สัญญะของชื่อควยะในตำนานจามเทวีวงศ์

ผู้แต่ง

  • ศิริศักดิ์ อภิศักดิ์มนตรี มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตเชียงใหม่
  • ธณิกานต์ วรธรรมานนท์ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เชียงแสน

คำสำคัญ:

สัญญะ, ควยะ, จามเทวีวงศ์

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์โครงสร้างเนื้อหาตำนานจามเทวีวงศ์ 2) วิเคราะห์สัญญะของชื่อนายควยะในตำนานจามเทวีวงศ์  

ผลการศึกษาพบว่า 1) โครงสร้างเนื้อหาจามเทวีวงศ์มี 9 ตอน ตำนานมีจุดประสงค์เพื่ออธิบายการเกิดขึ้นของเจดีย์หริภุญชัย ตำนานได้แสดงละเอียดของการกำเนิดเมืองหริภุญชัย การปกครอง การสงคราม และความสัมพันธ์กับเมืองโดยรอบที่ผ่านการสงครามและการแต่งงาน 2) สัญญะของชื่อนายควยะในระดับของความหมายโดยตรง คือ ผู้ที่เกิดจากรอยเท้าควาย ในระดับความหมายโดยอ้อม คือ ผู้ที่มีจิตใจเงื่องหงอย หนักใจ ซึ่งเปรียบได้กับลักษณะนิสัยควาย และในระดับวัฒนธรรม คือ ผู้ไม่สามารถขึ้นปกครองเมืองได้ เพราะจิตใจไม่มีความมั่นคงในธรรม แต่ทำหน้าที่เป็นทูตและเป็นผู้ปกครองบ้านได้

เอกสารอ้างอิง

กรมศิลปากร. (2485). ประชุมตำนานพระธาตุ เล่ม 1. พระนคร: พานิชศุภผล.

กรมศิลปากร. (2512). ประชุมตำนานภาคที่ 72 เล่ม 45. พระนคร: คุรุสภา.

กาญจนา แก้วเทพ. (2552). การวิเคราะห์สื่อ แนวคิดและเทคนิค. กรุงเทพมหานคร: ห้างหุ้นส่วนจำกัด ภาพพิมพ์.

ไชยรัตน์ เจริญสินโอฬาร. (2545). สัญวิทยาโครงสร้างนิยมหลังโครงสร้างนิยมกับการศึกษารัฐศาสตร์. กรุงเทพมหานคร: วิภาษา.

พระพุทธพุกาม และพระพุทธญาณ. (2557). ตำนานมูลศาสนา. กรุงเทพมหานคร: ศรีปัญญา.

พระโพธิรังสี. (2554). จามเทวีวงศ์. กรุงเทพมหานค: ศรีปัญญา.

พระรัตนปัญญา. (2554). ชินกาลมาลีนี. แปลโดยพระยาพจนาพิมล. กรุงเทพมหานคร: ศรีปัญญา.

ภัครพงศ์ อัครเศรณี. (2518). การออกแบบสถาปัตยกรรมเพื่อสื่อความหมายโดยประยุกต์ใช้

หลักการของวิชาสัญศาสตร์. วิทยานิพนธ์สถาปัตยกรรมศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยศิลปากร.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2556). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน. กรุงเทพมหานคร: ศิริวัฒนาอินเตอร์พริ้นท์ จำกัด.

ศิริศักดิ์ อภิศักดิ์มนตรี ธณิกานต์ วรธรรมานนท์. (2560). การวิเคราะห์อัคคัญญสูตร. วารสารดำรงวิชาการ. 16(2), 142-168.

ศิริศักดิ์ อภิศักดิ์มนตรี ธณิกานต์ วรธรรมานนท์. (2559). การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างพระบรมสารีริกธาตุกับการสร้างบ้านเมืองบนที่ราบเชียงแสน. รายงานการวิจัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ศิริศักดิ์ อภิศักดิ์มนตรี. (2563). ตำนานอุรังคธาตุ: นาคอยู่ในสุวรรณภูมิ ไม่มีนาคที่พระธาตุพนม. วารสารปณิธาน. 16(2), 149-183.

Deneil Chandler. (2022). “Semiotics for Beginners” (Online) Accessed Avaltable form http://www.aber.ac.uk (20 September 2022).

Milton B. Singer. (1984). Man’ s Glassy Essence Explorations in Semlotic Anthropology. Bloomingtion: Indiana University Press.

Victor Tuner. (1975). Symbolic Studies. Annual Review of Anthropology. 4. (1975), 145.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

06/30/2023

รูปแบบการอ้างอิง

อภิศักดิ์มนตรี ศ. ., & วรธรรมานนท์ ธ. . (2023). สัญญะของชื่อควยะในตำนานจามเทวีวงศ์ . วารสารพุทธศิลปกรรม, 6(1). สืบค้น จาก https://so09.tci-thaijo.org/index.php/barts/article/view/1613

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ