การบริหารนโยบายสาธารณะในภาวะวิกฤติ: บทเรียนจากการรับมือกับโรคระบาดโควิด-19 ในประเทศไทย

บทคัดย่อ

บทความนี้ศึกษาการบริหารนโยบายสาธารณะในภาวะวิกฤติ โดยใช้กรณีศึกษาการรับมือโรคระบาดโควิด-19 ในประเทศไทย เพื่อวิเคราะห์บทเรียนและแนวทางการบริหารจัดการนโยบายในสถานการณ์ฉุกเฉินจากมุมมองนักการเมืองและนักบริหารงานสาธารณะ การวิจัยเน้นการวิเคราะห์เชิงคุณภาพผ่านการศึกษาข้อมูลจากแหล่งต่าง ๆ ทั้งนโยบายรัฐบาล การดำเนินงานของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และบทบาทของภาคประชาสังคม ผลการศึกษาพบว่าการจัดตั้งศูนย์บริหารสถานการณ์โควิด-19 (ศบค.) เป็นกลไกสำคัญที่ช่วยให้การบริหารจัดการเป็นไปอย่างเป็นระบบและตอบสนองต่อสถานการณ์ได้อย่างรวดเร็ว ความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน และประชาสังคมเป็นปัจจัยที่ช่วยเสริมประสิทธิภาพการดำเนินมาตรการควบคุมโรค นอกจากนี้ การสื่อสารข้อมูลอย่างชัดเจนและโปร่งใสยังเป็นหัวใจสำคัญในการสร้างความเชื่อมั่นและความร่วมมือจากประชาชน นอกจากนี้ยังพบความท้าทายในการบริหารนโยบาย เช่น ความล่าช้าในการจัดหาเวชภัณฑ์ ปัญหาการสื่อสารที่ไม่ทั่วถึง และผลกระทบทางเศรษฐกิจที่ส่งผลกระทบต่อกลุ่มเปราะบาง เช่น แรงงานนอกระบบและผู้มีรายได้น้อย ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการแก้ไขอย่างเร่งด่วน บทเรียนจากสถานการณ์นี้เน้นย้ำความสำคัญของการใช้ข้อมูลและเทคโนโลยีสารสนเทศในการสนับสนุนการตัดสินใจ การจัดการความสัมพันธ์ระหว่างผู้มีส่วนได้เสีย และการสร้างความไว้วางใจในสังคมจึง เสนอแนะแนวทางการพัฒนานโยบายสาธารณะในภาวะวิกฤติ โดยมุ่งเน้นการพัฒนาระบบเตรียมความพร้อมและตอบสนองอย่างครบวงจร การเสริมสร้างความร่วมมือระหว่างภาคส่วนต่างๆ และการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชน รวมถึงการวางแผนระยะยาวและการพัฒนาระบบสวัสดิการที่ครอบคลุม เพื่อเสริมสร้างความยั่งยืนและประสิทธิภาพในการบริหารวิกฤติในอนาคต