ความขัดแย้งทางจริยธรรมและการตัดสินใจ จากภาพยนตร์เรื่องอัศวินรัตติกาล
คำสำคัญ:
ทฤษฎีทางแยกศีลธรรม, การทดลองทางความคิด, ภาวะกลืนไม่เข้าคายไม่ออกในทางศีลธรรมบทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อวิเคราะห์มุมมองทฤษฎีทางแยกศีลธรรมในภาพยนต์เรื่องอัศวินรัตติกาล ผ่านตัวละครแบทแมนและโจ๊กเกอร์กับสถานการณ์ทางเลือกตัดสินใจที่ยากลำบากโดยเฉพาะ 3 ฉากสำคัญที่แต่ละสถานการณ์จะยกระดับความยากขึ้นตามลำดับ 2) วิเคราะห์ประเด็นทางจริยศาสตร์ของตัวละครดังกล่าวที่ปรากฎในภาพยนตร์ เช่น ปรัชญาประโยชน์นิยม แนวคิดแบบสัมบูรณ์นิยมกับแนวคิดสัมพัทธนิยมทางศีลธรรม และ
3) เพื่อวิเคราะห์พุทธปรัชญาต่อมุมมองจริยศาสตร์ที่นำเสนอในภาพยนตร์ ซึ่งเอื้อต่อเกณฑ์การตัดสินทางจริยศาสตร์
ทฤษฎีทางแยกศีลธรรมจึงเป็นการทดลองทางความคิดที่ทำให้เห็นภาวะตัดสินใจเลือกลำบากในทางศีลธรรม โดยมีทัศนะมุ่งเน้นไปที่เจตนาของผู้กระทำเป็นหลัก ทำให้เราต้องพิจารณาว่าแท้จริงแล้วคุณค่าทางศีลธรรมในสังคมถูกกำหนดโดยผลลัพธ์เพียงอย่างเดียวหรือไม่ สอดคล้องกับแนวคิดหลักของพุทธปรัชญา กล่าวคือ เจตนาเป็นเกณฑ์ตัดสินเริ่มต้นก่อน ตามด้วยการกระทำและผลการกระทำตามลำดับ กรอบแนวคิดนี้จึงเป็นเครื่องมือสำคัญในการตรวจสอบสัญชาตญาณทางศีลธรรมของเราได้เสมอ และถูกใช้เพื่อกระตุ้นให้ฉุกคิดเกี่ยวกับความแตกต่างระหว่างการฆ่ากับการปล่อยให้ตาย ไปสู่ความเข้าใจเกี่ยวกับการใช้ตรรกะทางศีลธรรม โดยเป้าหมายแท้จริงไม่ใช่ทดสอบเพียงแค่เรื่องศีลธรรมเพียงเท่านั้น หากแต่ยังเสนอให้พิจารณาถึงผลลัพธ์ที่อาจจะตามมาจากการตัดสินใจกระทำสิ่งต่างๆ เพื่อให้เราดำเนินชีวิตอย่างรอบคอบในโลกแห่งความเป็นจริงมากยิ่งขึ้นนั่นเอง
เอกสารอ้างอิง
เนื่องน้อย บุณยเนตร. (2539). จริยศาสตร์ตะวันตก : ค้านท์ มิลล์ ฮอบส์ รอลส์ ซาร์ทร์. กรุงเทพมหานคร:สํานักพิมพ์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2535). พระไตรปิฎกภาษาบาลี ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม 25. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม 17. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระครูปลัดธันรบ โชติวํโส (วงศ์ษา). (2563). เกณฑ์ตัดสินทางพุทธจริยศาสตร์ที่มีต่อการใช้ปัญญาประดิษฐ์. วิทยานิพนธ์ พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาปรัชญา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พุทธทาสภิกขุ. (2549). อิทัปปัจจยตา. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร: สุขภาพใจ.
วิทย์ วิศทเวทย์. (2542). ปรัชญาทั่วไป โลก และความหมายของชีวิต. กรุงเทพมหานคร: อักษรเจริญทัศน์.
Christopher Nolan. (Director). (2008). The Dark Knight. [Motion Picture]. United States: Warner Bros. Pictures.
Clint Eastwood. (Director). (2014). American Sniper. [Motion Picture]. United States: Warner Bros. Pictures.
Immanuel Kant. (1785). Groundwork of the Metaphysics of Morals. Edited and Translated by Mary Gregor. Cambridge: Cambridge University.
Immanuel Kant. (1788). Critique of Practical Reason. Edited and Translated by Mary Gregor. 2nd edition. Cambridge: Cambridge University Press.
James Rachels. (2011). The Elements of Moral Philosophy. 7th edition. New York. United State: McGraw-Hill Education.
John Stuart Mill. (1859). On Liberty. Oxford New York : Oxford University.
Judith Thomson. (1976). Killing, Letting Die, and the Trolley Problem. The Monist: An International Quarterly Journal of General Philosophical Inquiry. 86 (59), 204 - 217.
Judith Thomson. (1985). The Trolley Problem. Yale Law Journal. 94 (6), 1395 - 1415.
Philippa Foot. (1967). The Problem of Abortion and the Doctrine of the Double Effect . The Oxford Review. 5 (5), 5 - 15.
Richard Rorty. (1989). Contingency, Irony, and Solidarity. Cambridge: Cambridge University Press.
Scott Rae. (2018). Moral Choices: An Introduction to Ethics. Fourth edition. Michigan. United State: Zondervan Academic.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
Copyright and Licensing:
Current Applied Science and Technology treasures copyright protection and licensing to secure author’s rights. The appropriate dissemination of articles is exercised to ensure openness, accessibility, and attribution. Authors retain copyright ownership, and articles are published under a Creative Commons Attribution License (CC BY-NC-ND license, http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/), which allows sharing, and proper attribution. These policies foster an environment of collaboration and openness as well as responsible sharing, benefiting authors and the research community while intellectual property rights are honored.
