สัญลักษณ์มงคลบนรอยพระพุทธบาท
คำสำคัญ:
พระพุทธบาท, สัญลักษณ์มงคล, พระพุทธศาสนาบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้ มุ่งศึกษาเกี่ยวกับรอยพระพุทธบาท ในส่วนของความเป็นมา ความเชื่อ และพุทธศิลปกรรมในการสร้างรอยพระพุทธบาท ตลอดทั้งสัญลักษณ์มงคลที่ปรากฏในรอบพระพุทธบาท ชาวพุทธเคารพนับถือรอยพระพุทธบาทเป็นสัญลักษณ์แทนพระพุทธเจ้า มีประวัติการบูชารอยพระพุทธบาทมาตั้งแต่สมัยพุทธกาล รอยพระพุทธบาทมีทั้งที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงด้วยพระองค์เองและชาวพุทธได้จำลองขึ้นมาในภายหลัง คติความเชื่อเกี่ยวกับรอยพระพุทธบาทส่งต่อไปถึงประเทศศรีลังกาและประเทศไทย ตลอดถึงประเทศต่างๆ ที่นับถือพระพุทธศาสนา ได้มีการจำลองรอยพระพุทธบาทขึ้นในลักษณะที่แตกต่างกันไป ประเด็นที่น่าสนใจคือ การสร้างรอยพระพุทธบาทที่มีสัญลักษณ์มงคล 108 ประการ ที่แสดงให้เห็นถึงคติธรรม คติจักรวาล และความเป็นพระพุทธเจ้า ดังนั้น รอยพระพุทธบาทจึงไม่ใช่แค่สัญลักษณ์แทนพระพุทธเจ้าเพียงอย่างเดียว แต่ยังเป็นสัญลักษณ์ของพระพุทธศาสนาและสัญลักษณ์ของการประกาศธรรมไปด้วย
เอกสารอ้างอิง
นันทนา ชุติวงศ์. (2533). รอยพระพุทธบาท ในศิลปะเอเชียใต้และเอเชียอาคเนย์. กรุงเทพมหานคร :สำนักพิมพ์เมืองโบราณ
พระภาสน ถิรจิตฺโต (ส่งศรี). (2553). การศึกษาเปรียบเทียบความเชื่อในพิธีกรรมเกี่ยวกับการแต่งงานของกลุ่มชาติพันธ์อาข่ากับชาวพุทธล้านนา. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระยาสุรินทรลือชัย (จันท์ ตุงคสวัสดิ) ผู้แปล. (2487). จดหมายเหตุแห่งพุทธอาณาจักร. พระนคร : โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพ. (2511). อธิบายเรื่องพระบาท. กรุงเทพมหานคร : กรมศิลปากร.
สุภัทรดิศ ดิศกุล. (2545). ศิลปะอินเดีย. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.
สินชัย กระบวนแสง. (2522). รอยพระพุทธบาทสมัยสุโขทัย. วารสารมหาวิทยาลัยศิลปากร. 3 (1), 132-157.
โสภณ จาเลิศ. (2560). การวิเคราะห์ความเชื่อและการบูชาเกี่ยวกับรอยพระพุทธบาทของชาวพุทธล้านนา. ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
อำพล คมขำ. (2548). “แนวคิดที่เหมือนคล้ายและแตกต่างของรอยพระพุทธบาทในงานจิตรกรรมฝาผนังกับงานประติมากรรมสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย”. สารนิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาประวัติศาสตร์ศิลปะ. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
Copyright and Licensing:
Current Applied Science and Technology treasures copyright protection and licensing to secure author’s rights. The appropriate dissemination of articles is exercised to ensure openness, accessibility, and attribution. Authors retain copyright ownership, and articles are published under a Creative Commons Attribution License (CC BY-NC-ND license, http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/), which allows sharing, and proper attribution. These policies foster an environment of collaboration and openness as well as responsible sharing, benefiting authors and the research community while intellectual property rights are honored.
