บทบาทผู้บริหารสถานศึกษาในการปรับตัวต่อสภาวะประชากรลดลง

ผู้แต่ง

  • กัญชลารักษ์ ทีปกากร -

คำสำคัญ:

ผู้บริหารสถานศึกษา, ประชากรลดลง, การบริหารการศึกษา, การปรับตัวของสถานศึกษา

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์บทบาทของผู้บริหารสถานศึกษาในการปรับตัวต่อสภาวะประชากรลดลง ซึ่งเป็นผลจากการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรและอัตราการเกิดที่ลดลงอย่างต่อเนื่องในสังคมไทย การลดลงของประชากรวัยเรียนส่งผลกระทบโดยตรงต่อการจัดการศึกษาในหลายมิติ ทั้งด้านการบริหารจัดการสถานศึกษา การจัดการเรียนรู้ การบริหารทรัพยากรบุคคล และการกำหนดทิศทางการพัฒนาคุณภาพการศึกษา บทความนี้ใช้วิธีการวิเคราะห์เอกสารจากงานวิจัย บทความทางวิชาการ และเอกสารเชิงนโยบายที่เกี่ยวข้อง ผลการวิเคราะห์พบว่า ผู้บริหารสถานศึกษามีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนการปรับตัวของสถานศึกษา โดยเฉพาะการบริหารเชิงกลยุทธ์ การพัฒนาคุณภาพการเรียนรู้ การบริหารทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ และการสร้างความร่วมมือกับชุมชนและภาคีเครือข่าย บทความเสนอแนวทางการเสริมสร้างสมรรถนะผู้บริหารสถานศึกษาให้สามารถนำพาสถานศึกษาให้ดำรงอยู่และพัฒนาได้อย่างยั่งยืนภายใต้บริบทของสภาวะประชากรลดลง

คำสำคัญ : ผู้บริหารสถานศึกษา, ประชากรลดลง, การบริหารการศึกษา, การปรับตัวของสถานศึกษา

เอกสารอ้างอิง

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2564). นโยบายและแนวทางการบริหารโรงเรียนขนาดเล็ก. กรุงเทพมหานคร

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2563). แนวโน้มการพัฒนาการศึกษาไทยในบริบทสังคมสูงวัย. กรุงเทพมหานคร

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2566). รายงานการศึกษาไทย พ.ศ. 2566. กรุงเทพมหานคร

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). การคาดประมาณประชากรของประเทศไทย. กรุงเทพมหานคร

สุวิมล ว่องวาณิช. (2563). การประเมินเพื่อพัฒนาการเรียนรู้: แนวคิดและการประยุกต์ใช้. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

Altbach, P. G., & de Wit, H. (2020). Post-pandemic outlook for higher education is bleakest for the poorest. International Higher Education, (102), 3–5.

Bush, T. (2020). Theories of educational leadership and management (5th ed.). London: Sage.

Fullan, M. (2019). Leadership: Key competencies for whole-system change. Bloomington, IN: Solution Tree.

Hoy, W. K., & Miskel, C. G. (2018). Educational administration: Theory, research, and practice (9th ed.). New York, NY: McGraw-Hill.

Kotter, J. P. (2018). Leading change (Updated ed.). Boston, MA: Harvard Business Review Press.

Marginson, S. (2018). Global trends in higher education financing and student support. Journal of Higher Education Policy and Management, 40(1), 1–15.

Organisation for Economic Co-operation and Development. (2020). Education policy outlook 2020: Shaping responsive and resilient education systems. Paris: OECD Publishing.

Organisation for Economic Co-operation and Development. (2021). Education at a glance 2021: OECD indicators. Paris: OECD Publishing.

Robinson, V. M. J. (2018). Reduce change to increase improvement. Thousand Oaks, CA: Corwin.

United Nations. (2019). World population prospects 2019. New York, NY: United Nations.

UNESCO. (2021). Reimagining our futures together: A new social contract for education. Paris: UNESCO.

World Health Organization. (2021). Ageing and health. Geneva: WHO.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

31-12-2025

รูปแบบการอ้างอิง

ทีปกากร ก. . (2025). บทบาทผู้บริหารสถานศึกษาในการปรับตัวต่อสภาวะประชากรลดลง. ราชสีมาปริทัศน์, 1(3), 41–46. สืบค้น จาก https://so09.tci-thaijo.org/index.php/RSMP/article/view/8165