การพัฒนาแนวทางถ่ายทอดความรู้ในการปฏิบัติงานของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค สาขาสันกำแพง ตามกรอบ ISO 30401: 2018

พรสวรรค์ คำเปี้ย; อัจฉรา คำอักษร

ผู้แต่ง

พรสวรรค์ คำเปี้ย สาขาวิชาการจัดการความรู้และนวัตกรรม วิทยาลัยศิลปะ สื่อและเทคโลยี มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
อัจฉรา คำอักษร สาขาวิชาการจัดการความรู้และนวัตกรรม วิทยาลัยศิลปะ สื่อและเทคโลยี มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

คำสำคัญ:

ISO 30401:2018, การจัดการความรู้ , การถ่ายทอดความรู้, คู่มือการปฏิบัติงาน, การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาสถานการณ์ปัจจุบัน วิเคราะห์ปัญหาและความท้าทายของกระบวนการถ่ายทอดความรู้ภายในการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค สาขาสันกำแพง (2) วิเคราะห์และระบุองค์ความรู้สำคัญที่จำเป็นต่อการปฏิบัติงานของพนักงานใหม่ (3) ออกแบบและพัฒนาแนวทางการถ่ายทอดองค์ความรู้ในการปฏิบัติงาน (4) ประเมินประสิทธิภาพของแนวทางและคู่มือที่พัฒนาขึ้น และ (5) ทดลองใช้คู่มือกับพนักงานใหม่ การวิจัยนี้ เป็นการวิจัยเชิงประยุกต์โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ พนักงานการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค สาขาสันกำแพง จำนวน 52 คน คัดเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย การสนทนากลุ่ม แบบสัมภาษณ์เชิงลึก แบบทดสอบก่อนและหลังการนำค และแบบสอบถามความพึงพอใจ การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณใช้ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการเปรียบเทียบคะแนนก่อน–หลัง ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า (1) กระบวนการถ่ายทอดความรู้ยังขาดความเป็นระบบ ส่งผลให้เกิดช่องว่างของความรู้และความเสี่ยงต่อการสูญเสียองค์ความรู้ (2) องค์ความรู้ที่จำเป็นประกอบด้วยความรู้เชิงกระบวนการและความรู้เชิงประสบการณ์ โดยความรู้เชิงประสบการณ์มีบทบาทสำคัญต่อการตัดสินใจและการแก้ไขปัญหา (3) แนวทางที่พัฒนาขึ้นโดยบูรณาการ SECI Model วงจรการจัดการความรู้ของ Wiig และมาตรฐาน ISO 30401:2018 ทำให้การจัดเก็บ ถ่ายทอด และเผยแพร่องค์ความรู้เป็นระบบมากขึ้น (4) คะแนนหลังการเรียนรู้สูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และ (5) ผู้ใช้งานมีความพึงพอใจในระดับมากถึงมากที่สุด องค์ความรู้ใหม่คือรูปแบบการถ่ายทอดความรู้แบบบูรณาการที่เชื่อมโยงองค์ความรู้ กระบวนการ และเทคโนโลยีดิจิทัลเข้าด้วยกันอย่างเป็นระบบ ซึ่งช่วยยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรู้ ลดช่องว่างของความรู้ และเพิ่มประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของบุคลากร

เอกสารอ้างอิง

เกียรติศักดิ์ นิยมลาภ และปราโมช ธรรมกรณ์. (2563). การศึกษาความสัมพันธ์ของแรงจูงใจกับการถ่ายโอนความรู้ของพนักงานก่อนเกษียณอายุ กรณีศึกษาบริษัทในกลุ่มสมบูรณ์. วารสารสถาบันวิชาการป้องกันประเทศ, 11(3), 107–118.

จิราภรณ์ ศรีสวัสดิ์. (2563). การถ่ายทอดความรู้ในการพัฒนาศักยภาพบุคลากรขององค์กรภาครัฐ. วารสารบริหารธุรกิจและสังคมศาสตร์, 11(1), 78–92.

ธนพล สุขเกษม. (2566). การจัดการความรู้กับประสิทธิภาพการทำงานของบุคลากรในองค์กรภาครัฐ. วารสารบริหารธุรกิจมหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 8(1), 34–50.

ปิยะพงษ์ สุขสำราญ. (2564). การถ่ายทอดความรู้จากผู้เชี่ยวชาญสู่บุคลากรรุ่นใหม่ในองค์กร. วารสารการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์, 12(2), 66–84.

วิลาวรรณ ใจหล้า. (2560). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการถ่ายโอนความรู้ในกระบวนการพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ของอุตสาหกรรมยานยนต์. (วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตร์มหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัย ธรรมศาสตร์, กรุงเทพฯ.

สมศักดิ์ เจริญสุข. (2564). การจัดการความรู้ในองค์กรสาธารณูปโภค: แนวทางและกรณีศึกษาในประเทศไทย. วารสารการจัดการองค์ความรู้และนวัตกรรม, 10(2), 45–67.

Argote, L. & Ingram, P. (2000). Knowledge transfer: A basis for competitive advantage in firms. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 82(1), 150–169.

Davenport, T. H. & Prusak, L. (1998). Working knowledge: How organizations manage what they know. Harvard Business School Press.

Heisig, P. (2009). Harmonization of knowledge management – Comparing 160 KM frameworks around the globe. Journal of Knowledge Management, 13(4), 4–31.

International Organization for Standardization. (2018). ISO 30401:2018 knowledge management systems—Requirements. ISO.

Levin, D. Z. & Cross, R. (2004). The strength of weak ties you can trust: The mediating role of trust in effective knowledge transfer. Management Science, 50(11), 1477–1490.

Nonaka, I. & Takeuchi, H. (1995). The knowledge-creating company: How Japanese companies create the dynamics of innovation. Oxford University Press.

Szulanski, G. (1996). Exploring internal stickiness: Impediments to the transfer of best practice within the firm. Strategic Management Journal, 17(S2), 27–43.

Wiig, K. M. (1997). Knowledge management: An introduction and perspective. Journal of Knowledge Management, 1(1), 6–14.