ต้นไม้อันเป็นที่ตรัสรู้และพื้นที่ใช้งาน
คำสำคัญ:
ต้นโพธิ์, ภูมิสถาปัตยกรรม, พื้นที่ศักดิ์สิทธิ์, ที่ตรัสรู้, พื้นที่ใช้งานบทคัดย่อ
ต้นโพธิ์เป็นต้นไม้อันเป็นที่ตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า รวมทั้งต้นไม้ชนิดอื่นที่เกี่ยวข้องกับพระพุทธเจ้า เช่น ต้นสาละ ต้นจิก ฯลฯ ต้นไม้เหล่านี้ได้ถูกนำมาปลูกไว้ภายในวัดเพื่อเป็นสัญลักษณ์ของพระพุทธศาสนาและระลึกถึงพระพุทธเจ้า นอกจากนี้ ยังช่วยสร้างความร่มรื่นและพื้นที่ใช้สอยบริเวณใต้ต้นไม้ บทความนี้มีวัตุประสงค์เพื่อศึกษาต้นไม้ในพระพุทธศาสนาซึ่งถือเป็นต้นไม้ศักดิ์สิทธิ์และเสนอแนะการนำต้นไม้เหล่านั้นมาสร้างพื้นที่ใช้งาน ด้วยการค้นคว้ารวบรวมข้อมูลจากเอกสารเกี่ยวกับต้นไม้ที่เกี่ยวข้องกับพระพุทธเจ้า เพื่อทราบชื่อต้นไม้ เลือกต้นที่มีความสำคัญโดดเด่นมาเป็นตัวอย่าง นำมาผนวกกับข้อมูลคุณสมบัติและคุณลักษณะของต้นไม้ แล้วเสนอแนวทางการนำต้นไม้มาใช้ในการออกแบบสร้างพื้นที่ใช้งานภายนอกอาคาร ซึ่งต้นไม้ถือเป็นองค์ประกอบสำคัญที่ใช้ประโยชน์ในการสร้างพื้นที่ เชื่อมต่อที่ว่าง และแสดงขอบเขตของพื้นที่ การสืบค้นจากพระไตรปิฎก พบว่า ต้นไม้เป็นหนึ่งในที่ซึ่งพระพุทธเจ้าประทับ และพระพุทธเจ้าทุกพระองค์ตรัสรู้ ณ บริเวณใต้ต้นไม้ โดยมีต้นไม้สำคัญโดดเด่น 6 ชนิด ได้แก่ โพธิ์ สาละ นิโครธ จิก เกด มะม่วง ซึ่งเป็นชนิดไม้ยืนต้นที่มีขนาดใหญ่และอายุยืนนาน เมื่อจะนำมาปลูก ควรพิจารณาในเชิงประโยชน์ใช้สอยและการสร้างพื้นที่เพื่อการใช้งาน โดยคำนึงถึงคุณสมบัติและคุณลักษณะของต้นไม้ วิธีการเข้าไปใช้งานบริเวณใต้ต้นไม้ รวมถึงผลกระทบและการดูแลรักษา เพื่อให้ต้นไม้ที่ปลูกสามารถเจริญเติบโตได้ดีและใช้ประโยชน์พื้นที่บริเวณใต้ต้นไม้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
เอกสารอ้างอิง
กรมราชเลขานุการ. (ม.ป.ป.) เอกสารกรมราชเลขาธิการ รัชกาลที่ 5 กรมราชเลขานุการ รล 8.2ค/5 เรื่องต้นโพธิ์ (21 ม.ค. 123 – 23 ส.ค. 129). หอจดหมายเหตุแห่งชาติ.
จามรี อาระยานิมิตสกุล. (2558 ก). พืชพันธุ์ในงานภูมิสถาปัตยกรรม. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
จามรี อาระยานิมิตสกุล. (2558 ข). ภูมิสถาปัตยกรรมเบื้องต้น. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
เต็ม สมิตินันทน์. (2547). ชื่อพรรณไม้แห่งประเทศไทย. ฉบับแก้ไขเพิ่มเติม. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานหอพรรณไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรม
อุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2556). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์. พิมพ์ครั้งที่ 21. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ผลิธัมม์.
พุทธทาส อินทปญฺโญ. (2515). พุทธประวัติจากพระโอษฐ์. พิมพ์ครั้งที่ 8. กรุงเทพมหานคร: ธรรมทานมูลนิธิ.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
การปลูกต้นศรีมหาโพธิ์ วัดเบ็ญจมบพิตร์. ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 17, 12 สิงหาคม 2444.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2546). อนุกรมวิธานพืช อักษร ก. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร: ราชบัณฑิตยสถาน.
ราชันย์ ภู่มา. (2559). สารานุกรมพืชในประเทศไทย (ฉบับย่อ) เฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเจริญพระชนมายุ 60 พรรษา.
กรุงเทพมหานคร: สำนักงานหอพรรณไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.
วีระชัย ณ นคร. (2562). พุทธพฤกษ์ พรรณไม้ในพุทธประวัติ. กรุงเทพมหานคร: บริษัทอมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่งจำกัด (มหาชน).
ศศิยา ศิริพานิช. (2558). ภูมิทัศน์พื้นฐาน. พิมพ์ครั้งที่ 2. นครปฐม: คณะเกษตร กำแพงแสน และ ภาควิชาพืชสวน คณะเกษตร กำแพงแสน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน.
สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก. (2552). ธรรมาภิธาน พจนานุกรมคำสอนพระพุทธศาสนา. สืบค้นเมื่อ 25 มกราคม 2564, แหล่งที่มา http://www.sangharaja.org/ธรรมาภิธาน/.
สำนักงานราชบัณฑิตยสภา. (2559). อนุกรมวิธานพืช อักษร ฆ-จ. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานราชบัณฑิตยสภา.
อุษา กลิ่นหอม. (2561). สมุนไพรในพระไตรปิฎก. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิสุขภาพไทย.
เอื้อมพร วีสมหมาย, ศศิยา ศิริพานิช, อลิศรา มีนะกนิษฐ, ณัฏฐ พิชกรรม. (2542). พรรณไม้ในงานภูมิสถาปัตยกรรม. กรุงเทพมหานคร: สมาคมภูมิสถาปนิกประเทศไทย.
เอื้อมพร วีสมหมาย และปณิธาน แก้วดวงเทียน. (2552). ไม้ป่ายืนต้นของไทย 1. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ เอช เอ็น กรุ๊ป จำกัด.
Harris, C. M. (2006). Dictionary of Architecture & Construction. Fourth Edition. New York: McGraw-Hill.
Harris, C. W. and Dines, N. T. (1998). Time-Saver Standards for Landscape Architecture: Design and Construction Data. Second Edition. U.S.A.: McGraw-Hill.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
Copyright and Licensing:
Current Applied Science and Technology treasures copyright protection and licensing to secure author’s rights. The appropriate dissemination of articles is exercised to ensure openness, accessibility, and attribution. Authors retain copyright ownership, and articles are published under a Creative Commons Attribution License (CC BY-NC-ND license, http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/), which allows sharing, and proper attribution. These policies foster an environment of collaboration and openness as well as responsible sharing, benefiting authors and the research community while intellectual property rights are honored.
