ประติมากรรมช้างงูเมืองเชียงแสน: การวิเคราะห์และเพิ่มคุณค่า
คำสำคัญ:
สัญวิทยา, ช้างงู, เมืองเชียงแสนบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์และเสนอแนวทางการเพิ่มคุณค่าประติมากรรมช้างงู ผลการศึกษาพบว่า ประติมากรรมช้างงูกลางสี่แยกบายพาสก่อนเข้าสู่เมืองเชียงแสน โดดเด่นด้วยรูปลักษณ์ของสัตว์ประสมระหว่างช้างกับงูขนาดใหญ่ สะท้อนการเป็นสัญลักษณ์การพัฒนาเมืองเชียงแสนในช่วง พ.ศ. 2550-2560 สำหรับการให้ความหมายของช้างกับงูผ่านคติความเชื่อดั้งเดิมตามความเชื่อศาสนาพราหมณ์และพุทธศาสนาเกี่ยวข้องกับน้ำ ฝน มีนัยหมายถึงความอุดมสมบูรณ์ ส่วนการให้ความหมายช้างที่สามารถกายร่างเป็นงูในตำนานสิงหนวัติ หมายถึงการเป็นช้างเผือกคู่บารมีของพระเจ้าพรหมกุมาร มีนัยหมายถึงพลังและอำนาจ การสื่อสัญลักษณ์ตามความหมายทั้งสองข้างต้นไม่ปรากฏในประติมากรรมช้างงู จึงเสนอแนวทางการเพิ่มคุณค่าด้วยการอธิบายประติมากรรมช้างงูในลักษณะของการเป็นสัญลักษณ์แห่งความอุดมสมบูรณ์ และชัยชนะแห่งการต่อสู้กับภัยธรรมชาติ ความยากจน และความแห้งแล้ง
เอกสารอ้างอิง
กรมศิลปากร. (2516). ประชุมพงศาวดารภาคที่ 61. กรุงเทพมหานคร: ชวนพิมพ์.
กาญจนา แก้วเทพ. (2552). การวิเคราะห์สื่อ: แนวคิดและเทคนิค. กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
บุญสืบ อินสาร. (2555). พจนานุกรมบาลี-ไทย. กรุงเทพมหานคร: วัดพระรามเก้า.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2556).พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน. กรุงเทพมหานคร: อักษรเจริญทัศน์.
ศิริศักดิ์ อภิศักดิ์มนตรี. (2556). เมืองประวัติศาสตร์เชียงแสน. กรุงเทพมหานคร: กรมศิลปากร.
ศิริศักดิ์ อภิศักดิ์มนตรี. (2566). พุทธศิลป์ล้านนา: รูปแบบ แนวคิด และการวิเคราะห์. เชียงใหม่: เชียงใหม่สแกนเนอร์.
สุจิตต์ วงษ์เทศ์. (11 - 17 มกราคม 2562). “พระเจ้าพรหม, พระเจ้าอู่ทอง ตำนานวีรบุรุษพูดภาษาไทย” มติชนสุดสัปดาห์ [ออนไลน์]. แหล่งที่มา https://www.matichonweekly.com/column/article_ 163224#google_ vignette. [1 พฤษภาคม 2567].
แสง มนวิทูร. (2512). ลลิตวิสตระ. กรุงเทพมหานคร: กรมศิลปากร.
อุดม รุ่งเรืองศรี. (2523). เทพบุตรเอราวัณ. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
อุดม รุ่งเรืองศรี. (2546). วรรณกรรมล้านนา. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
Copyright and Licensing:
Current Applied Science and Technology treasures copyright protection and licensing to secure author’s rights. The appropriate dissemination of articles is exercised to ensure openness, accessibility, and attribution. Authors retain copyright ownership, and articles are published under a Creative Commons Attribution License (CC BY-NC-ND license, http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/), which allows sharing, and proper attribution. These policies foster an environment of collaboration and openness as well as responsible sharing, benefiting authors and the research community while intellectual property rights are honored.
