การสร้างสรรค์ผลงานศิลปะร่วมสมัย โดยใช้แนวคิดที่ได้จากการปริวรรตพระธรรมใบลานล้านนา เรื่อง กุสสะราช
คำสำคัญ:
พระธรรมใบลานล้านนา, ธัมม์กุสสะราช, การปริวรรต, จิตรกรรมร่วมสมัย, ความหลงบทคัดย่อ
การสร้างสรรค์ผลงานจิตรกรรมร่วมสมัย โดยมุ่งเน้นการผสมผสานแนวความคิดที่ได้จากวรรณกรรมล้านนา เพื่อนำมาตีความในสร้างสรรค์ศิลปะร่วมสมัย ให้สอดคล้องกับสังคมยุคปัจจุบัน ในบทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อการปริวรรตพระธรรมใบลานล้านนา เรื่อง กุสสะราช จากอักษรล้านนาเป็นอักษรไทยวิเคราะห์เนื้อหา สรุปสาระสำคัญ แนวคิดหลักที่ปรากฏในวรรณกรรม 2) เพื่อพัฒนาแนวคิดและการตีความใหม่จากวรรณกรรมชาดก ìกุสสะราชî เชื่อมโยงแนวคิดด้านศาสนาและวัฒนธรรมล้านนาเข้ากับบริบททางสังคมร่วมสมัย ใช้เป็นแรงบันดาลใจในการสร้างสรรค์ผลงานศิลปกรรม 3) เพื่อสร้างสรรค์ผลงานจิตรกรรมร่วมสมัย สะท้อนการตีความใหม่ จากวรรณกรรมล้านนา และจัดแสดงผลงานนิทรรศการศิลปะ เผยแพร่องค์ความรู้ และส่งเสริมการอนุรักษ์วัฒนธรรมล้านนา ระเบียบวิธีวิจัย เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยศึกษาข้อมูลจากแหล่งข้อมูลปฐมภูมิและทุติยภูมิ เช่น พระธรรมใบลานล้านนา เรื่อง กุสสะราช จำนวน 3 ผูก ผู้ปริวรรตและผู้เชี่ยวชาญภาษาล้านนา 3 คน และ กลุ่มตัวอย่างศิลปินที่นำผลงานมาศึกษา เพื่อเป็นแนวทางในการสร้างสรรค์ 3 คน
ผลการวิจัยพบว่า 1) การปริวรรตและการวิเคราะห์เนื้อหาจากพระธรรมใบลานล้านนา ซึ่งเน้นเรื่อง ìความหลงî เป็นแนวคิดสำคัญ 2) การสร้างสรรค์ผลงานจิตรกรรมร่วมสมัยที่แสดงความเชื่อมโยงระหว่างแนวคิดวรรณกรรมล้านนากับชีวิตสมัยใหม่ โดยแบ่งผลงานออกเป็น 3 หัวข้อ หลงในความไม่มี หลงในความคิด และหลงในโลก 3) การจัดนิทรรศการเพื่อเผยแพร่ผลงานสร้างสรรค์มีจำนวนทั้งหมด 6 ชิ้นงาน ที่ได้แสดงถึงการตีความใหม่ที่เชื่อมโยงคำสอนทางพระพุทธศาสนา กับสภาพสังคมปัจจุบัน ผลงานทั้งหมดสร้างสรรค์โดยใช้เทคนิคสีอะคริลิกบนผืนผ้าใบขนาด 120x100 เซนติเมตร สื่อผ่านมุมมองของศิลปะร่วมสมัย
เอกสารอ้างอิง
คณาจารย์สำนักพิมพ์เลี่ยงเชียง. (2546). หนังสือ บูรณาการแผนใหม่ นักธรรมชั้นตีรวมทุกวิชา. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์เลี่ยงเชียง
ธีระพงษ์ จาตุมา. (2566). ลายเส้นพุทธศิลป์ล้านนา. พิมพ์ครั้งที่ 1. เชียงใหม่: หจก.วนิดาการพิมพ์.
ประเสริฐ ณ นคร และปวงคำ ตุ้ยเขียว. (2562). ตำนานมูลศาสนาเชียงใหม่ เชียงตุง. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร: หจก.สามลดา.
ศูนย์ศึกษาเอกสารโบราณ(ศ.อ.บ.). (2559). ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ ฉบับ นักเรียน นักศึกษา และประชาชน. พิมพ์ครั้งที่ 1. เชียงใหม่: ทรีโอ แอดเวอร์ไทซิ่ง แอนด์ มีเดีย.
จรรยาภรณ์ กิตติกูลคุณานนท์, อาคม เสงี่ยมวิบูล, และวุฒิพงษ์ โรจน์เขษมศรี. (2561). จิตรกรรมร่วมสมัยไทย: แรงบันดาลใจในการสร้างสรรค์จากการผสมผสานทางวัฒนธรรมกับความเป็นอัตลักษณ์ในกระแสสังคมบริโภค. ประชุมวิชาการมหาวิทยาลัยมหาสารคามวิจัย ครั้งที่ 14 “50 ปี มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ผู้มีปัญญาพึงเป็นอยู่เพื่อมหาชน” , สืบค้นเมื่อ 1 ธันวาคม 2568, จาก http://research.msu.ac.th/mrc14/
พระครูกิตติวรานุวัตร, พระฉัตรชัย อธิปญฺโญ, และพระอุดมสิทธินายก. (2561). บทบาทพระสงฆ์ใน การสืบสานวัฒนธรรมไทย. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์. 5(3), 468-487.
พระครูใบฎีกาเฉลิมพล อริยวํโส. (2563). ปุพพเปตพลีที่ปรากฏในคัมภีร์ใบลานล้านนาของวัดหลวงราชสัณฐานจังหวัดพะเยา. วารสารบัณฑิตแสงโคมคำ. 1(1), 1-10.
พระณัฐพงษ์ สิริภทฺทจารี และลิปิกร มาแก้ว. (2565). คุณค่าของจิตรกรรมฝาผนังวิหารลายคำ วัดพระสิงห์วรมหาวิิหาร. วารสารพุทธศาสตร์ศึกษา. 13(1), 16-30.
ศิริศักดิ์ อภิศักดิ์มนตรี. (2563). คุณค่าวรรณกรรมพุทธประวัติต่อการสร้างสรรค์จิตรกรรมล้านนา. วารสารมนุษยศาสตร์มหาวิทยาลัยนเรศวร. 17(2), 1-14.
สุรพล มาประจักษ์ และพูนชัย ปันธิยะ. (2564). พุทธจิตรกรรมล้านนาในการสืบทอดพระพุทธศาสนา. วารสารพุทธศิลปกรรม. 4(1), 1-14.
อลงกต ยาวิละกาศ และวิสูตร โพธิ์เงิน. (2562). การศึกษาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาศิลปะเรื่อง องค์ประกอบ ศิลป์และความสามารถในการสร้างสรรค์ผลงาน ของนักเรียนชั้นประถมศึกษา ปีที่ 4 โดยใช้กิจกรรมศิลปะตามแนวคิดหมวกหกใบร่วมกับการวิเคราะห์ทางทัศนศิลป์. วารสารการวัดผลการศึกษามหาวิทยาลัยมหาสารคาม. 25(1), 287-302.
โอชนา พูลทองดีวัฒนา. (2556). สุนทรียศาสตร์ตะวันตก : พัฒนาการของการแสวงหาคำตอบเกี่ยวกับศิลปะและความงาม. Veridian E-Journal, Silpakorn University (Humanities, Social Sciences and arts). 6(4), ช-ด.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
Copyright and Licensing:
Current Applied Science and Technology treasures copyright protection and licensing to secure author’s rights. The appropriate dissemination of articles is exercised to ensure openness, accessibility, and attribution. Authors retain copyright ownership, and articles are published under a Creative Commons Attribution License (CC BY-NC-ND license, http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/), which allows sharing, and proper attribution. These policies foster an environment of collaboration and openness as well as responsible sharing, benefiting authors and the research community while intellectual property rights are honored.
