ลักษณะกัมมัฏฐานสมัยครูบาศรีวิชัย
คำสำคัญ:
กัมมัฏฐาน, ครูบาศรีวิชัยบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบายลักษณะกัมมัฏฐานสมัยครูบาศรีชัย ในพุทธศตวรรษที่ 25 การวิเคราะห์ในบทความเป็นผลสืบเนื่องจากการวิจัยเรื่องกัมมัฏฐานโบราณล้านนา ที่ได้รับทุนอุดหนุนการวิจัยจากกรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม ปี พ.ศ. 2559 ผลการวิเคราะห์พบว่ากัมมัฏฐานสมัยครูบาศรีวิชัย มีลักษณะเช่นเดียวกับกัมมัฏฐานล้านนา อันมีรากฐานมาจากคัมภีร์วิสุทธิมรรค ประกอบด้วยสมถกัมมัฏฐานมี 40 ประเภท และวิปัสสนากัมมัฏฐาน ปรากฏในล้านนาอย่างช้าตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 23 ในการสอนกัมมัฏฐานของครูบาศรีวิชัยมีทั้งสมถและวิปัสสนากัมมัฏฐาน สำหรับสมถกัมมัฏฐาน ได้แก่ หมวดอนุสสติ หมวดพรหมวิหารกัมมัฏฐาน หมวดอารูปปกัมมัฏฐาน และวิปัสสนากัมมัฏฐาน ได้แก่ ทิฎฐิวิสุทธิญาณ กังขาวิสุทธิญาณ และไตรลักษณ์ มีวัตถุประสงค์เพื่อการสั่งสมบุญบารมี และพัฒนาตนเองตามบุพนิมิตของมรรค มีผลการปฏิบัติเป็นไปตามที่บันทึกไว้ในวิสุทธิมรรค ส่วนผลการปฏิบัติที่แสดงในคำสอนกัมมัฎฐานครูบาศรีวิชัยเป็นเช่นเดียวกับที่บันทึกไว้ในกัมมัฏฐานครูบามหากัญจนเถร วัดสูงเม่น อำเภอสูงเม่น จังหวัดแพร่
เอกสารอ้างอิง
ครูบาธรรมชัย ธมฺมชโย. (2534). คู่มือสวดกัมมัฏฐาน ทำวัตร และบทปฏิบัติ สมถะวิปัสสนา วัดทุ่งหลวงอำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่. กรุงเทพมหานคร: รุ่งเรืองธรรม.
พระธมฺมเมธี. (2543). ค่าวตำนานปางเดิมครูบาศรีวิชัยบูรณะปฏิสังขรณ์พระธาตุช่อแฮ เมืองแพร่. เชียงใหม่: มิ่งเมือง.
พระธรรมปิฎก (ป.อ.ปยุตโต). (2546). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์. กรุงเทพมหานคร: เอส. อาร์. พริ้นติ้ง แมส โปรดักส์ จำกัด.
พระปลัดนิพันธ์ รกฺขิตสีโล, พับหนังสือไหว้พระถือศีลปฏิบัติกัมมัฏฐาน ฉบับวัดขุนคง อำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่. (2559). ยังไม่พิมพ์เผยแพร่.
พระปลัดนิพันธ์ รกฺขิตสีโล. ลักขณะศีลทานภาวนาแลฯ วัดขุนคง อำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่. (2559). ยังไม่พิมพ์เผยแพร่.
พระพรหมคุณาภรณ์ (2536). จะพัฒนาคนได้อย่างไร. กรุงเทพมหานคร: งานดี.
พระพรหมโมลี (วิลาศ ญาณวโร). (2545). ภาวนาทีปนี. กรุงเทพมหานคร: ดอกหญ้า.
พระพุทธโฆสเถระ. (2546). คัมภีร์วิสุทธิมรรค. แปลโดยสมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสภมหาเถร). กรุงเทพมหานคร: ประยูรวงศ์พริ้นติ้ง จำกัด.
พระภิกษุคันธิยะ. (2530). มูลกัมมัฏฐานรอม ฉบับครูบามหากัญจนเถร วัดสูงเม่น อำเภอสูงเม่น จังหวัดแพร่. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
พระอานนท์ พุทธธัมโม. (2546). ประวัติพระครูบาเจ้าศรีวิชัย สิริวิชโย นักบุญแห่งลานนาไทย. พะเยา: ม.ป.พ.
พิศ เงาเกาะ. (2530). สมาธิและแนวการปฏิบัติ กัมมัฏฐานพระครูพัฒนากิจจานุรักษ์ (ครูบาวงศ์)วัดพระพุทธบาทห้วยต้ม อำเภอลี้ จังหวัดลำพูน. นครราชสีมา: ม.ป.พ.
วิโรจน์ อินทนนท์. (2559). กัมมัฏฐานล้านนา. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส. (2539). สารานุกรมพระพุทธศาสนา. กรุงเทพมหานคร: มหามกุฏราชวิทยาลัยในพระบรมราชูปถัมภ์.
สัมภาษณ์พระปลัดนิพันธ์ รกฺขิตสีโล เจ้าอาวาสวัดขุนคง: 12 พฤษภาคม พ.ศ. 2560.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
Copyright and Licensing:
Current Applied Science and Technology treasures copyright protection and licensing to secure author’s rights. The appropriate dissemination of articles is exercised to ensure openness, accessibility, and attribution. Authors retain copyright ownership, and articles are published under a Creative Commons Attribution License (CC BY-NC-ND license, http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/), which allows sharing, and proper attribution. These policies foster an environment of collaboration and openness as well as responsible sharing, benefiting authors and the research community while intellectual property rights are honored.
