พุทธศิลปะการสอนกับการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพุทธวิธีการสอนกับการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ วิธีสอนของพระพุทธเจ้า ได้แก่ 1) แบบสนทนา 2) แบบบรรยาย 3) แบบตอบปัญหา และ 4) แบบวางกฎข้อบังคับ มีลีลาในการสอน 4 อย่าง คือ 1) สันทัสสนา 2) สมาทปนา 3) สมุตเตชนา และ 4) สัมปหังสนา พระพุทธเจ้าทรงพิจารณาเนื้อหาที่จะสอนก่อน สอนจากเรื่องง่ายไปหายาก ใช้เหตุผลที่ผู้เรียนเข้าใจและเป็นประโยชน์สูงสุดแก่ผู้เรียน มีการยกอุทาหรณ์ การเปรียบเทียบด้วยข้ออุปมา อุปมัย การใช้อุปกรณ์การสอน การทำเป็นตัวอย่าง เพื่อให้ผู้ฟังมีความเบิกบาน สนุกสนาน ไม่เบื่อหน่าย พุทธวิธีการสอนมีความสอดคล้องกับการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ที่มุ่งเน้นให้ผู้เรียนสร้างองค์ความรู้ได้ด้วยตนเอง ผู้เรียนมีบทบาทสำคัญในการเรียนรู้ ส่งเสริมให้ผู้เรียนได้ทำงานร่วมกับผู้อื่นและนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน โดยครูเป็นผู้อำนวยความสะดวก จัดประสบการณ์การเรียนรู้และให้คำแนะนำอย่างใกล้ชิด
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กนกวรรณ โกมลิทธิพงศ์. (2545). “พุทธวิธีการสอนกับการเรียนรู้แบบเน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง”. สารนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
กิติยวดี บุญซื่อ. (2545). ทฤษฎีการเรียนรู้อย่างมีความสุข. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ณัฐวุฒิ กิจรุ่งเรือง. (2545). ผู้เรียนเป็นสำคัญและการเขียนแผนจัดการเรียนรู้ของครูมืออาชีพ. กรุงเทพมหานคร: สถาพรบุ๊กส์.
ประเวศ วสี. (2543). ปฏิรูปการเรียนรู้ ผู้เรียนสำคัญที่สุด. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.
ทิศนา แขมมณี. (2547). ศาสตร์การสอน องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. กรุงเทพมหานคร: บริษัทด่านสุทธาการพิมพ์จำกัด.
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2547). พุทธวิธีในการสอน. กรุงเทพมหานคร: ธรรมสภาและสถาบันบันลือธรรม.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2556). พุทธวิธีในการสอน. กรุงเทพมหานคร: บริษัท พิมพ์สวย จำกัด.
พระราชวรมนี (ประยูร ธมฺมจิตฺโต). (2540). ขอบฟ้าแห่งความรู้. กรุงเทพมหานคร: บริษัท สหธรรมิก จำกัด.
พระพุทธโฆสาจารย์.( 2548). คัมภีร์วิสุทธิมรรค. สมเด็จพระพุทธโฆสาจาย์ แปลเรียบเรียง. พิมพ์ครั้งที่ 6. ม.ป.ท.
พระพรหมบัณฑิต (ประยูร ธมฺมจิตฺโต). (2559). พระธรรมเทศนา 61 กัณฑ์. กรุงเทพมหานคร: หจก.สามลดา.
พระเมธีวชิโรดม(วุฒิชัย วชิรเมธี) ว.วชิรเมธี. มหัศจรรย์แห่งชีวิต. สืบค้นเมื่อ. (10 กันยายน 2562). แหล่งที่มา: https://www.facebook.com/TheMahatsajanOfLife/
พิมพ์พันธ์ เตชะคุปต์. (2543). หัวใจของการปฏิรูปการศึกษา. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์การศาสนา.
พุทธทาสภิกขุ. (2516). อิทัปปัจยตา. กรุงเทพมหานคร: ธรรมทานมูลนิธิ.
ภูมิพลอดุลยเดช. พระบาทสมเด็จพระปรมิทรมหา. (2552). คำพ่อสอน : ประมวลพระบรมราโชวาทและพระราชดำรัสเกี่ยวกับเด็กและเยาวชน. พิมพ์ครั้งที่ 6. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์กรุงเทพมหานคร.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2535). พระไตรปิฎกภาษาบาลี ฉบับมหาจุฬาเตปิฏกํ 2500.กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
_________. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
รุ่ง แก้วแดง. (2542). ปฏิวัติการศึกษาไทย. กรุงเทพมหานคร: พิฆเณศพริ้นติ้งเซ็นเตอร์.
สุมน อมรวิวัฒน์ และทิศนา แขมมณี. (2526). การจัดการเรียนการสอนกลุ่มสร้างประสบการณ์ชีวิต. เอกสารการสอนชุดวิชาการสอนกลุ่มสร้างเสริมประสบการณ์ชีวิต.มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
สมจิตร์ คล้ายปั้น. (2539). การเขียนแผนการสอนที่เน้นกระบวนการ. เอกสารลำดับที่ 19/2539. (หน่วยศึกษานิเทศก์: สำนักงานการประถมศึกษาจังหวัดสิงห์บุรี.
สำนักงานคณะกรรมการศึกษาแห่งชาติ. (2544).พุทธธรรมนำการศึกษาได้อย่างไร. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สัมฤทธิ์ ยศสมศักดิ์ และคณะ. (2555). นโยบายสาธารณะ. กรุงเทพมหานคร: เอ็ม.ที.เพรส,
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี. (2562). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2562. กรุงเทพมหานคร: บริษัท สยามสปอร์ต ซินดิเคท จำกัด.
สำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ. (2554). ก้าวสู่มาตรฐานการเรียนรู้สู่ทักษะชีวิต : แนวคิดแนวทางในการพัฒนาเด็กให้เป็นคนดี คนเก่ง มีความสุข และเป็นพลัง ในการสร้างสรรค์โลกให้งดงาม. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.
เสถียรพงษ์ วรรณปก. (2542). พุทธวิธีสอนจากพระไตรปิฎก. กรุงเทพมหานคร: หจก. อรุณการพิมพ์.
แสง จันทร์งาม. (2540). วิธีสอนของพระพุทธเจ้า. กรุงเทพมหานคร: มหามกุฏราชวิทยาลัย.