ชีวิตกับความเจ็บป่วยในมุมมองของพระพุทธศาสนา

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบริบทของชีวิตและความเจ็บป่วย พุทธวิธีการบำบัดรักษาความเจ็บป่วยและคุณค่าของความเจ็บป่วยที่มีต่อชีวิต ซึ่งพบว่า พระพุทธศาสนามีทัศนะเกี่ยวกับชีวิตว่าเป็นเพียงการประกอบเข้าของส่วนต่างๆ ที่เรียกว่าขันธ์ห้า ชีวิตเป็นเพียงกระแสแห่งเหตุปัจจัยเท่านั้น และยังต้องตกอยู่ในลักษณะ 3 ประการ คือ อนิจจัง ทุกขังและอนัตตา ความเจ็บป่วยมี 2 ประเภท คือ ความเจ็บป่วยทางกาย และความเจ็บป่วยทางใจ ซึ่งล้วนมีความสัมพันธ์เกี่ยวข้องกัน ความเจ็บป่วยทางกายเกิดจากหลายสาเหตุ เช่น เชื้อโรค สภาพแวดล้อม ลักษณะการดำเนินชีวิต และกรรม เป็นต้น ส่วนความเจ็บป่วยทางใจนั้นเกิดจากกิเลสต่างๆ เมื่อเกิดความเจ็บป่วยขึ้น จะต้องทำการรักษาให้หายขาดตามความเหมาะสม ตามพุทธวิธีบำบัดรักษาโรคนั้นสรุปได้ 3 วิธี คือ 1) โดยวิธีการทางการแพทย์ 2) โดยวิธีการตามธรรมชาติหรือธรรมชาติบำบัด และ 3) โดยวิธีธรรมโอสถ ความเจ็บป่วยในทัศนะของพระพุทธศาสนานั้นมีคุณค่าต่อชีวิตอย่างมาก คือ 1) มีคุณค่าต่อหลักจริยธรรม ทำให้เกิดปฏิสัมพันธ์ระหว่างบุคคลที่เกี่ยวข้อง เช่น ญาติ แพทย์ผู้ทำการรักษา พยาบาล เป็นต้น 2) มีคุณค่าต่อการเข้าใจชีวิต ทำให้เกิดการเรียนรู้ความจริงจากสภาพสังขารที่แปรเปลี่ยนไป 3) มีคุณค่าต่อการเข้าใจสัจธรรม ทำให้ได้เรียนรู้และเข้าความเป็นจริงของสังขาร จนถอนความยึดมั่นถือมั่นลงได้