โยนิโสมนสิการ : หลักการคิดที่เหมาะสมกับคนไทยในยุค 4.0

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสง ค์เพื่อศึกษาโยนิโสมนสิการ ระบบการคิดที่เหมาะสมกับคนไทยในยุคไทยแลนด์ 4.0 โยนิโสมนสิการ คือ การพิจารณาโดยแยบคาย อุบายวิธีใส่ใจ ใคร่ครวญ ไตร่ตรอง คำนึงถึง การทำในใจให้ดีละเอียดถี่ถ้วน การพิจารณาอย่างรอบคอบถี่ถ้วน มีคุณค่าเท่ากับ ìอัปปมาทธรรมî คือ ความไม่ประมาท เป็นแหล่งรวม ìกุศลธรรมî ทั้งปวง กระบวนการคิดแบบโยนิโสมนสิการ เป็นการฝึกใช้ความคิด ให้รู้จักคิดอย่างถูกวิธี คิดอย่างมีระเบียบ คิดอย่างวิเคราะห์ ไม่มองเห็น อย่างผิวเผินตื้น ๆ จัดเป็นขั้นตอนสำคัญของการสร้างปัญญา โยนิโสมนสิการ ไม่ใช่ตัวปัญญา แต่เป็นปัจจัยให้เกิดปัญญา เป้าหมายสูงสุด คือ การดับทุกข์ ในชีวิต โยนิโสมนสิการ เป็นสิ่งที่หล่อเลี้ยงสติ ช่วยให้สติเกิดต่อเนื่องต่อไป

คนไทยในยุค 4.0 ถ้าต้องการสร้างความสุข ต้องรู้จักดำเนินชีวิตให้ถูกต้องทั้งต่อตัวเองและผู้อื่น ต้องรู้จักคิดเป็นพูดเป็น และทำเป็น เมื่อพิจารณาจากหลักโยนิโสมนสิการ มีความเหมาะสมกับยุค 4.0 เพราะกลไกการทำงานของโยนิโสมนสิการ จะนำเอากระบวนการคิดบริสุทธิ์ พิจารณาตามสภาวะตามเหตุปัจจัย
เป็นลำดับไม่สับสน มีเหตุผลและเกิดผลได้ ทำให้คนเป็นนาย ไม่ใช่ทาสของความคิด เอาความคิดมาใช้แก้ปัญหาในสังคมร่วมสมัยได้