การอนุรักษ์จิตรกรรมฝาผนังผ่านเครือข่ายความร่วมมือของชุมชน
คำสำคัญ:
จิตรกรรมฝาผนัง, การอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรม, การมีส่วนร่วมของชุมชน, การอนุรักษ์อย่างยั่งยืนบทคัดย่อ
การอนุรักษ์จิตรกรรมฝาผนังเป็นภารกิจที่สำคัญในการรักษามรดกทางวัฒนธรรมที่สะท้อนถึงประวัติศาสตร์ ศิลปะ และประเพณีของสังคมในอดีต จิตรกรรมฝาผนังซึ่งมักพบในวัดและสถานที่ประวัติศาสตร์นั้น ไม่เพียงแต่เป็นผลงานทางศิลปะที่มีความสำคัญเท่านั้น แต่ยังเป็นเอกสารที่มีคุณค่าที่ให้ข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับความเชื่อ วิถีชีวิต และโครงสร้างสังคมของชุมชนในสมัยโบราณ อย่างไรก็ตาม จิตรกรรมเหล่านี้ต้องเผชิญกับความท้าทายมากมาย รวมถึงการเสื่อมสภาพจากปัจจัยสิ่งแวดล้อม การขาดแคลนทรัพยากร และความพยายามในการอนุรักษ์ที่ไม่เพียงพอ การมีส่วนร่วมของชุมชนท้องถิ่นในกระบวนการอนุรักษ์ได้รับการยอมรับว่าเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยให้การอนุรักษ์เหล่านี้เกิดความยั่งยืน โดยการสร้างเครือข่ายความร่วมมือที่เข้มแข็งระหว่างชุมชน หน่วยงานรัฐบาล ภาคเอกชน และสถาบันการศึกษา การอนุรักษ์จิตรกรรมฝาผนังจึงสามารถทำได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืนมากขึ้น
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการมีส่วนร่วมของชุมชนในการอนุรักษ์จิตรกรรมฝาผนัง และเสนอแนวทางการสร้างเครือข่ายความร่วมมือที่มีประสิทธิภาพในระดับชุมชน โดยเน้นบทบาทของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่แตกต่างกัน รวมถึงการจัดตั้งกลุ่มอนุรักษ์ในชุมชนและการสนับสนุนจากหน่วยงานต่าง ๆ ช่วยเสริมสร้างความยั่งยืนในกระบวนการอนุรักษ์ แนวทางที่นำเสนอได้แก่ การวางแผนร่วมกัน การติดตามและประเมินผลอย่างต่อเนื่อง และการสร้างความตระหนักรู้ในชุมชน เพื่อรักษามรดกทางวัฒนธรรมให้คงอยู่สำหรับคนรุ่นหลัง เพื่อเสริมสร้างความเข้าใจในความสำคัญทางวัฒนธรรมของจิตรกรรมฝาผนังภายในชุมชน ผ่านการร่วมมืออย่างมีประสิทธิภาพและความรับผิดชอบร่วมกัน จิตรกรรมฝาผนังเหล่านี้จะสามารถรักษาและปกป้องไว้เพื่อคนรุ่นต่อไปในอนาคต
เอกสารอ้างอิง
กตัญชลี เวชวิมล. (2543). อิทธิพลของความชื้นและแสงแดดต่อการเสื่อมสภาพของจิตรกรรมฝาผนังในวัด. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
กรมศิลปากร. (2513). การอนุรักษ์จิตรกรรมฝาผนัง. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์กรมศิลปากร.
พรเพ็ญ บุญญาทิพย์. (2554). กระบวนการมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์จิตรกรรมฝาผนัง. วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการทรัพยากรวัฒนธรรม. บัณฑิตวิทยาลัย. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
พรรณวลัย คีรีวงศ์วัฒนา และสมหมาย แจ่มกระจ่าง. (2555). การจัดการทรัพยากรทางวัฒนธรรม:การอนุรักษ์จิตรกรรมฝาผนังในภาคตะวันออก. วารสารการศึกษาและพัฒนาสังคม. 8(1), 33-46
พรเพ็ญ บุญญาทิพย์. (2554). กระบวนการมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์จิตรกรรมฝาผนัง. วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการทรัพยากรวัฒนธรรม. บัณฑิตวิทยาลัย. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
พรเพ็ญ บุญญาทิพย์. (2556). กระบวนการมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์จิตรกรรมฝาผนัง วัดโพธารามและวัดป่าเรไรย์ จังหวัดมหาสารคาม. ดำรงวิชาการ. 12(1), 75-107
มหาวิทยาลัยศิลปากร. (2554). กระบวนการมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์จิตรกรรมฝาผนัง. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยศิลปากร.
วรรณิภา ณ สงขลา. (2528). ประวัติศาสตร์และการอนุรักษ์ศิลปกรรม. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สุรศักดิ์ เจริญวงศ์. (2547). การจัดการทรัพยากรวัฒนธรรม. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยศิลปากร.
อารีรัตน์ ปิยะเจริญวัฒนา. (2533). บทบาทของชุมชนในการอนุรักษ์จิตรกรรมฝาผนัง. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
Chheang, V. (2016). Community Participation in Heritage Conservation in Southeast Asia. Journal of Southeast Asian Studies, 47(2), 310-324.
Rosenbaum, W. (2013). The Role of Community in Cultural Heritage Preservation. Journal of Heritage Management, 7(1), 52-64.
MGR Online. (2554). จิตรกรรมฝาผนังชิ้นเอก กว่า 700 แห่งทั่วประเทศ อยากบอกเราว่า Help Me. สืบค้นเมื่อ 1 สิงหาคม 2554, จาก https://mgronline.com/celebonline/detail/9540000094904?utm_source=chatgpt.comSmith, L. (2006). Uses of Heritage. Routledge.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
Copyright and Licensing:
Current Applied Science and Technology treasures copyright protection and licensing to secure author’s rights. The appropriate dissemination of articles is exercised to ensure openness, accessibility, and attribution. Authors retain copyright ownership, and articles are published under a Creative Commons Attribution License (CC BY-NC-ND license, http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/), which allows sharing, and proper attribution. These policies foster an environment of collaboration and openness as well as responsible sharing, benefiting authors and the research community while intellectual property rights are honored.