คติการสร้างพระพุทธรูปทรงเครื่อง
คำสำคัญ:
คติ, พระพุทธรูปทรงเครื่อง, ศาสนาพุทธบทคัดย่อ
การสร้างพระพุทธรูปทรงเครื่อง มีแนวคิดมาจากคติของพระพุทธศาสนามหายาน ซึ่งเชื่อว่าสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้ามีพระกายต่าง ๆ มากมาย จึงยกย่องพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้ทรงมีฐานะเป็นจักรพรรดิราชตามคติจกฺรวรฺตินฺ คือ ความเป็นจักรพรรดิราชของจักรวาล การสร้างตามคติพระศรีอาริยเมตไตรย และคติคัมภีร์ชมพูบดีสูตร การสร้างพระพุทธรูปทรงเครื่องในสังคมไทยมีอิทธิพลอย่างยิ่งต่อแนวคิดการสร้างพระพุทธรูปทรงเครื่องในยุคสมัยอยุธยา โดยมีคติความเชื่อการสร้างพระพุทธรูปตามคติพระศรีอาริยเมตไตรย การสร้างพระพุทธรูปทรงเครื่องในยุคสมัยอยุธยาสืบมาจากคติความเชื่อการสร้างพระพุทธรูปตามคติพระศรีอาริยเมตไตรย ซึ่งเป็นพระเมตไตรยโพธิสัตว์อนาคตพุทธเจ้า นอกจากนี้ยังมีการสร้างพระพุทธรูปทรงเครื่องตามคติพุทธศาสนานิกายมหายาน โดยเฉพาะอย่างยิ่งนิกายวัชรยาน ดังนั้น การสร้างพระพุทธรูปทรงเครื่องไม่เพียงเป็นการสร้างศิลปะที่งดงามเท่านั้น แต่ยังเป็นการเผยแพร่คติและความเชื่อของศาสนาพุทธ การสร้างพระพุทธรูปทรงเครื่องเป็นการแสดงถึงความเคารพและความสำคัญของพระพุทธศาสนา
เอกสารอ้างอิง
ชัชวาล อัชฌากุล. (2560). “คติการสร้างพระพุทธรูปทรงเครื่องในสังคมไทย.” ดุษฏีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต. สาขาวิชาพระพุทธศาสนา บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกกรราชวิทยาลัย.
ณัฐา คุ้มแก้ว. (2552). “การศึกษาเชิงวิเคราะห์วรรณกรรมภาคใต้เรื่อองพระยาชมพู.” วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต. สาขาวิชาจารึกภาษาไทย บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ธนภัทร์ ลิ้มหัสนัยกุล. (2558). “ชมพูบดีสูตรในจิตรกรรมฝาผนังช่วงพุทธศตวรรษที่ 24 – 25.” วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ผาสุข อินทราวุธ. (2530). พุทธศาสนาและประติมานวิทยา. นครปฐม: โรงพิมพ*มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ผาสุข อินทราวุธ. (2543). พุทธปฏิมาฝ่ายมหายาน. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์อักษรสมัย.
พระมหาขนบ สหายปญฺโญ. (2560). “การวิเคราะห์วรรณกรรมลายลักษณ์เรื่องท้าวชมพูฉบับภาคใต้.” วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต, สาขาวิชาพระพุทธศาสนา บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระมหาขนบ สหายปญฺโญ. (2560). “การวิเคราะห์วรรณกรรมลายลักษณ์เรื่องท้าวชมพูฉบับภาคใต้.”ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต. สาขาวิชาพระพุทธศาสนา บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระราชวรมุนี. (2529). ไตรภูมิพระร่วง-อิทธิพลต่อสังคมไทย. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิโกมลคีมทอง.
ศานติ ภักดีคํา. (2549). “จิตรกรรมฝาผนังเรื่อง “ท้าวมหาชมพู” พระอุโบสถ วัดนางนองวรวิหาร.” เมืองโบราณ. 32(3), 33.
สมเด็จพระเจ้าบรมวงค์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ. (2545). ตำนานพุทธเจดีย์, กรุงเทพมหานคร : มติชน.
แสง มนวิทูร, แปล. (2512). คัมภีร์ลลิตวิสตระ พระพุทธประวัติฝ่ายมหายาน. กรุงเทพมหานคร: กรมศิลปากร.
สมเด็จฯ กรมพระยาดํารงราชานุภาพ. (2464). “อธิบายเรื่องท้าวมหาชมพู.” เรื่องท้าวมหาชมพู. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร.
เสถียร โพธินันทะ. (2516). ชุมนุมพระสูตรมหายาน. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ บรรณาคาร.
สุมาลี มหณรงค์ชัย. (2547). พระชินพุทธะทั้งห้า. กรุงเทพมหานคร: ศูนย์ไทยธิเบต..หม่อมเจ้าสุภัทรดิศ ดิศกุล. (2519). ศิลปะอินเดีย. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร: องค์การค้าของคุรุสภา.
หม่อมหลวงสุรสวัสดิ์ สุขสวัสดิ์. (2528). “การศึกษาพระพิมพ์ภาคใต้ของประเทศไทย.” วิทยานิพนธ์ศิลปะศาสตรมหาบัณฑิต. สาขาวิชาโบราณคดีสมัยประวัติศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร.
หอพระสมุดวชิรญาณ หลวงภัณฑลักษณวิจารย์ (โป๊ กิติโกเศศ). (2464). เรื่องท้าวมหาชมพู. พระนคร: โสภณพิพรรฒธนากร.
อรพินท์ พงษ์ภักดี และคณะ. (2521). อารยธรรมตะวันออก. กรุงเทพมหานคร: คณะมนุษย์ศาสตร์รามคำแหง.
Alexander B. Griswold. (1961). “Notes of the Art of Siam, No. 5 The Convention of Jambupati.” Artibus Asiae. XXIV, 3-4.A.K. Warder. (1970). Indian Buddhism. Delhi: Motitae Banarsidass.
Dorothy H.Fickle. (2517). “Crowned Buddha Images In Southeast Asia.” ศิลปะและโบราณคดีใน ประเทศไทย เล่ม 1. ปราณบุรี: โรงพิมพ์ศูนย์กลางมหารราบค่ายธนะรัขต์.
Paul Mus. (1928). “Le Buddha Pare, Son Origine Indienne, Cakyamuni dans Ie Mohayaniame Miyen.” Bulletin de I’Ecole Francaise d’Extreme-Orient, Bulletin de l’Ecole Francaise d’Extreme-Orient.
Paul Mus, Le Buddha Pare, Son Origine Indienne. (1928). Cakyamunidans le Mohayanisme Moyen. Bulletin de l’Ecole Francaise d’Extreme-Orient.
Rowland, Benjammin. (1961). “Bejewelled Buddha in Afghanistam.” Artibus Asiae. 24(1), 23.
Thiripyanchai U Mya. (1959). “The Origin of the Jumbupati Image.” Report of the director of archaeology survey for the year ending. 30 September
Warder A.K.. (1970). Indian Buddhism. Delhi: Motilal Banarsidass.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
Copyright and Licensing:
Current Applied Science and Technology treasures copyright protection and licensing to secure author’s rights. The appropriate dissemination of articles is exercised to ensure openness, accessibility, and attribution. Authors retain copyright ownership, and articles are published under a Creative Commons Attribution License (CC BY-NC-ND license, http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/), which allows sharing, and proper attribution. These policies foster an environment of collaboration and openness as well as responsible sharing, benefiting authors and the research community while intellectual property rights are honored.
