. ศิลปวัฒนธรรม. 17(6), 180.

สุจิตต์ วงษ์เทศ. (2530). เจ๊กปนลาว. กรุงเทพมหานคร: ศิลปวัฒนธรรม.

สุวิทย์ จิระมณี. (2545). ศิลปะสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นในวัฒนธรรมไทย-ลาว. ชลบุรี: คณะศิลปกรรมศาสตร์มหาวิทยาลัยบูรพา.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

12/01/2022

รูปแบบการอ้างอิง

Sengmany, V. P. ., & พระครูธีรสุตพจน์. (2022). สิมวัดเชียงทอง เมืองหลวงพระบาง. วารสารพุทธศิลปกรรม, 5(2), 53–79. สืบค้น จาก https://so09.tci-thaijo.org/index.php/barts/article/view/4211

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ